Motoryzacja

Myśl o produkcji motocykli kontynuujących tradycje przedwojennego Sokoła towarzyszyła wielu pokoleniom Polaków. W wytwórni WSK projektowano produkcję motocykla noszącego tę historyczną nazwę. Był to atrakcyjny model - WSK M30 "Sokół". Niestety, pozostał w fazie prototypu, bowiem zakończono produkcję motocykli w Polsce. Znak firmowy WSK nosiło przeszło dwa miliony jednośladów, które dla wielu były jedyną szansą na motoryzację. O motocyklu WSK marzyło wielu młodych ludzi, później, często wyszydzane, "wueski" powoli znikały z naszych dróg.
Książka ta będzie pomocna miłośnikom dawnej motoryzacji pragnącym przywrócić świetność swojej "wuesce". Zawiera opisy ostatnich prototypów WSK M26 i M30 "Sokół" , zasady eksploatacji i obsługi WSK z silnikami o pojemności 125 cm³ i 175 cm³.

SHL – ten znak firmowy pojawił się na polskich motocyklach w roku 1938, a po wojennej zawierusze ponownie w roku 1947. Okres największej popularności i zarazem świetności SHL-ek przypada na lata sześćdziesiąte. I chociaż wyprodukowano ich znacznie mniej niż motocykli WSK, czy WFM, to pomimo upływu ponad trzydziestu lat od zakończenia produkcji, dzięki swojej solidności wiele z nich dotrwało do czasów współczesnych.
Książka będzie pomocna dla miłośników dawnych motocykli, pragnących przywrócić sprawność i blask „drzemiących”, zapomnianych SHL-ek.
Zainteresowani Czytelnicy znajdą w książce wiadomości z zakresu budowy i obsługi motocykli SHL produkowanych w latach 1957-1961 z silnikiem o pojemności 150 cm3: M06-U i M06-T oraz produkowanych w latach 1961-1970 z silnikami o pojemności 175 cm3: M11, M11 Lux, M11W, M11W Lux, M17 Gazela. Wskazówki eksploatacyjne, sposób wyszukiwania usterek i określanie ich przyczyn, opisy napraw możliwych do wykonania we własnym zakresie (z ewentualnym wykorzystaniem przedstawionych w książce przyrządów specjalnych) oraz usprawnienia motocykli.

Praca jest poświęcona problematyce poszukiwania i doboru parametrów opisujących stan techniczny stalowej obręczy koła, z uwzględnieniem cech drganiowych i geometrycznych obręczy. Takimi parametrami są: wartość dyspersji częstotliwości drgań własnych, wartość dyspersji modalnego współczynnika tłumienia oraz wartość bicia stóp obręczy koła. W celu ich identyfikacji obręcz powinna być pozbawiona opony i umieszczona na stanowisku diagnostycznym wyposażonym w czujniki drgań, kąta obrotu oraz do pomiaru bicia stopy obręczy. Stan obręczy identyfikowany jest podczas jej drgań swobodnych, dlatego stanowisko powinno być wyposażone we wzbudnik drgań mechanicznych.

Przeanalizowano podstawy teoretyczne i praktyczne procesu funkcjonowania stalowej obręczy koła w strukturze pojazdu samochodowego. W wyniku przeprowadzonych badań klasyczny model matematyczny drgań stalowej obręczy koła - opisany równaniem ruchu układu o jednym stopniu swobody z tłumieniem lepkościowym - zastąpiono modelem numerycznym opartym na metodzie elementów skończonych (MES), co umożliwiło uwzględnienie złożonej geometrii i rzeczywistych warunków brzegowych, a tym samym uzyskanie bardziej wiarygodnych wyników symulacji.

Zastosowanie fuzji danych pozyskanych z modeli analitycznych (matematycznego, modalnego, MES) i modeli symptomowych (wyników badań laboratoryjnych, literaturowych) pozwoliło na opracowanie modelu diagnostycznego w postaci binarnej macierzy diagnostycznej obręczy koła. W wyniku przeprowadzonych badań eksploatacyjnych (laboratoryjnych i terenowych) zidentyfikowano proces zużycia i parametry stanu to zużycie opisujące, co odzwierciedlono przyjętym modelem diagnostycznym. Analiza uzyskanych wyników badań pozwoliła następnie na opracowanie algorytmu diagnostyczno-prognostycznego stanu stalowej obręczy koła na podstawie zidentyfikowanych parametrów drganiowych i geometrycznych. Wynik prac umożliwił opracowanie nowej koncepcji metody identyfikacji i prognozowania stanu technicznego stalowej obręczy koła.
Prezentowana metoda diagnostyczna jest oryginalnym podejściem autora pracy, zarówno ze względu na konstrukcję stanowiska i aparatury pomiarowej, jak i na złożoność modelu matematycznego opisującego procedurę identyfikacji i prognozowania stanu stalowej obręczy koła.

[Opis okładki: na okładce przedstawiono stalową obręcz na ciemnym tle]

Intensywny rozwój systemów mechatronicznych nastąpił pierwotnie w dziedzinie uzbrojenia i sprzętu wojskowego, by szybko znaleźć właściwe i rozległe miejsce w konstrukcji cywilnych pojazdów samochodowych. Współczesny samochód jest złożonym systemem technicznym, którego konstrukcja i produkcja są oparte na najnowszych osiągnięciach wielu różnych dziedzin nauki. Synteza mechaniki i budowy maszyn, elektroniki i elektrotechniki, automatyki i teorii sterowania, informatyki, inżynierii materiałowej, chemii i biologii prowadzi wprost do powstania inteligentnych systemów mechatronicznych.

Prezentowana praca, na którą składa się aż jedenaście bogato ilustrowanych rozdziałów, powstała z myślą o studentach wydziałów mechanicznych politechnik, szczególnie kierunków mechanika i budowa maszyn oraz mechatronika o specjalnościach samochodowych. Podręcznik może być także wykorzystywany przez uczniów techników samochodowych oraz pracowników technicznej obsługi motoryzacji, szczególnie przez rzeczoznawców samochodowych i biegłych sądowych w tej dziedzinie.

Popularna, bogato ilustrowana i udokumentowana kolorowa książka prezentująca dzieje autobusów warszawskiej komunikacji publicznej w latach 1945–1989. Przedstawiono w niej wszystkie modele autobusów komunikacji miejskiej eksploatowanych w Warszawie od 1945 do 1989 roku. W publikacji ujęto autobusy następujących marek: Leyland, Chausson, MGT, Berliet, Mávag, Ikarus, ZIS, Škoda Karosa oraz Jelcz. Zaprezentowano także autobusy testowane na warszawskich ulicach firm zachodnich, takich jak MAN, Büssing, Magirus-Deutz, FIAT, Pegaso i Hino. Oprócz opisu dziejów, wad i zalet autobusów na warszawskich liniach, na końcu każdego rozdziału zawarto najważniejsze dane techniczne tych pojazdów. W opracowaniu uwzględniono także nietypowe środki transportu służące komunikacji autobusowej w Warszawie, takie jak samochody ciężarowe różnych marek pełniące funkcję zastępczych autobusów w pierwszych latach powojennych, jak również mikrobusów Nysa obsługujących m.in. linię Dworzec Wileński – Marki po likwidacji mareckiej kolejki wąskotorowej w 1974 roku i trasy nocne w Warszawie, a także autokarów turystycznych należących do biur podróży ORBIS i GROMADA, które po wprowadzeniu stanu wojennego kursowały na specjalnych ekspresowych liniach łączących centrum Warszawy z najbardziej odległymi dzielnicami od 1981 do 1984 roku.Odbiorcy: miłośnicy motoryzacji zainteresowani dziejami i charakterystyką techniczną pojazdów transportu publicznego w Warszawie w okresie powojennym do 1989 roku, hobbyści i amatorzy pojazdów zabytkowych oraz pasjonaci historii gospodarczej epoki PRL.

Druga część bardzo bogato ilustrowanej dwutomowej monografii poświęconej samochodom osobowym i dostawczym marki Škoda produkowanym w latach 1991–2025. Opisano w niej samochody wytwarzane seryjnie oraz prototypy i modele studyjne, w tym historię ich powstania i rozwoju konstrukcji oraz najistotniejsze szczegóły techniczne, informacje eksploatacyjne i ciekawostki związane z prezentowanymi modelami. Uwzględniono samochody marki Škoda nie tylko produkowane w Europie, lecz także wytwarzane w Chinach, Indiach i Rosji. Opisy pojazdów zilustrowano blisko 380 zdjęciami, często dotychczas niepublikowanymi. W tej publikacji ujęto modele samochodów osobowych i dostawczych napędzanych silnikami spalinowymi oraz pojazdów hybrydowych i elektrycznych marki Škoda. Odbiorcy: miłośnicy motoryzacji, hobbyści oraz wszyscy zainteresowani samochodami osobowymi i dostawczymi marki Škoda.

Poradnik zawierający podstawowe informacje dotyczące budowy, obsługi i użytkowania współczesnych motocykli. Opisano klasyfikację współczesnych motocykli, kryteria wyboru poszczególnych rodzajów motocykli pod kątem ich zakupu i późniejszego użytkowania, budowę i działanie poszczególnych zespołów, czynności obsługowe możliwe do wykonania przez użytkownika indywidualnego we własnym zakresie, typowe niesprawności i sposoby ich usuwania, technikę bezpiecznej jazdy motocyklem oraz najważniejsze wiadomości związane z użytkowaniem motocykla.
Odbiorcy: osoby rozważające użytkowanie motocykla, użytkownicy motocykli oraz wszyscy zainteresowani motocyklami.

Bardzo bogato ilustrowana kolorowa monografia poświęcona samochodom osobowym i dostawczym marki Dacia produkowanym w latach 1968–2025. Opisano w niej samochody wytwarzane seryjnie oraz prototypy i modele studyjne, w tym historię ich powstania i rozwoju konstrukcji oraz najistotniejsze szczegóły techniczne, informacje eksploatacyjne i ciekawostki związane z prezentowanymi pojazdami. Uwzględniono samochody marki Dacia nie tylko produkowane w Europie, lecz także wytwarzane w Chinach, Indiach, Rosji oraz w krajach Azji i Ameryki Południowej. Opisy pojazdów zilustrowano wieloma zdjęciami, często dotychczas niepublikowanymi. W niniejszej monografii ujęto modele samochodów osobowych i dostawczych napędzanych zarówno silnikami spalinowymi, jak i pojazdów hybrydowych oraz elektrycznych marki Dacia. Odbiorcy: miłośnicy motoryzacji, hobbyści oraz wszyscy zainteresowani samochodami osobowymi i dostawczymi marki Dacia.

Poradnik dla użytkowników samochodów osobowych BMW serii 5 (fabryczny kod modelu E34), w wersjach sedan (produkowany od września 1987 do lipca 1995) oraz kombi (nazwa własna Touring, produkowane od września 1991 do stycznia 1996), wyposażonych w silniki benzynowe czterocylindrowe 1,8 dm³ typu M40 (113 KM) i M43 (115 KM) – modele 518i oraz sześciocylindrowe: 2,0 dm³ typu M20 (129 KM) i M50 (150 KM) – modele 520i; 2,5 dm³ typu M20 (170 KM) i M50 (192 KM) – modele 525i/iX; 3,0 dm³ typu M30 (188 KM); 3,5 dm³ typu M30 (211 KM) – modele 535i  jak również wysokoprężne sześciocylindrowe 2,4 dm³ typu M21 (115 KM) – modele 524td oraz 2,5 dm³ typu M51 (115 KM i 143 KM) – modele 525td i 525tds, z mechanicznymi i automatycznymi skrzynkami przekładniowymi. Podano m.in. plan obsługi, dokładny opis czynności obsługowych i naprawczych możliwych do wykonania we własnym zakresie oraz schematy instalacji elektrycznej (dla modeli roku 1994 w wersjach 518i, 520i, 525i oraz 525td/tds).

BMW serii 5 sedan od IX 1987 do VII 1995
kombi od IX 1991 do I 1996
Silniki benzynowe518i 1,8 dm³/83 kW (113 KM) od I 1993 do VIII 1994
518i 1,8 dm³/85 kW (115 KM) od IX 1994 do I 1996
520i 2,0 dm³/95 kW (129 KM) od IX 1987 do IV 1990
520i 2,0 dm³/110 kW (150 KM) od V 1990 do I 1996
525i 2,5 dm³/125 kW (170 KM) od IX 1987 do IV 1990
525i 2,5 dm³/141 kW (192 KM) od V 1990 do I 1996
530i 3,0 dm³/138 kW (188 KM) od IX 1987 do VIII 1990
535i 3,5 dm^3/155 kW (211 KM) od IX 1987 do VIII 1992
Silniki wysokoprężne
524td 2,4 dm³/ 85 kW (115 KM) od IX 1987 do VIII 1990
525td 2,5 dm³/ 85 kW (115 KM) od IV 1993 do I 1996
525tds 2,5 dm³/105 kW (143 KM) od IX 1990 do I 1996

Bogato ilustrowany poradnik poświęcony obsłudze i naprawie samochodów Mercedes klasy E z silnikami wysokoprężnymi: 200D, 250D, 250TD, 300D, 300TD, produkowanych od stycznia 1985 do czerwca 1995. Dane techniczne i regulacyjne, opisy czynności obsługowo-naprawczych, momenty dokręcania połączeń gwintowych, tablice typowych niesprawności, schematy instalacji elektrycznej.
MERCEDES-BENZ serii W 124 (klasy E)
z silnikiem wysokoprężnym:
E200D 2,0 dm3 53 kW (72 KM)
- od 11985 do V 1989
E200D 2,0 dm3 55 kW (75 KM)
- od VI 1989 do VI 1995
E250D 2,5 dm3 66 kW (90 KM)
- od 11985 do V 1989
E250D 2,5 dm3 69 kW (94 KM)
- od VI 1989 do V 1993
E250TD 2,5 dm3 83 kW (113 KM)
- od VI 1993 do VI 1995
E250TD 2,5 dm3 90 kW (122 KM)
- od IX 1988 do V 1989
E250TD 2,5 dm3 93 kW (126 KM)
- od VI 1989 do VI 1995
E300D 3,0 dm3 80 kW (109 KM)
- od 11985 do V 1989
E300D 3,0 dm3 83 kW (113 KM)
- od VI 1989 do V 1993
E300TD 3,0 dm3 100 kW (136 KM)
- od VI 1993 do VI 1995
E300TD 3,0 dm3 105 kW (143 KM)
- od 11988 do V 1989
E300TD 3,0 dm3108 kW (147 KM)
- od VI 1989 do VI 1995

Zarys historii niemieckiej firmy produkującej motocykle powszechnie znane pod marką MZ. Krótka charakterystyka poszczególnych serii motocykli MZ oraz opisy wszystkich odmian modeli wytwarzanych seryjnie od 1950 roku, w kolejności chronologicznej według daty rozpoczęcia produkcji, włącznie z limitowanymi seriami specjalnymi. W opisach uwzględniono wiele ciekawostek związanych z przedstawianymi motocyklami oraz podstawowe dane techniczne. Opisano także wszystkie produkowane motocykle MZ z wózkami bocznymi. Całość bogato zilustrowana zdjęciami opisywanych pojazdów.
IFA RT 125
IFA BK 150
MZ RT 125
MZ ES 175 i 250
MZ BK 350
MZ ES 125, 150 i 300
MZ ETS 150 i 250
MZ TS 125, 150 i 250
MZ ETZ 125, 150 i 250
MZ ETZ 251 i 301
MZ 500 R
MuZ ETZ 251 Fun i Tour
MuZ ETZ 301 Fun i Tour
MuZ 500 Fun i Tour
MuZ 500 Country i Silver Star
Kanuni MZ ETZ 251 i 301
Kanuni MZ 125 Sportstar
MZ 125 Roadstar
MZ 125 Sportstar
MZ-B RT 125
MuZ Skorpion Sport i Tour
MuZ Skorpion Traveller, Replica i Cup
MuZ Charly
MuZ Mastiff i Mastiff Warrior
MuZ Baghira i Baghira HR
MuZ Baghira Street Moto i Black Panther
MuZ Moskito i Moskito SX
MuZ RT 125
MZ RT 125 SX i 125 SM
MZ 1000 S i 1000 SF
MZ RT 125 NATO
IFA/MZ BK 350 z wózkiem Stoye
MZ ES 250 z wózkiem Stoye Elastic
MZ ES 300 z wózkiem Stole Super Elastic
MZ ES 250/1 z wózkiem towarowym Stoye
MZ ES 250/2 z wózkiem Stoye Super Elastic
MZ TS 250 i TS 250/1 z wózkiem Super Elastic
MZ ETZ 250, ETZ 251 i ETZ 301 z wózkiem Super Elastic
MZ 500 R z wózkiem Velorex 562 i 700
Kanuni MZ z wózkiem Velorex 562
Zespół MZ Voyager
Zespół MZ Silver Star

Publikacja przełomowa i niezwykła. Dotychczas nikt nie pokusił się o prezentację pojazdów użytkowanych przez Milicję Obywatelską i organy bezpieczeństwa PRL w sposób profesjonalny, a przy tym przystępny i zrozumiały dla laika. Przed 1989 r. temat był całkowicie utajniony. Po ustrojowym przełomie rzadko i niechętnie pisano o milicyjnych pojazdach, choć do początku XXI w. eksmilicyjne Polonezy oraz Nysy stanowiły znaczną część policyjnej floty. Z MO kojarzono głównie Polonezy serialowego porucznika Borewicza i radiowozy używane przez grupy rekonstrukcyjne przy okazji rocznic wprowadzenia stanu wojennego. Dla wielu Polaków widok zomowskiego Stara WT był traumatycznym wspomnieniem czasów słusznie minionych.

Maciej Replewicz dotarł do niepublikowanej dotąd dokumentacji MSW i zaprezentował profesjonalne opracowanie o pojazdach MO i bezpieki: od milicyjnego motocykla SHL M11 przez prawie nieznane radiowozy Syrena 103 i Fiat 132p, importowane z Japonii Hondy aż po kołowy transporter opancerzony SKOT używany przez ZOMO w latach 80. Wbrew pozorom MO borykało się ze stałym niedoborem pojazdów właściwie aż do upadku PRL. W kryzysowych latach 80. milicjanci powszechnie krytykowali jakość wykonania i niewystarczające osiągi radiowozów. Dla wielu Czytelników zaskoczeniem okaże się rozdział poświęcony pojazdom używanym przez Urząd Bezpieczeństwa, a od 1956 r. przez Służbę Bezpieczeństwa. Bezpieka używała pojazdów pochodzących głównie z wrogiego ideologicznie Zachodu, w mrocznej epoce stalinizmu trzon jej floty tworzyły importowane z Francji  Citroëny, a także liczne pojazdy z USA, Kanady i Wielkiej Brytanii. Autor ujawnia, że samochody odpowiedzialnego za obserwację Biura „B” MSW były wyposażone w kilka kompletów tablic rejestracyjnych, a kierujący nimi funkcjonariusze dysponowali dokumentami z fikcyjnymi danymi. Większość zdjęć oraz ilustracji zamieszczonych w książce nie była dotąd publikowana. Niezwykłym świadectwem czasów są wykonane z ukrycia zdjęcia nieoznakowanych samochodów SB podczas rewizji w domu jednego z działaczy opozycji demokratycznej w maju 1979 r.

Jedziemy na wczasy! W przyczepie kempingowej N-126 mamy nawet dwie składane kanapy, szafę i kuchenkę gazową. Doczepimy ją do naszego niezastąpionego Polskiego Fiata 125p. Jeszcze tylko obowiązkowy przystanek na CPN-ie i w drogę! Zapisaliśmy się już na listę i czekamy na losowanie nowiutkiego malucha dla mamy. Osobiście marzę o Polonezie, bo w czasopiśmie „Motor” przeczytałem, że będzie miał welurową tapicerkę. Mam nadzieję, że okaże się łatwy w naprawie, bo tata zawsze powtarza, że trzeba umieć samochód naprawić pod blokiem. Chciałbym też zobaczyć na żywo Mikrusa w wersji kabriolet, o którym opowiadał wujek. Jego głowa to prawdziwa kopalnia ciekawostek. Wspominał np., że Egipcjanie montują u siebie naszego Żuka pod nazwą Ramzes. Po drodze na wymarzone wakacje mijamy „Autosana”, gdzie Zdzisław Beksiński projektował nadwozia. Pewnie się domyślacie, że polska motoryzacja to moja pasja… A Twoja? Wybierzesz się z nami w tę sentymentalną podróż do lat Twojej młodości lub czasów, które znasz jedynie z opowieści? W jednym z rozdziałów przenosimy się do 1925 roku, kiedy prototypowy CWS T1 wziął udział w Rajdzie Automobilklubu Polski. W innym ukryta jest odpowiedź, co oznacza liczba 20 w oznaczeniu Stara. Na kolejnych stronach poznajemy m.in. siedem niezwykłych córek, których posagi uratowały przełomowe przedsięwzięcie, i historię Junaka, również w zaskakującej wersji dla MO. Daj się porwać historii polskiej motoryzacji tym razem opowiedzianej w niezwykłym sekretowym klimacie przez wybitnego znawcę tematu Zdzisława Podbielskiego.

Biodiesel stanowi istotne biopaliwo do silników z zapłonem samoczynnym. Wzrost troski o środowisko naturalne, związany z negatywnym oddziaływaniem paliw ropopochodnych, przyczynił się do wzrostu zainteresowania biopaliwami jako alternatywą energetyczną. Istotne znaczenie biodiesla wynika z wykorzystania go jako paliwa w tak zwanym transporcie ciężkim, do samochodów ciężarowych oraz w autobusach.
W pierwszej części pracy skupiono się na opisaniu aspektów dotyczących typowych działań technologicznych, czyli powiększania skali w działaniach przemysłowych. Dobre pomysły małoskalowe opisane w publikacjach nie zawsze są możliwe do wdrażania w warunkach przemysłowych ze względu na konieczność zmiany warunków prowadzenia procesu, która przestaje na pewnym etapie być opłacalna. W ramach części teoretycznej szeroko opisano biopaliwa oraz w precyzyjny sposób podjęto próbę opisu cyklu ich życia. W dalszej części z uwagi na charakter pracy opisano szczegółowo możliwe sposoby wspomagania reakcji transestryfikacji, ze szczególnym uwzględnieniem aspektów technologicznych. Opisano możliwe instalacje oraz przedstawiono ich schematy.

Bogato ilustrowany fachowy poradnik zawierający podstawowe wiadomości o budowie i naprawach zespołów i podzespołów samochodów.