Motoryzacja

Budowa i działanie najnowszej generacji promieniowych pomp wtryskowych Bosch VR, wykorzystywanych w elektronicznie sterowanych układach wtryskowych silników wysokoprężnych. Dokonano przeglądu układów silników wysokoprężnych, opisano układy sterowane elektronicznie, w tym dokładnie przedstawiono budowę i działanie układów wykorzystujących pompy wtryskowe VR. Rysunki i schematy  ułatwiają zrozumienie treści.

Budowa i działanie elektronicznych układów sterowania skrzynkami biegów. Podano opis budowy różnych rodzajów skrzynek biegów występujących w samochodach i ich elektronicznego sterowania, w tym opis czujników stosowanych w skrzynkach biegów, przetwarzania sygnałów z tych czujników, elektronicznych sterowników skrzynek biegów, elektrohydraulicznych elementów wykonawczych i modułów elektronicznego sterowania skrzynek biegów. Uwzględnia najnowsze rozwiązania m.in. zautomatyzowane skrzynki stopniowe (AST), dwusprzęgłowe skrzynki stopniowe (DSG), bezstopniowe skrzynki automatyczne (CVT) z przekładnią pasową, łańcuchową i toroidalną. Przejrzyste rysunki ułatwiają zrozumienie treści.

Przegląd układów sterowania silników o zapłonie samoczynnym (silników ZS, zwanych także wysokoprężnymi). Opisano budowę różnych układów wtryskowych, sterowanie doprowadzeniem powietrza z uwzględnieniem recyrkulacji spalin i różnych rodzajów doładowania, sterowane elektronicznie i mechanicznie różnego rodzaju pompy wtryskowe oraz urządzenia wspomagające rozruch silnika wysokoprężnego.

Wydana z okazji rocznicy 70-lecia komunikacji miejskiej w Szczecinku książka z powodzeniem łączy rzetelność badawczą z przystępną narracją. Autor prowadzi czytelnika przez kolejne etapy rozwoju transportu zbiorowego w mieście – od przedwojennych początków i prób uruchomienia tramwajów, przez pierwszy okres powojenny, następnie funkcjonowanie w strukturach przedsiębiorstwa wojewódzkiego z siedzibą w Koszalinie, aż po współczesność i działalność obecnej spółki Komunikacja Miejska sp. z o.o. w Szczecinku.

Na szczególne uznanie zasługuje szerokie wykorzystanie materiałów źródłowych – od prasy lokalnej po dokumenty urzędowe – co nadaje opracowaniu solidny fundament i wiarygodność. Autor nie ogranicza się przy tym do suchej faktografii. Umiejętnie osadza rozwój komunikacji miejskiej w szerszym kontekście społecznym i gospodarczym, pokazując, jak zmieniające się potrzeby mieszkańców wpływały na kształt sieci, tabor i organizację przewozów – zarówno autobusowych, jak również statków i rowerów miejskich.

Cennym elementem książki jest także uchwycenie momentów przełomowych – zarówno tych związanych z transformacją ustrojową, jak i późniejszą modernizacją systemu transportowego. Czytelnik znajdzie tu opisy zmian organizacyjnych, inwestycji oraz prób dostosowania komunikacji do nowych realiów, w tym również wątków związanych z wprowadzaniem nowoczesnych rozwiązań, takich jak autobusy elektryczne. Całość uzupełnia ponad 500 w większości kolorowych fotografii, dokumentów archiwalnych, schematów oraz tabele eksploatacyjne i taborowe.

Publikacja wyróżnia się klarownym językiem i logiczną strukturą, dzięki czemu może zainteresować nie tylko pasjonatów transportu czy historii regionalnej, ale również szersze grono czytelników.

Budowa i działanie elektronicznych systemów sterowania silników o zapłonie iskrowym (benzynowych). Zawiera podstawy teoretyczne działania silników spalinowych, opis zintegrowanego sterowania poszczególnych układów silników o zapłonie iskrowym, w tym układ zasilania powietrzem, rozrządu, recyrkulacji spalin, doładowania, wtrysku benzyny (pośredniego i bezpośredniego), zapłonowego oraz wylotowego z katalitycznym oczyszczaniem spalin. Uwzględniono najnowsze rozwiązania, m. in. zmienne fazy rozrządu, kolektory dolotowe o zmiennej długości, doładowanie mechaniczne i turbodoładowanie, zapłon mikroprocesorowy, układ oczyszczania spalin o dwóch katalizatorach i dwóch sondach lambda. Nowe wydanie rozszerzono m.in. o sterowanie ruchem strumienia ładunku i doładowanie mechaniczne. 

Zwięzły informator przedstawiający budowę i działanie elektronicznych układów adaptacyjnej regulacji prędkości jazdy ACC, z uwzględnieniem poszczególnych elementów tych układów i ich sterowania elektronicznego. Opisano m.in. działanie układów wykrywania obiektów na drodze przed pojazdem, poszczególne funkcje oraz czujniki układu ACC zamontowane w pojeździe, a także transmisję danych między sterownikami pojazdu. Przejrzyste rysunki ułatwiają zrozumienie treści informatora.

Myśl o produkcji motocykli kontynuujących tradycje przedwojennego Sokoła towarzyszyła wielu pokoleniom Polaków. W wytwórni WSK projektowano produkcję motocykla noszącego tę historyczną nazwę. Był to atrakcyjny model - WSK M30 "Sokół". Niestety, pozostał w fazie prototypu, bowiem zakończono produkcję motocykli w Polsce. Znak firmowy WSK nosiło przeszło dwa miliony jednośladów, które dla wielu były jedyną szansą na motoryzację. O motocyklu WSK marzyło wielu młodych ludzi, później, często wyszydzane, "wueski" powoli znikały z naszych dróg.
Książka ta będzie pomocna miłośnikom dawnej motoryzacji pragnącym przywrócić świetność swojej "wuesce". Zawiera opisy ostatnich prototypów WSK M26 i M30 "Sokół" , zasady eksploatacji i obsługi WSK z silnikami o pojemności 125 cm³ i 175 cm³.

SHL – ten znak firmowy pojawił się na polskich motocyklach w roku 1938, a po wojennej zawierusze ponownie w roku 1947. Okres największej popularności i zarazem świetności SHL-ek przypada na lata sześćdziesiąte. I chociaż wyprodukowano ich znacznie mniej niż motocykli WSK, czy WFM, to pomimo upływu ponad trzydziestu lat od zakończenia produkcji, dzięki swojej solidności wiele z nich dotrwało do czasów współczesnych.
Książka będzie pomocna dla miłośników dawnych motocykli, pragnących przywrócić sprawność i blask „drzemiących”, zapomnianych SHL-ek.
Zainteresowani Czytelnicy znajdą w książce wiadomości z zakresu budowy i obsługi motocykli SHL produkowanych w latach 1957-1961 z silnikiem o pojemności 150 cm3: M06-U i M06-T oraz produkowanych w latach 1961-1970 z silnikami o pojemności 175 cm3: M11, M11 Lux, M11W, M11W Lux, M17 Gazela. Wskazówki eksploatacyjne, sposób wyszukiwania usterek i określanie ich przyczyn, opisy napraw możliwych do wykonania we własnym zakresie (z ewentualnym wykorzystaniem przedstawionych w książce przyrządów specjalnych) oraz usprawnienia motocykli.

Praca jest poświęcona problematyce poszukiwania i doboru parametrów opisujących stan techniczny stalowej obręczy koła, z uwzględnieniem cech drganiowych i geometrycznych obręczy. Takimi parametrami są: wartość dyspersji częstotliwości drgań własnych, wartość dyspersji modalnego współczynnika tłumienia oraz wartość bicia stóp obręczy koła. W celu ich identyfikacji obręcz powinna być pozbawiona opony i umieszczona na stanowisku diagnostycznym wyposażonym w czujniki drgań, kąta obrotu oraz do pomiaru bicia stopy obręczy. Stan obręczy identyfikowany jest podczas jej drgań swobodnych, dlatego stanowisko powinno być wyposażone we wzbudnik drgań mechanicznych.

Przeanalizowano podstawy teoretyczne i praktyczne procesu funkcjonowania stalowej obręczy koła w strukturze pojazdu samochodowego. W wyniku przeprowadzonych badań klasyczny model matematyczny drgań stalowej obręczy koła - opisany równaniem ruchu układu o jednym stopniu swobody z tłumieniem lepkościowym - zastąpiono modelem numerycznym opartym na metodzie elementów skończonych (MES), co umożliwiło uwzględnienie złożonej geometrii i rzeczywistych warunków brzegowych, a tym samym uzyskanie bardziej wiarygodnych wyników symulacji.

Zastosowanie fuzji danych pozyskanych z modeli analitycznych (matematycznego, modalnego, MES) i modeli symptomowych (wyników badań laboratoryjnych, literaturowych) pozwoliło na opracowanie modelu diagnostycznego w postaci binarnej macierzy diagnostycznej obręczy koła. W wyniku przeprowadzonych badań eksploatacyjnych (laboratoryjnych i terenowych) zidentyfikowano proces zużycia i parametry stanu to zużycie opisujące, co odzwierciedlono przyjętym modelem diagnostycznym. Analiza uzyskanych wyników badań pozwoliła następnie na opracowanie algorytmu diagnostyczno-prognostycznego stanu stalowej obręczy koła na podstawie zidentyfikowanych parametrów drganiowych i geometrycznych. Wynik prac umożliwił opracowanie nowej koncepcji metody identyfikacji i prognozowania stanu technicznego stalowej obręczy koła.
Prezentowana metoda diagnostyczna jest oryginalnym podejściem autora pracy, zarówno ze względu na konstrukcję stanowiska i aparatury pomiarowej, jak i na złożoność modelu matematycznego opisującego procedurę identyfikacji i prognozowania stanu stalowej obręczy koła.

[Opis okładki: na okładce przedstawiono stalową obręcz na ciemnym tle]

Intensywny rozwój systemów mechatronicznych nastąpił pierwotnie w dziedzinie uzbrojenia i sprzętu wojskowego, by szybko znaleźć właściwe i rozległe miejsce w konstrukcji cywilnych pojazdów samochodowych. Współczesny samochód jest złożonym systemem technicznym, którego konstrukcja i produkcja są oparte na najnowszych osiągnięciach wielu różnych dziedzin nauki. Synteza mechaniki i budowy maszyn, elektroniki i elektrotechniki, automatyki i teorii sterowania, informatyki, inżynierii materiałowej, chemii i biologii prowadzi wprost do powstania inteligentnych systemów mechatronicznych.

Prezentowana praca, na którą składa się aż jedenaście bogato ilustrowanych rozdziałów, powstała z myślą o studentach wydziałów mechanicznych politechnik, szczególnie kierunków mechanika i budowa maszyn oraz mechatronika o specjalnościach samochodowych. Podręcznik może być także wykorzystywany przez uczniów techników samochodowych oraz pracowników technicznej obsługi motoryzacji, szczególnie przez rzeczoznawców samochodowych i biegłych sądowych w tej dziedzinie.

Popularna, bogato ilustrowana i udokumentowana kolorowa książka prezentująca dzieje autobusów warszawskiej komunikacji publicznej w latach 1945–1989. Przedstawiono w niej wszystkie modele autobusów komunikacji miejskiej eksploatowanych w Warszawie od 1945 do 1989 roku. W publikacji ujęto autobusy następujących marek: Leyland, Chausson, MGT, Berliet, Mávag, Ikarus, ZIS, Škoda Karosa oraz Jelcz. Zaprezentowano także autobusy testowane na warszawskich ulicach firm zachodnich, takich jak MAN, Büssing, Magirus-Deutz, FIAT, Pegaso i Hino. Oprócz opisu dziejów, wad i zalet autobusów na warszawskich liniach, na końcu każdego rozdziału zawarto najważniejsze dane techniczne tych pojazdów. W opracowaniu uwzględniono także nietypowe środki transportu służące komunikacji autobusowej w Warszawie, takie jak samochody ciężarowe różnych marek pełniące funkcję zastępczych autobusów w pierwszych latach powojennych, jak również mikrobusów Nysa obsługujących m.in. linię Dworzec Wileński – Marki po likwidacji mareckiej kolejki wąskotorowej w 1974 roku i trasy nocne w Warszawie, a także autokarów turystycznych należących do biur podróży ORBIS i GROMADA, które po wprowadzeniu stanu wojennego kursowały na specjalnych ekspresowych liniach łączących centrum Warszawy z najbardziej odległymi dzielnicami od 1981 do 1984 roku.Odbiorcy: miłośnicy motoryzacji zainteresowani dziejami i charakterystyką techniczną pojazdów transportu publicznego w Warszawie w okresie powojennym do 1989 roku, hobbyści i amatorzy pojazdów zabytkowych oraz pasjonaci historii gospodarczej epoki PRL.

Druga część bardzo bogato ilustrowanej dwutomowej monografii poświęconej samochodom osobowym i dostawczym marki Škoda produkowanym w latach 1991–2025. Opisano w niej samochody wytwarzane seryjnie oraz prototypy i modele studyjne, w tym historię ich powstania i rozwoju konstrukcji oraz najistotniejsze szczegóły techniczne, informacje eksploatacyjne i ciekawostki związane z prezentowanymi modelami. Uwzględniono samochody marki Škoda nie tylko produkowane w Europie, lecz także wytwarzane w Chinach, Indiach i Rosji. Opisy pojazdów zilustrowano blisko 380 zdjęciami, często dotychczas niepublikowanymi. W tej publikacji ujęto modele samochodów osobowych i dostawczych napędzanych silnikami spalinowymi oraz pojazdów hybrydowych i elektrycznych marki Škoda. Odbiorcy: miłośnicy motoryzacji, hobbyści oraz wszyscy zainteresowani samochodami osobowymi i dostawczymi marki Škoda.

Poradnik zawierający podstawowe informacje dotyczące budowy, obsługi i użytkowania współczesnych motocykli. Opisano klasyfikację współczesnych motocykli, kryteria wyboru poszczególnych rodzajów motocykli pod kątem ich zakupu i późniejszego użytkowania, budowę i działanie poszczególnych zespołów, czynności obsługowe możliwe do wykonania przez użytkownika indywidualnego we własnym zakresie, typowe niesprawności i sposoby ich usuwania, technikę bezpiecznej jazdy motocyklem oraz najważniejsze wiadomości związane z użytkowaniem motocykla.
Odbiorcy: osoby rozważające użytkowanie motocykla, użytkownicy motocykli oraz wszyscy zainteresowani motocyklami.

Bardzo bogato ilustrowana kolorowa monografia poświęcona samochodom osobowym i dostawczym marki Dacia produkowanym w latach 1968–2025. Opisano w niej samochody wytwarzane seryjnie oraz prototypy i modele studyjne, w tym historię ich powstania i rozwoju konstrukcji oraz najistotniejsze szczegóły techniczne, informacje eksploatacyjne i ciekawostki związane z prezentowanymi pojazdami. Uwzględniono samochody marki Dacia nie tylko produkowane w Europie, lecz także wytwarzane w Chinach, Indiach, Rosji oraz w krajach Azji i Ameryki Południowej. Opisy pojazdów zilustrowano wieloma zdjęciami, często dotychczas niepublikowanymi. W niniejszej monografii ujęto modele samochodów osobowych i dostawczych napędzanych zarówno silnikami spalinowymi, jak i pojazdów hybrydowych oraz elektrycznych marki Dacia. Odbiorcy: miłośnicy motoryzacji, hobbyści oraz wszyscy zainteresowani samochodami osobowymi i dostawczymi marki Dacia.

Poradnik dla użytkowników samochodów osobowych BMW serii 5 (fabryczny kod modelu E34), w wersjach sedan (produkowany od września 1987 do lipca 1995) oraz kombi (nazwa własna Touring, produkowane od września 1991 do stycznia 1996), wyposażonych w silniki benzynowe czterocylindrowe 1,8 dm³ typu M40 (113 KM) i M43 (115 KM) – modele 518i oraz sześciocylindrowe: 2,0 dm³ typu M20 (129 KM) i M50 (150 KM) – modele 520i; 2,5 dm³ typu M20 (170 KM) i M50 (192 KM) – modele 525i/iX; 3,0 dm³ typu M30 (188 KM); 3,5 dm³ typu M30 (211 KM) – modele 535i  jak również wysokoprężne sześciocylindrowe 2,4 dm³ typu M21 (115 KM) – modele 524td oraz 2,5 dm³ typu M51 (115 KM i 143 KM) – modele 525td i 525tds, z mechanicznymi i automatycznymi skrzynkami przekładniowymi. Podano m.in. plan obsługi, dokładny opis czynności obsługowych i naprawczych możliwych do wykonania we własnym zakresie oraz schematy instalacji elektrycznej (dla modeli roku 1994 w wersjach 518i, 520i, 525i oraz 525td/tds).

BMW serii 5 sedan od IX 1987 do VII 1995
kombi od IX 1991 do I 1996
Silniki benzynowe518i 1,8 dm³/83 kW (113 KM) od I 1993 do VIII 1994
518i 1,8 dm³/85 kW (115 KM) od IX 1994 do I 1996
520i 2,0 dm³/95 kW (129 KM) od IX 1987 do IV 1990
520i 2,0 dm³/110 kW (150 KM) od V 1990 do I 1996
525i 2,5 dm³/125 kW (170 KM) od IX 1987 do IV 1990
525i 2,5 dm³/141 kW (192 KM) od V 1990 do I 1996
530i 3,0 dm³/138 kW (188 KM) od IX 1987 do VIII 1990
535i 3,5 dm^3/155 kW (211 KM) od IX 1987 do VIII 1992
Silniki wysokoprężne
524td 2,4 dm³/ 85 kW (115 KM) od IX 1987 do VIII 1990
525td 2,5 dm³/ 85 kW (115 KM) od IV 1993 do I 1996
525tds 2,5 dm³/105 kW (143 KM) od IX 1990 do I 1996