Muzyczne

Kolejny, trzeci tom serii Klasycy polskiej piosenki, wydawanej przez Polskie Wydawnictwo Muzyczne, został poświęcony Markowi Grechucie - wszechstronnemu artyście, autorowi tekstów, kompozytorowi, malarzowi i wokaliście. Publikacja zawiera 20 piosenek napisanych przez Marka Grechutę i Jana Kantego Pawluśkiewicza do tekstów takich poetów, jak Józef Czechowicz, Konstanty Ildefons Gałczyński, Adam Mickiewicz, Tadeusz Miciński czy Julian Tuwim.

Piosenki wykonywane przez Grechutę charakteryzują się przede wszystkim głębokim skupieniem, delikatnością i liryzmem. Z drugiej strony nie brakuje również utworów, w których dominuje żart, humor i energia. Dlatego w zbiorze znajdziemy zarówno "Deszcz na jeziorach" i "Drogę za widnokres", jak i "Gaj", "W dzikie wino zaplątani" oraz "Nie dokazuj".

Utwory zostały opracowane na fortepian, głos i gitarę (tzw. układ PVG) przez kompozytora i pianistę Bohdana Krywopusta.

Do-re-mi-fa-sol uczy grać na fortepianie rozwijając równocześnie wrażliwość muzyczną dziecka. Autorka przy kolejnych utworach umieszcza uwagi dla dziecka, tak jakby prowadziła z nim lekcje. Taki sposób również ułatwi niejednemu pedagogowi nauczanie. Markiewiczówna podkreśla, że w początkach nauki najważniejsze jest wykształcenie u dziecka wrażliwości na piękno muzyki, a  nie "przeładowywanie" go teoretycznymi wiadomościami. 

Przy przerabianiu materiału z podręcznika zaleca się korzystać z wyboru literatury dla dzieci, np.: Obrazki muzyczne dla najmłodszych J. Garści, Na 4 ręce oprac. E. Altberga i Z. Romaszkowej, Zaczynam grać F. Rybickiego.

Album z wariacjami adresowany jest do średnio zaawansowanych gitarzystów. Za tematy posłużyły mi dziecięce piosenki i polskie melodie ludowe (pieśń Życzenie Fryderyka Chopina, wykorzystana w ostatnim cyklu, również ma ludową proweniencję), których zwięzłość i prostota stały się inspirującym bodźcem do kompozytorskich poszukiwań. Tematy potraktowałam na tyle swobodnie, że każdy cykl zawiera stylizację wybranego tańca (walc, oberek, mazurek) lub charakterystycznego gatunku muzycznego (bossa, swing, nokturn), o czym wzmiankuję w tytułach poszczególnych utworów. Mimo, że niekiedy znacząco oddalam się od oryginalnej wersji, to melodie zawsze pozostają czytelne, a dyscyplina formalna jest zachowana. Wierzę, że wariacje z Albumu staną się cennym uzupełnieniem gitarowego repertuaru dydaktycznego: pozwolą nie tylko doskonalić umiejętności wykonawcze i rozwijać muzyczną świadomość, ale także rozbudzą artystyczny apetyt uczniów. Pieczołowicie przygotowane opalcowanie – szczególnie prawej ręki – pozwoli efektywniej pracować nad materiałem.
 
Tatiana Stachak

Wybór najpiękniejszych kolęd w opracowaniu W. Widłaka. Autor przygotował zbiór z myślą o początkujących uczniach szkół muzycznych. Kolędy zawarte w niniejszym zbiorze można wykonywać w następujących układach instrumentalnych: flet + skrzypce + fortepian; flet + skrzypce lub flet + fortepian. Utwory w publikacji: Widłak Wojciech (ed.) Anioł pasterzom mówił Widłak Wojciech (ed.) Bóg się rodzi Widłak Wojciech (ed.) Do szopy, hej pasterze Widłak Wojciech (ed.) Dzisiaj w Betlejem Widłak Wojciech (ed.) Gdy się Chrystus rodzi Widłak Wojciech (ed.) Jezus malusieńki Widłak Wojciech (ed.) Lulajże Jezuniu Widłak Wojciech (ed.) Mędrcy świata, monarchowie Widłak Wojciech (ed.) Pójdźmy wszyscy do stajenki Widłak Wojciech (ed.) Przybieżeli do Betlejem Widłak Wojciech (ed.) Tryumfy Króla Niebieskiego Widłak Wojciech (ed.) Wśród nocnej ciszy

Krzysztof Penderecki (1933–2020) – jeden z najważniejszych polskich kompozytorów swoich czasów. Jego trwająca ponad sześćdziesiąt lat kariera jest wdzięcznym materiałem dla opowieści. Mało kto odniósł tak spektakularny sukces już w młodym wieku: po serii odkrywczych utworów jego nazwisko stało się synonimem nowoczesności. Tym więcej emocji wzbudził jego powrót do tradycji w monumentalnych, dramatycznych dziełach: zwolennicy awangardy zarzucali mu jej zdradę. Książka, równolegle z relacją z barwnego życiorysu kompozytora, poprzez krótkie opisy utworów próbuje opowiedzieć, że jego przemiana nie była nagłym zwrotem, lecz dokonała się ewolucyjnie i miała swoje przyczyny. Ale tak już chyba pozostanie: jedni słuchacze będą woleć Anaklasis, Tren, Polimorfię, a nawet Pasję, inni – późniejsze symfonie, opery i cykle pieśni. Penderecki miał – również poza muzyką – kilka twarzy, nie tylko tę poważną, lecz także tę figlarną, która sprawiała, że niejedną z jego wypowiedzi trzeba poddać weryfikacji – i to także było zadaniem tej książki.

II Koncert d-moll jest jednym z najbardziej znanych i najczęściej grywanych dzieł Wieniawskiego. Widać tu doskonałe wyczucie proporcji pomiędzy błyskotliwą wirtuozerią a subtelną kantyleną, pomiędzy gwałtownymi wybuchami emocji a chwilami wyciszenia i zadumy. Utwór daje wiele satysfakcji skrzypkowi, gdyż pozwala pokazać cały arsenał jego możliwości wykonawczych i interpretacyjnych, a także umiejętność współpracy z orkiestrą. Orkiestra zaś traktowana jest jak jeden organizm, wrażliwy i czujny, szybko reagujący na każdy impuls pochodzący od solisty.
 

Entuzjastyczne nastawienie do tego utworu nie zmieniło się od 1862 roku, gdy po raz pierwszy usłyszeli go słuchacze w St. Petersburgu. Przyczyny tej niezwykłej popularności tkwią w samej kompozycji, która posiada wysokie walory artystyczne, jest świadectwem dojrzałego warsztatu kompozytorskiego i wyrafinowanej techniki skrzypcowej. Jej wartość i znaczenie potwierdzają nieustannie znakomici soliści, którzy za każdym razem wnoszą do niej coś nowego, nie ujmując przy tym nic z pierwotnej świeżości i polotu. 

Zbiór opracowań na skrzypce i fortepian zawiera starannie wybrane utwory Piotra Czajkowskiego, dostosowane do potrzeb średnio-zaawansowanych wykonawców. Ta publikacja to wyjątkowa okazja, by zanurzyć się w romantycznym klimacie muzyki tego wybitnego kompozytora. Zróżnicowany repertuar, od lirycznych melodii po taneczne rytmy, pozwala rozwijać technikę i wrażliwość muzyczną.

W zbiorze znalazły się: Andante cantabile z Kwartetu smyczkowego D-dur op. 11, Canzonetta z Koncertu skrzypcowego D-dur op. 35, Czerwiec – Barkarola z cyklu Pory roku op. 37 bis, Pieśń bez słów op. 2 nr 3, Scena z II aktu baletu Jezioro łabędzie op. 20, Smutna pieśń op. 40 nr 2 oraz Walc kwiatów z baletu Dziadek do orzechów op. 71.

To zbiór, który nie tylko wzbogaca repertuar, ale również stanowi inspirację dla muzyków ceniących piękno klasycznych kompozycji.

Ignacy Jan Paderewski stwierdził kiedyś, że po Fryderyku Chopinie to właśnie Maurycy Moszkowski najlepiej rozumiał, jak pisać na fortepian, ponieważ z niezwykłą swobodą posługiwał się całą gamą różnorodnych środków technicznych. To zresztą zapewniło mu pianistyczną nieśmiertelność, choć rzec można, jedynie w „technicznym” wymiarze – nazwisko Moszkowskiego do dzisiaj znane jest pianistom na całym świecie z uwagi na jego etiudy, należące do kanonu edukacyjnego. Moszkowski nie tylko mistrzowsko czuł sam instrument, lecz także rozumiał oczekiwania publiczności! Przykładem tej kompozytorskiej maestrii jest Kalejdoskop op. 74 na fortepian na cztery ręce. Choć każde z jego siedmiu ogniw można z powodzeniem wykonywać samodzielnie, cały cykl jest niezwykle atrakcyjny, znajduje się w nim bowiem wszystko, czego oczekiwać mogą słuchacze.
Nawiązując do komplementu Paderewskiego, można powiedzieć, że po Franzu Schubercie to właśnie Moszkowski najlepiej rozumiał duet fortepianowy, szczególnie w jego salonowym wydaniu na cztery ręce. Autor Tańców hiszpańskich op. 12 osiągnął w tym obszarze prawdziwe mistrzostwo, w jego kompozycjach obie partie wzajemnie się przenikają, dopełniają, niekiedy nawet rywalizują, choć zawsze w sensie muzycznym. W wymiarze wykonawczym rywalizacji nie ma, partie są i odpowiednio zbalansowane, i rozpisane pomiędzy wykonawcami bez niezgrabności, o które przecież tak łatwo w sytuacji dzielenia się jednym instrumentem.

Kompozycje Moszkowskiego tworzą  idealną przestrzeń dla twórczego dialogu i z pewnością powinny znaleźć się w repertuarze każdego duetu.

Publikacja przeznaczona dla zaawansowanych pianistów. 

Zadanie nauczyciela instrumentu na początkowym etapie edukacji należy do szczególnie wymagających. Z jednej strony odpowiada on za wprowadzenie ucznia w podstawowe elementy techniki gry, z drugiej – za możliwie szybkie otwarcie przed nim świata muzyki, który kiedyś sam go zachwycił i skłonił do podjęcia drogi artysty i pedagoga. Autor oddaje w ręce pedagogów i uczniów zestaw miniatur w różnych stylach, wierząc, że każdy odnajdzie w nim choć jedną bliską swoim upodobaniom – taką, którą chętnie włączy do własnego repertuaru.

W zbiorze:

Gawot 
Małe wariacje 
Rondo mobile
Walc dla Zosi 
Sweet Swing 
Introdukcja i Chorał 
Skala 
Madrugada. Światełko w ciemności 

Domagała Cantique 1995 na organy.

Zadanie nauczyciela instrumentu na początkowym etapie edukacji należy do szczególnie wymagających. Z jednej strony odpowiada on za wprowadzenie ucznia w podstawowe elementy techniki gry, z drugiej – za możliwie szybkie otwarcie przed nim świata muzyki, który kiedyś sam go zachwycił i skłonił do podjęcia drogi artysty i pedagoga. Autor oddaje w ręce pedagogów i uczniów zestaw miniatur w różnych stylach, wierząc, że każdy odnajdzie w nim choć jedną bliską swoim upodobaniom – taką, którą chętnie włączy do własnego repertuaru.

W zbiorze:

Gawot 
Małe wariacje
Rondo mobile
Walc dla Zosi 
Sweet Swing
Introdukcja i Chorał 
Skala 
Madrugada. Światełko w ciemności 

Trudno o kompozycje bardziej związane z Moniuszką niż pieśni, toteż tom I dzieł zebranych jest im właśnie poświęcony.

Już od ostatnich dekad XIX stulecia niemal wszyscy badacze twórczości Stanisława Moniuszki oraz autorzy poświęconych mu monografii dostrzegali potrzebę całościowego wydania dzieł artysty. Co znamienne, ideę taką zapoczątkował sam kompozytor, inicjując publikację swoich Śpiewników domowych czy utworów religijnych. Jeszcze za życia twórcy inicjatywę
zbiorowego opracowania jego dorobku podjęła warszawska oficyna Gebethnera i Wolffa, potem zaś przejął ją księgarz i wydawca Ferdynand Wilhelm Hoesick. Począwszy od przełomu XIX i XX wieku ochronę spuścizny po kompozytorze zapewnia Sekcja im. Stanisława Moniuszki Warszawskiego Towarzystwa Muzycznego, która przechowuje ją do dziś.
Z zaplanowanych wówczas trzydziestu czterech tomów ukazało się jedenaście. Celem tej niezwykle cennej inicjatywy było – jak pisał Rudziński w przedmowie do pierwszego tomu pieśni datowanej na 26 września 1962 roku – przygotowanie „wydania, które by objęło w miarę możności wszystkie, przynajmniej ukończone utwory Moniuszki.

Punktem wyjścia dla niniejszej edycji jest zatem wydanie dzieł Moniuszki zapoczątkowane w latach sześćdziesiątych XX wieku przez Mieczysława Tomaszewskiego, wieloletniego Dyrektora i Redaktora Naczelnego Polskiego Wydawnictwa Muzycznego, wraz z prof. Witoldem Rudzińskim, zasłużonym badaczem twórczości prezentowanego kompozytora.
W związku z odkryciem nowych źródeł oraz przy uwzględnieniu współczesnych standardów edycji źródłowo‑krytycznych – postanowiono dokonać rewizji wcześniejszych wydań lub, jeśli było to konieczne, opracować zawarte w nich utwory na nowo. Wypada wyrazić nadzieję, że niniejsza edycja doczeka się szczęśliwej finalizacji, stając się zarazem symboliczną spłatą długu wdzięczności zaciągniętego przez całe polskie środowisko muzyczne u naszego narodowego kompozytora.

Niezależnie od sporów estetycznych, czy mierzyć pieśni Moniuszki z osiągnięciami kompozytorów niemieckich, francuskich czy rosyjskich, oraz wyłączając z rozważań deprecjonowanie jego twórczości przy porównaniach z geniuszem Chopina, należy stwierdzić, że jest on największym twórcą pieśni w historii polskiej muzyki, że polską poezję „przekładał” na sztukę muzyczną, popularyzował, ale i podnosił ad astra, wypełniając misję służenia Polsce w czasach jej zniewolenia przez zaborców. Działał w okresie upadku obu powstań – listopadowego i styczniowego, kiedy to utrzymanie tożsamości i kultury narodowej uważane było za obowiązek moralny artysty.

W literaturze, w krytyce muzycznej traktowany był głównie jako apologeta polskości. W okresie modernizmu i międzywojnia dostrzegano w jego twórczości, zwłaszcza pieśniowej, jedynie społeczne zaangażowanie w dzieło budowania kultury muzycznej. Nazywano go „lirnikiem wioskowym”, „małym romantykiem”, artystą o wymiarze lokalnym.

Zygmunt Stojowski (1870–1947), artysta jeszcze do niedawna zupełnie zapomniany, za życia cieszył się wielką sławą pianisty, pedagoga i kompozytora. Utalentowany uczeń Żeleńskiego, Delibes’a i Paderewskiego, dla tego ostatniego szybko stał się również bliskim przyjacielem. Światową karierę muzyczną rozpoczął w Paryżu w 1891, a rozwinął ją po emigracji do Stanów Zjednoczonych w 1905 roku. Wierny romantyzmowi i niechętny nowym nurtom w muzyce, z czasem coraz bardziej poświęcał się nauczaniu. Prowadził kursy m.in. w słynnej Juilliard School, a do jego prywatnego studia w Nowym Jorku ściągali uczniowie z całego świata. Choć nigdy nie powrócił z emigracji, do końca życia angażował się w działalność patriotyczną i upowszechnianie muzyki polskiej zagranicą. Zygmunt Stojowski Josepha A. Hertera z 2006 roku to książka pionierska. Ukazuje różnorodne aspekty biografii Stojowskiego, przybliża życie muzyczne Ameryki I połowy XX wieku, a dzięki katalogowi dzieł kompozytora daje pełen wgląd w jego dorobek twórczy. Pierwsza polska edycja tej monografii uzupełnia ją o nowe odkrycia ostatnich dwóch dekad.

Wyjątkowość tej publikacji polega na tym, że oprócz praktycznych porad dla pianistów, cennych i często odkrywczych wskazówek oraz przykładów nutowych, zawiera szereg niezwykle celnych rozważań i odniesień do innych gałęzi sztuki: kompozycji, teatru, śpiewu, tańca, malarstwa, literatury, a także psychologii, filozofii i religii. W ten oto sposób staje się ona swoistym kompendium wiedzy zdecydowanie poszerzającym spojrzenie na problem kondycji człowieka i sztuki we współczesnym świecie.

Jedną z największych zalet książki jest możliwość zetknięcia się młodych adeptów pianistyki z holistycznym, wręcz mistycznym podejściem Petera Feuchtwangera do kwestii wykonawczych. Wiele osób, które z nim pracowały, podkreśla, że w mgnieniu oka rozwiązywał zarówno problemy techniczne, jak również interpretacyjne i psychologiczne swoich uczniów. Wszak sztuka wymaga od nas w równym stopniu miłości i odwagi.

Książka Konrada Skolarskiego to wywiad rzeka w formie dyskusji, którą ten wybitny polski pianista i nauczyciel przeprowadził ze swoim mistrzem, legendą pedagogiki fortepianowej – Peterem Feuchtwangerem. Jest to lektura fascynująca, bowiem zmarły w 2016 roku Feuchtwanger był człowiekiem renesansu – pianistą, kompozytorem, malarzem, ekspertem od stylu bel canto, filozofem, z którego porad korzystali także znani artyści malarze i wokaliści.

Nie bez znaczenia jest również fakt, że pod jego kierunkiem pracowali pianiści tej miary, co Martha Argerich, Nelson Freire, Shura Cherkassky, Tatiana Nikołajewa. Sam zaś uczył się u Edwina Fischera, Waltera Giesekinga, pobierał też lekcje prywatne u Władimira Horowitza.

Zbiór (op. 28) obejmuje wszystkie 24 tonacje durowe i molowe w porządku kwintowo-paralelnym. Wbrew zwyczajowi stosowania gatunku jako materiału dydaktycznego, cykl Chopina miał cel koncertowy. „Preludia” można traktować jako mikrokosmos 24 kategorii ekspresywnych , wyrażonych muzycznie za pomocą podstawowych opozycji dotyczących trybu, tempa, artykulacji, faktury itp. Określane były jako feeria niezwykłych i krańcowych stanów emocjonalnych, odbicie pełni świata wewnętrznego, a zarazem odblask harmonia aeterna.



Utwory zostały opracowane przez I. J. Paderewskiego, L. Bronarskiego i J. Turczyńskiego.

W wydaniu tym znajdują się również preludia: cis-moll i A-dur.



Illustrator: George Sand
Autor komentarza wykonawczego: Ludwik Bronarski, Józef Turczyński
Autor okładki: Ludwik Gardowski
Autor opracowania: Ignacy Jan Paderewski, Ludwik Bronarski, Józef Turczyński
Seria: Chopin, CW (ed. Paderewski)
ISMN 979-0-2740-0166-7
Wersja językowa wydania: eng
Liczba stron: 80
Oprawa: miękka
Nr wydania: 40
Rok wydania: 2020
Postaci: instrument solo
Format: N4 stojący (235x305 mm)