Metody instrumentalne analizy składu chemicznego stopów metali.

Skład chemiczny stopów metali zarówno w procesach metalurgicznych, jak również w procesach technik wytwarzania półwyrobów i wyrobów - elementów maszyn i urządzeń - determinuje od wielu dziesiątek lat, także obecnie, ich postęp technologiczny. Współcześnie nabiera szczególnego znaczenia ze względu na ciągły postęp w rozwoju procesów metalurgicznych oraz w opracowaniu nowych materiałów metalicznych, często cechujących się właściwościami materiałów funkcjonalnych, które szczególnie w dużym stopniu zależą od ich składu chemicznego. Jednocześnie, z uwagi na spełnienie wymagań nowoczesnych procesów wytwarzania tych materiałów, zwiększa się rola kontroli składu chemicznego w ich procesach technologicznych.
W opracowaniu przedstawiono stan obecny najczęściej stosowanych metod analizy składu chemicznego w laboratoriach przemysłowych: spektrometrii emisyjnej ze wzbudzeniem iskrowym (OES), rentgenowskiej spektrometrii fluorescencyjnej z dyspersją fali (WDX) i z dyspersją energii (EDX) oraz ekstrakcji wysokotemperaturowej (analiza elementarna). Przedstawiono ich rozwój na przestrzeni lat - ewolucję konstrukcji i możliwości aparatury badawczej. Wskazano na podstawowe zjawiska fizyczne cechujące charakteryzowaną metodę analizy składu chemicznego i umożliwiające ich zastosowanie w praktyce inżynierskiej. Omówiono główne elementy i podzespoły aparatury - jednocześnie wskazano na cechy ich konstrukcji, które mają decydujący wpływ na dokładność prowadzonej analizy składu chemicznego. Podano główne problemy występujące w analizie składu chemicznego stopów metali, z wyróżnieniem rentgenowskiej spektrometrii fluorescencyjnej, dla której wykazano także inne zastosowanie. Przedstawiono nowe użycie charakteryzowanych metod, m.in. spektrometrii emisyjnej ze wzbudzeniem iskrowym do oceny wtrąceń niemetalicznych oraz rentgenowskiej spektrometrii fluorescencyjnej do analizy rozkładu powierzchniowego zawartości pierwiastków. Potwierdzono rolę i zasady preparatyki w jakości analizy oraz w pracy spektrometrów i analizatorów w układzie automatycznym zintegrowanym z procesami technologicznymi produkcji.