Technologia I Inżynieria

Rozpraszanie energii, potocznie nazywane zużywaniem, warunkuje wszystkie procesy zachodzące w przyrodzie i wszystkie rodzaje działalności człowieka. Ilość roz­praszanej przez ludzi energii decyduje o poziomie i długości życia w danej społeczno­ści. Problemy związane z pozyskiwaniem energii muszą być bliskie każdemu, kto chce mieć zapewniony komfort cieplny, oświetlenie, łączność ze światem, możliwość szyb­kich podróży itp. Aktualnie, w skali całego świata, produkcja energii oparta jest głównie na spalaniu surowców energetycznych: węgla, ropy naftowej i gazu ziemnego. Wyczerpywanie się zasobów surowców energetycznych z jednej strony i degrada­cja środowiska spowodowana procesami ich wydobywania i spalania - z drugiej, zmu­szają do szukania nowych źródeł i technologii produkcji energii. Źródeł, które będą niewyczerpywalne, i technologii, które nie powodują trudnych do usunięcia szkodli­wych skutków dla środowiska. Takie wymagania spełnia energetyka wiatrowa. Energię wiatrową wykorzystywano już w początkach cywilizacji, natomiast elek­troenergetyka wiatrowa należy do najnowszych działów energetyki. Właśnie elektro­energetykę wiatrową książka przybliża czytelnikowi w sposób możli­wie przystępny.

Skrypt Mechanika ogólna składa się z trzech części. Część pierwsza obejmuje Statykę, druga Kinematykę, trzecia zaś Dynamikę. Skrypt powstał na podstawie wieloletnich wykładów, które autorzy prowadzili na Wydziale Budowy Maszyn i Lotnictwa Politechniki Rzeszowskiej. Materiał zawarty w skrypcie odpowiada programowi zajęć dydaktycznych z przedmiotu mechanika ogólna prowadzonego dla studentów wydziałów mechanicznych wyższych uczelni technicznych. W skrypcie podano podstawowe wiadomości teoretyczne, ilustrując je rozwiązaniem odpowiednio dobranych przykładów. Zamieszczono również wiele zadań do samodzielnego rozwiązywania przez studentów. Statyka jest częścią mechaniki, która zajmuje się równowagą ciał. Przez równowagę ciała rozumiemy jego spoczynek lub taki ruch, gdy wszystkie punkty ciała poruszają się po liniach prostych ze stałymi prędkościami. Równowaga ciała, którą będziemy się zajmowali w statyce, to jego spoczynek, czyli niemożliwość zmiany położenia względem przyjętego układu odniesienia. Z zasad Newtona wynika, że ciało pozostaje w równowadze, jeżeli układ sił działających na to ciało pozostaje w równowadze. To znaczy, że o równowadze ciała decyduje równowaga układu sił działających na ciało.

Odlewnictwo. Technologie form i rdzeni.

Szacowanie ryzyka zmian jakości wody w sieciach wodociągowych

Podstawy konstrukcji urządzeń mechanicznych

Drgania mechaniczne albo wibracje to nisko częstotliwościowe drgania akustyczne rozprzestrzeniające się w ośrodkach stałych. Są przenoszone drogą bezpośredniego kontaktu z drgającym źródłem na poszczególne tkanki ciała człowieka lub na cały jego organizm. Wibracja i wstrząsy są bodźcami fizycznymi przekazywanymi bezpośrednio z materiału drgającego, z pominięciem środowiska powietrznego.
Drgania towarzyszące człowiekowi w życiu codziennym mogą występować jako zjawisko naturalne albo wywołane działalnością człowieka, podczas jego pracy. Do zjawisk naturalnych zalicza się m.in. trzęsienia ziemi, wiatr, natomiast działalność człowieka obejmuje pracę maszyn i urządzeń, przemieszczenie pojazdów, prace budowlane, przelot samolotów i inne.
Drgania mechaniczne są niejednokrotnie czynnikiem celowo generowanym, niezbędnym do realizacji określonych procesów technologicznych. Często jednak stanowią tzw. czynnik resztkowy, są zjawiskiem ubocznym, które w sposób niezamierzony towarzyszy eksploatacji maszyn i urządzeń. W obu przypadkach drgania mechaniczne, generowane przez różnego rodzaju źródła, mogą powodować uszkodzenia konstrukcji mechanicznych i zakłócać prawidłową ich pracę, a także przyspieszać zużycie elementów.

Podstawy teorii sprężystości i plastyczności

Dr inż. Marzena Kłos, prof. PRz - studia magisterskie dzienne ukończvia w 1989 r. na Wydziale Budownictwa i Inżynierii Środowiska Politechniki Rzeszowskiej. W 1998 roku obroniła pracę doktorską na WIMiR AGH w Krakowie i uzyskała stopień naukowy doktora nauk technicznych w dyscyplinie mechanika, specjalność teoria drgań. jest zatrudniona w Zakładzie Mechaniki Konstrukcji WBiIŚ (Politechnika Rzeszowska), gdzie prowadzi zajęcia dydaktyczne z przedmiotów mechanika, wytrzymałość materiałów, mechanika budowli, teoria sprężystości i plastyczności. 

Podręcznik dla studentów Wydziału Budowy Maszyn i Lotnictwa
kierunków: mechanika i budowa maszyn; mechatronika;
inżynieria produkcji; lotnictwo i kosmonautyka; inżynieria środków transportu
do wykładów z przedmiotu „wprowadzenie do techniki”.

Podręcznik przeznaczony jest dla studentów kierunku inżynieria środowiska, specjalizujących się w technologii oczyszczania wody i ścieków. Zakres tematyczny obejmuje procesy i urządzenia do dekarbonizacji, zmiękczania i demineralizacji wód przemysłowych, wykorzystywanych głównie do zasilania obiegów wodno-parowych, chłodniczych i ciepłowniczych. Omówiono metody strąceniowe, procesy wymiany jonowej i techniki membranowe oraz podano zasady projektowania urządzeń do uzdatniania wody i przykłady obliczeń. Zamieszczono również materiały pomocnicze w postaci danych katalogowych i normatywnych, które mogą być wykorzystywane w pracach projektowych po sprawdzeniu ich aktualności. Należy szczególnie zwrócić uwagę na zmianę polskich norm, które obecnie dostosowywane są do standardów europejskich, oraz na zmianę stosowanych dotychczas nazw związków chemicznych i wprowadzenie nazw systematycznych. Tematyka podręcznika mieści się w zakresie programu wykładów i ćwiczeń projektowych z przedmiotów oczyszczanie wód i ścieków przemysłowych oraz odnowa wód, prowadzonych na kierunku inżynieria środowiska na Politechnice Poznańskiej. Podręcznik do ćwiczeń laboratoryjnych z technologii wody opracowała dr inż. Hanna Labijak [37]. Pragnę serdecznie podziękować Recenzentowi, Panu Profesorowi Marianowi Błażejewskiemu, za cenne uwagi. Dziękuję również Pani Renacie Strykowskiej za pomoc w przygotowaniu pracy do druku. Mam nadzieję, że podręcznik ten będzie stanowił pomoc dydaktyczną dla studentów oraz zachętę do pogłębiania wiedzy w dalszej pracy zawodowej.

W rozprawie przedstawiono nową oryginalną metodę doboru pompowni kanalizacyjnych wykorzystującą wielokryterialne wspomaganie decyzji. Dokonano przeglądu stanu wiedzy w zakresie pompowni z pompami zatapialnymi oraz z wstępną separacją ciał stałych, ich wpływu na środowisko oraz niezawodność działania. Analizowano równie aktualnie stosowaną metodę doboru pompowni kanalizacyjnych. Przedstawiono metody wielokryterialnego wspomagania decyzji, analizy Life Cykle Asystent (LCA) oraz Life Cykle Cross (LCC). Na podstawie zebranych informacji oraz wykonanych badań pokazano również błędy najczęściej popełniane podczas projektowania i eksploatacji pompowni. Wykonane badania dotyczyły kosztów inwestycyjnych, zużycia energii elektrycznej oraz kosztów obsługi i napraw pompowni kanalizacyjnych. Pozwoliły one na opracowanie rankingu kryteriów i wariantów wykorzystanych w metodzie wielokryterialnego wspomagania decyzji. Opracowano algorytm postępowania przy doborze pompowni kanalizacyjnych pozwalający na wybór rozwiązania najlepiej spełniającego zróżnicowane kryteria.

ZAWILGOCENIE IZOLACJI PAPIEROWO-OLEJOWEJ TRANSFORMATORÓW WYSOKIEGO NAPIĘCIA R.477

Trzecia część skryptu składa sie z czterech rozdziałów. W pierwszym rozdziale omówiono hipotezy wytrzymałościowe, które służą do określenia momentu zniszczenia ciała – hipotezy Treski oraz Hubera. Podstawy projektowania żelbetowych prętów zginanych o przekroju prostokątnym opisano w rozdziale drugim. Przedstawiono projektowanie zbrojenia dla prętów pojedynczo i podwójnie zbrojonych. W rozdziale trzecim zaprezentowano wyznaczanie naprężeń w spawanych i śrubowych połączeniach elementów stalowych. Pokazano sposoby wyznaczania naprężeń w połączeniach śrubowych elementów drewnianych. Czwarty rozdział poświecono wyznaczaniu naprężeń w prętach zginanych ukośnie. Zamieszczono w nim nomogramy do projektowania stalowych prętów zginanych ukośnie o przekroju dwuteowym i skrzynkowym złożonym z dwóch ceowników. Na końcu każdego rozdziału zamieszczono kilka przykładów.

Niniejszy skrypt przeznaczony jest dla studentów studiów stacjonarnych oraz niestacjonarnych I stopnia na kierunku budownictwo z przedmiotu wytrzymałość materiałów. Omówiono w nim podstawowe zagadnienia związane z tym przedmiotem. Pierwsza część skryptu składa sie z trzech rozdziałów. W rozdziale pierwszym zostały omówione podstawowe typy obciążeń w ciałach stałych, czyli siły powierzchniowe i masowe. Następnie podano definicje pręta i zaprezentowano sposoby wyznaczania obciążeń działających na niego. Na końcu przedstawiono dwa przykłady liczbowe. W rozdziale drugim zaprezentowano główne charakterystyki geometryczne przekroju pręta składającego się z figur podstawowych takich jak: prostokąt, trójkąt prostokątny i równoramienny, ćwiartka i połówka koła, koło. Przedstawiono także sposoby wyznaczania charakterystyk geometrycznych dla przekrojów stalowych prętów walcowanych na gorąco. Aby przybliżyć elementy konstrukcyjne tego typu, omówiono proces hutniczy zastosowany podczas ich produkcji. Na końcu zamieszczono przykłady liczbowe. W rozdziale trzecim przedstawiono podstawowe zagadnienia dotyczące stanów naprężenia i odkształcenia. W tym celu podano następujące definicje: wektora naprężenia, tensora naprężenia, wektora przemieszczenia oraz odkształcenia liniowego i postaciowego.

Druga część skryptu składa sie z trzech rozdziałów. W pierwszym rozdziale omówiono naprężenia działające w dowolnym punkcie przekroju pręta, od działania sił normalnej i poprzecznej oraz momentu zginającego. Przedstawiono w nim także podstawy projektowania rzeczywistych prętów. Działanie każdej z sił przekrojowych zaprezentowano na konkretnych przykładach. Szczególny przypadek stanu naprężenia, jakim jest płaski stan naprężenia, opisano w rozdziale drugim. W rozdziale tym pokazano również stan naprężenia przy obrocie układu współrzędnych, naprężenia i kierunek główny oraz ekstremalne naprężenia styczne. Omówiono rozkład naprężeń na wysokości przekroju pręta. Na końcu rozdziału drugiego zamieszczono kilka przykładów. W rozdziale trzecim przedstawiono równania fizyczne, czyli zależności miedzy stanami naprężenia i odkształcenia dla materiału izotropowego.

W książce sklasyfikowano dielektryki i omówiono ich podstawowe właściwości fizyczne. Przedstawiono procesy jonizacyjne i dejonizacyjne, zachodzące w gazach i próżni oraz na powierzchniach elektrod układów izolacyjnych z tymi dielektrykami, odgrywające istotną rolę w inicjowaniu i rozwoju przeskoku elektrycznego. Omówiono zjawisko odrywania od powierzchni elektrod i prze-mieszczania pod wpływem pola elektrycznego małych naładowanych bryłek materiału – mikrocząstek oraz jego rolę w inicjowaniu przeskoku. Zaprezento-wano i przeanalizowano mechanizmy inicjowania i rozwoju przeskoku elek-trycznego w gazach i próżni. Omówiono właściwości elektryczne wysokonapię-ciowych gazowych i próżniowych układów izolacyjnych oraz wpływ na nie podstawowych czynników fizycznych stanu układu izolacyjnego. Na zakończe-nie porównano właściwości elektroizolacyjne próżni i sześciofluorku siarki, uważanego obecnie za najlepszy z gazowych ośrodków elektroizolacyjnych.