Geodezja

Treści przedstawione w skrypcie dostosowano do aktualnych potrzeb wynikających ze zmieniających się warunków ekonomiczno-gospodarczych, społecznych oraz kulturowo-przyrodniczych. Omówiono proces scalenia i wymiany gruntów oraz jego wpływ na wielofunkcyjny, zrównoważony rozwój obszarów wiejskich. Przedstawiono zasady projektowania rozwiązań funkcjonalno-przestrzennych obrębu wiejskiego, mające na celu między innymi poprawę układu komunikacyjnego, regulacji stosunków wodnych oraz wskazanie obszaru na wydzielenie użyteczności publicznej z uwzględnieniem zmiany struktury własności działek ewidencyjnych. Daje to szerszy pogląd na możliwości zrównoważonego i wielofunkcyjnego rozwoju obszarów wiejskich.

Tematyka objęta drugą częścią podręcznika Zadania geodezji w katastrze i gospodarce nieruchomościami jest kontynuacją wydanego w tym samym roku 2014 części pierwszej i stanowi dalsze poszerzenie wiadomości dotyczących znaczącego udziału prac geodezyjnych w dziedzinie ewidencji gruntów i budynków oraz gospodarowania nieruchomościami, które jako obiekty podlegające licznym zmianom w czasie muszą być odpowiednio rejestrowane przy użyciu technik geodezyjnych, a także ewidencjonowane w bazie danych katastralnych.
W rozdziale 8 zostały omówione zasady planowania przestrzennego, rozumianego jako świadoma działalność ludzka, zmierzająca do zaprowadzenia określonego ładu w zagospodarowaniu przestrzeni i racjonalnego jej wykorzystania dla realizacji celów gospodarczych, społecznych i zaspokajania potrzeb mieszkańców obszaru stanowiącego przestrzeń planowania. Wśród biorących udział w procesie planowania przestrzennego przedstawicieli licznych nauk i specjalności istotną rolę odgrywają geodeci dostarczający danych ewidencyjnych, podkładów geodezyjno-kartograficznych niezbędnych do sporządzenia dokumentacji planistycznej oraz wytyczających w terenie zaplanowane obiekty podziału gruntowego i zagospodarowania.
Rozdział 9 został poświęcony inwestycyjnemu procesowi budowlanemu, stanowiącemu zespół powiązanych ze sobą organizacyjnie działań technologicznych, dokonywanych bezpośrednio na placu budowy oraz poza nim, obejmujących przygotowanie, realizację i odbiór inwestycji budowlanej, która musi spełniać ściśle określone warunki techniczne i użytkowe. W poszczególnych fazach tego procesu trzeba odnotować znaczący wkład geodetów i sporządzanej przez nich dokumentacji. Przed rozpoczęciem prac budowlanych w procedurze uzyskiwania pozwolenia na budowę niezbędne są: wypis i wyrys z operatu ewidencyjnego, uzgodnienia dotyczące lokalizacji i przebiegu uzbrojenia terenu oraz przygotowanie mapy do celów projektowych, bez której nie można wykonać projektu budowlanego. Po uzyskaniu pozwolenia na budowę geodeta wykonuje pomiar realizacyjny, którego celem jest utrwalenie na gruncie osi lub obrysów projektowanych obiektów. W trakcie budów dużych obiektów konieczna jest obsługa geodezyjna monitorująca prace budowlane pod względem zachowania poprawności wymiarowej, montażowej i warunków bezpieczeństwa budowli. Po zakończeniu prac budowlanych i przed rozpoczęciem użytkowania obiektu nieodzowna jest jego geodezyjna inwentaryzacja powykonawcza.
Dla poprawnego wykonania podziałów nieruchomości, scaleń, wymian gruntów i wywłaszczeń konieczne jest sporządzanie projektów działek, które poprzez opracowanie geodezyjne umożliwiają najpierw usytuowanie obiektów gruntowych na mapie, po czym w wyniku pomiaru realizacyjnego zostają umiejscowione w terenie. Zagadnieniom projektowania działek poświęcony jest rozdział 10 niniejszej części.

Dla specjalisty w zakresie gospodarki nieruchomościami jest więc niezbędna interdyscyplinarna wiedza i wielowymiarowe umiejętności praktyczne. Specjalista ten powinien prawidłowo i sprawnie rozróżniać, identyfikować, opisywać obiekty przestrzenne i nieruchomości oraz posługiwać się nimi w ich zarządzaniu i funkcjonowaniu. Kanwą i podstawą wiedzy i umiejętności w ramach tej specjalności są wybrane zagadnienia wynikające z: prawa cywilnego, rolnego, administracyjnego i gospodarczego, a także z gleboznawstwa i geodezji, w tym szczególnie z zakresu ewidencji gruntów i budynków przekształcanej w kataster nieruchomości.

Gospodarowanie nieruchomościami jest działalnością realizowaną w konkretnym środowisku społecznym i przyrodniczym w celu zaspokajania potrzeb określonych jednostek lub grup ludności oraz usprawnienia relacji pomiędzy tymi jednostkami lub grupami. Dla efektywnego funkcjonowania gospodarki konieczna jest znajomość struktury, organizacji i podziału administracyjnego przestrzeni, których dotyczą odrębne rozdziały podręcznika. Podejmowanie wszelkich działań gospodarczych i społecznych regulują przepisy prawa, co uzasadnia zaprezentowanie podstaw problematyki postępowania administracyjnego i zagadnień prawnych. W celu właściwej interpretacji i stosowania przepisów przytoczono i opisano obowiązujące definicje i pojęcia prawne. Osoba zajmująca się gospodarowaniem nieruchomościami powinna rozróżniać i prawidłowo identyfikować obiekty powierzchniowe, będące przedmiotem jej działalności.

Przy określaniu walorów i cech fizycznych obiektów gruntowych niezbędna jest znajomość gleboznawstwa oraz umiejętność rozróżniania sposobów zagospodarowania i rodzajów użytkowania ziemi, dlatego również te zagadnienia zostały szczegółowo przedstawione. W rozdziale 7 omówiono problematykę ewidencji gruntów i budynków, której baza danych i dokumentacja stanowią podstawę działań podejmowanych w gospodarowaniu nieruchomościami. Omówienie tej problematyki poprzedzono informacjami na temat dawnych, historycznych systemów katastralnych i sposobów dokumentowania danych o gruntach i ich posiadaczach. Uzupełnieniem dla wiadomości z katastru jest rozdział, w którym przybliżono Czytelnikowi zagadnienia z zakresu ksiąg wieczystych, zbiorów dokumentów i hipoteki oraz rejestracji danych o stanie prawnym nieruchomości

Podręcznik GEODEZJA I, w teorii i praktyce część 2 - powstał na bazie kilku wcześniejszych pozycji książkowych napisanych przez autora w latach 1999 – 2010, w tym głównie: skryptu Wykłady i ćwiczenia z geodezji I , wydania I książki Przewodnik do ćwiczeń z geodezji I, o treści związanej bezpośrednio z ćwiczeniami geodezyjnymi oraz dwóch wydań książki Geodezja I, obejmującej tematykę wykładów z przedmiotu „Geodezyjne pomiary szczegółowe”, prowadzonych w latach 1990 – 2011 przez autora dla studentów I roku Z uwagi na znaczącą zbieżność opisywanej tematyki z programem nauczania geodezji w technikach geodezyjnych i studiach policealnych, wymienione wyżej podręczniki były z powodzeniem wykorzystywane w całej Polsce w ramach kształcenia geodetów na poziomie szkolnictwa średniego.
Wydanie III książki „Geodezja I w teorii i praktyce” stanowi powrót do pierwotnej koncepcji połączenia w tym samym podręczniku zagadnień teoretycznych i praktycznych. Jak wykazały doświadczenia z lat poprzednich jednoczesne operowanie dwiema odrębnymi książkami do wykładów i do ćwiczeń jest nieco kłopotliwe, a ponadto w drugiej książce nie można uniknąć powtarzania pewnych wiadomości ogólnych, wprowadzających ucznia lub studenta do praktycznego rozwiązywania konkretnych zadań geodezyjnych. Pominięcie tych powtórzeń pozwoliło, przy relatywnie niezmienionej objętości tekstu obu części niniejszego wydania podręcznika w porównaniu z łączną objętością Geodezji I i Przewodnika do ćwiczeń, na wzbogacenie treści o dodatkowe zagadnienia nieujęte w poprzednim wydaniu. Należy tu między innymi wymienić: poszerzone wiadomości z zakresu historii geodezji i kartografii, opisy nowszych instrumentów firmy Leica, w tym m. in.: teodolitów cyfrowych Builder, niwelatora kodowego Sprinter, tachimetru elektronicznego TS 02 oraz nowy rozdział poświęcony standardom technicznym wprowadzonym poprzez niedawne akty wykonawcze do ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne.
Obecnie książka Geodezja I składa się z dwu części (tomów) i czternastu rozdziałów (poprzednio 12), zawierających wiadomości z podstawowych działów geodezji ogólnej: bezpośrednie i pośrednie pomiary liniowe, tyczenie kątów prostych, pomiar kątów poziomych i pionowych, rachunek współrzędnych, obliczanie pól, niwelacja, pomiary sytuacyjne, sporządzanie map wielkoskalowych. Wyliczenie to wskazuje, że podręcznik obejmuje znaczny zakres wiedzy zawodowej, koniecznej do opanowania w stosunkowo krótkim czasie i stanowiącej niezbędną podstawę do nauki dalszych przedmiotów zawodowych.

Pomiary wysokościowe-niwelacja.

Pomiary sytuacyjne.

Mapy.

Standaryzacja prac geodezyjnych.

Przykłady pytań i zadań kontrolnych do tomu 1 części 2

Podręcznik jest dedykowany studentom wydziałów geodezyjnych wyższych uczelni technicznych i uczniom technikum geodezyjnego.

Podstawy jednolitości prac geodezyjnych na terenie Polski.

Technologie zakładania osnowy poziomej.

Technologie zakładania osnowy wysokościowej.

Projektowanie osnów szczegółowych.

Stabilizacja punktów osnowy geodezyjnej.

Pomiar osnowy poziomej.

Pomiar osnowy wysokościowej metodą niwelacji geometrycznej.

Podstawy rachunku wyrównawczego i metod obliczeń geodezyjnych.

Elementy rachunków za pomocą wyznaczników i liczb zespołowych.

Wcięcia.

Wybrane zagadnienia z dziedziny obliczeń osnów geodezyjnych.

Transformacja współrzędnych na płaszczyźnie.

Niwelacja trygonometryczna.

Tachimetria.

Tachimetry.

Mapy.

Podręcznik Geodezja I - w teorii i praktyce, część pierwsza.
Przedmowa - Geodezja I (z wprowadzonym aktualnie uzupełnieniem tytułu o słowa „w teorii i praktyce”) powstała na bazie kilku wcześniejszych pozycji książkowych napisanych przez autora w latach 1999 – 2010, w tym głównie: skryptu Wykłady i ćwiczenia z geodezji I , wydania I książki Przewodnik do ćwiczeń z geodezji I, o treści związanej bezpośrednio z ćwiczeniami geodezyjnymi oraz dwóch wydań książki Geodezja I, obejmującej tematykę wykładów z przedmiotu „Geodezyjne pomiary szczegółowe”, prowadzonych w latach 1990 – 2011 przez autora dla studentów I roku Z uwagi na znaczącą zbieżność opisywanej tematyki z programem nauczania geodezji w technikach geodezyjnych i studiach policealnych, wymienione wyżej podręczniki były z powodzeniem wykorzystywane w całej Polsce w ramach kształcenia geodetów na poziomie szkolnictwa średniego

Wiadomości wstępne.

Przyrządy optyczne stosowane w geodezji.

Tyczenie prostych i pomiary liniowe.

Tyczenie kątów prostych.

Utrwalanie i sygnalizacja punktów osnowy geodezyjnej.

Elementy wyposażenia instrumentów geodezyjnych.

Pomiar kątów poziomych i pionowych.

Pomiary azymutów.

Podstawowe zadania geodezyjne z rachunku wspólrzędnych.

Obliczanie pola powierzchni.

Przykłady pytań i zadań kontrolnych do części 1.

Według intencji autora problematyka poruszona w niniejszym podręczniku ma stanowić wdrożenie Czytelnika do przedmiotu geodezja inżynieryjna, nauczanego w technikach geodezyjnych i wykładanego na wydziałach geodezyjnych wyższych uczelni technicznych. Jest to ważny dział geodezji, zajmujący się wybranymi zagadnieniami z zakresu
praktycznych zastosowań pomiarów i opracowań geodezyjnych do rozwiązywania określonych zagadnień projektowych i realizacyjnych w poszczególnych dziedzinach nauki, techniki i gospodarki, a szczególnie w różnych asortymentach budownictwa i przemyśle.
Treść rozdziału 1  obejmuje omówienie podstawowych zadań geodezji inżynieryjnej
i udziału związanych z nią technik pomiarowych w poszczególnych etapach procesów inwestycyjnych oraz obsłudze i monitoringu funkcjonujących obiektów budowlanych i przemysłowych. W trakcie planowania inwestycji nieodzowne są podkłady mapowe, a szczególnie określony typ mapy tematycznej, zwany mapą do celów projektowych. Do projektowania i wykonawstwa obiektów budowlanych przydatne są również inne materiały geodezyjne w formie analogowej lub cyfrowej, przybierające przeważnie postać profilów, przekrojów terenu i budowli oraz wizualizacje w postaci obrazów perspektywicznych i numerycznych modeli terenu zbudowanych przy użyciu technik komputerowych. Procesy inwestycyjne oraz ich obsługa geodezyjna muszą być prowadzone w oparciu o liczne przepisy prawne, geodezyjne standardy techniczne, specyfikacje oraz normy scharakteryzowane pokrótce w rozdziale 1 tego podręcznika.
Rozdział 2 został poświęcony roli geodezji w budownictwie ogólnym, a w szczególności pomiarom realizacyjnym, będących zespołem czynności geodezyjnych, których celem jest wyznaczenie w terenie przestrzennego położenia obiektów projektowanych, uzyskanie zgodności kształtów wymiarów realizowanych obiektów z danymi projektów technicznych oraz kontrolowanie zgodności, położenia, kształtu i wymiarów obiektów budowlanych z danymi planu realizacyjnego i projektu technicznego.
Rozdział 3 odnosi się do zadań geodezji realizowanych w budownictwie drogowym w tym: tyczenia elementów osi tras, ze szczególnym uwzględnieniem tras dróg kołowych, których elementami geometrycznymi w planie są odcinki proste, łuki kołowe i krzywe przejściowe, zaś w profilu − proste o zadanym spadku i łuki pionowe, będące składnikami niwelety.
W rozdziale 4 zostały wyszczególnione prace geodezyjne w budownictwie ziemnym ze szczególnym uwzględnieniem metod obliczania objętości mas ziemnych, tworzących określone budowle, przeważnie w formie nasypów lub wykopów bądź stanowiących pryzmy materiału przeznaczonego do wykonania robót ziemnych.
Na koniec słowa wstępnego autor pragnie wyrazić serdecznie podziękowanie panu profesorowi Janowi Gocałowi z Akademii Górniczo-Hutniczej w Krakowie - opiniodawcy pierwszego wydania tego podręcznika za pozytywną ocenę i cenne wskazania dotyczące ulepszenia treści tej książki.
Praca nad tekstem II wydania podręcznika została ukończona w październiku 2020 r.

Kartografia geomatycznie i geomedialnie to publikacja: naukowa – prezentuje najnowsze nurty badań kartograficznych, geomatycznych i geomedialnych; akademicka – jako materiał pomocniczy do wykładów i laboratoriów z zakresu kartografii, topografii, systemów informacji geograficznej, geomatyki, geoinformacji, geoinformatyki, gospodarki przestrzennej i zarządzania środowiskiem; geomatyczna – omawia cyfrowe pozyskiwanie danych terenowych, sensorycznych, platformowych, kameralnych i transformacje w workspace'ach oraz standardy infrastruktury danych przestrzennych; geomedialna – ukazuje wizualizacje informacji przestrzennej w mediach: analogowych, cyfrowych, internetowych, grach, w wirtualnej i rozszerzonej rzeczywistości; fachowa – przeznaczona dla geografów, kartografów, geodetów, planistów, turystów, przyrodników, historyków, medioznawców, socjologów, grafików, designerów; otwarta – przydatna studentom, teoretykom i praktykom, ekspertom, urzędnikom, hobbistom oraz kreatorom map i wizualizacji przestrzennych; aplikacyjna – zawiera schematy i algorytmy w oprogramowanych kartograficznym, graficznym, geodezyjnym, teledetekcyjno-fotogrametrycznym, geoinformacyjnym i geoinformatycznym; designerska – zawiera rekomendacje do projektowania dobrych map i wizualizacji 2D, 2D+, 3D, 4D, internetowych, gamingowych i multimedialnych; przyjazna – ukazuje sekwencje tekstowe z hasłami, 812 haseł, 246 barwnych schematów, rysunków, szlaków, fotografii, wizualizacji i map; klasyczna – zawiera tradycyjną wiedzę z adaptacją do najnowszych technologii geomatycznych i geomedialnych; inspiracyjna – pokazuje kreowanie geowizualiacji analitycznych z danych statystycznych oraz imersyjnych geowizualizacji w przestrzeni wirtualnej.

Geologia Polski

Piąte, zaktualizowane wydanie podręcznika zawierającego podstawowe wiadomości na temat budowy i ewolucji poszczególnych obszarów i jednostek geologicznych w Polsce.

W obecnym wydaniu zaktualizowano nazewnictwo jednostek tektonicznych oraz wydzieleń stratygraficznych, w nawiązaniu do nowoczesnej terminologii używanej na świecie. Uaktualniono także informacje dotyczące budowy geologicznej wszystkich głównych jednostek tektonicznych Polski, wynikające z postępu w rozpoznaniu budowy geologicznej tych jednostek. Większe zmiany dotyczą podłoża platformy paleozoicznej zachodniej i środkowej Europy, zwłaszcza Górnego Śląska oraz Małopolski, utworów permskich Niżu Polskiego oraz Tatr. Czytelnika zaciekawią zapewne obszerne informacje dotyczące występowania gazu ziemnego w złożach niekonwencjonalnych (gazu łupkowego), a także odkrytych niedawno złóż węglowodorów w innych regionach Polski. Uaktualniona została również tabela stratygraficzna, sporządzona na podstawie Międzynarodowej Tabeli Stratygraficznej z 2012 roku.

Publikacja przeznaczona dla studentów geologii, geografii, górnictwa oraz ochrony środowiska. Mogą z niej także korzystać geolodzy czynni zawodowo i pracownicy centralnych urzędów państwowych.

Niniejsza monografia przedstawia zasadnicze, z punktu widzenia inżyniera budownictwa, informacje o minerałach, skałach i gruntach. Zawarto w niej opis uproszczonej makroskopowej metody rozpoznawania minerałów skałotwórczych, scharakteryzowano sposoby powstawania, użyteczność i metody klasyfikacji skał, ze szczególnym uwzględnieniem tych, które mają znaczenie w budownictwie. Omówiono również normowe klasyfikacje gruntów – na podstawie aktualnych przepisów europejskich oraz wycofanej już, lecz nadal powszechnie używanej, normy polskiej.

Publikacja jest przeznaczona dla studentów wydziałów budownictwa i pokrewnych

Systemy informacji przestrzennej z QGIS

Na przewodnik składa się 9 zadań, które obejmują prace polowe z użyciem instrumentów i sprzętu geodezyjnego oraz prace kameralne (kontrola prac polowych, obliczenia i wyrównania obserwacji, przygotowanie danych do kartowania, tyczenia, kartowanie mapy, sporządzanie wykresów, rysunków, redagowanie sprawozdania, przygotowanie operatu itp.). Wykonanie każdego zadania jest omówione, zamieszczono także przykłady koniecznych dokumentów, a na końcu podano wzory formularzy geodezyjnych.