O ranach postrzałowych i o pierwszym ich opatrunku.Repr. 1912

Zranienia, jakim ulega żołnierz we współczesnych bitwach, podzielić możemy na:

1. rany postrzałowe, zadane pociskami z broni palnej ręcznej;

2. rany postrzałowe, zadane pociskami armatnimi i niczem od nich nie różniące się zranienia, spowodowane granatami ręcznymi;

3. rany kłute i cięte, zadane bagnetem lub pałaszem.

Prócz tego spotykamy u żołnierzy walczących wszystkie inne obrażenia, widywane w życiu codziennem, a zatem stłuczenia, złamania kości, wykręcenia i zwichnięcia stawów, rany ze stłuczenia, z ukąszenia i t. d., z pewnością częściej, niż w praktyce pokojowej, gdyż w niezwykłych warunkach, jakie stwarza wojna, częściej zdarzy się po temu sposobność.

SPIS TREŚCI.

I. O ranach postrzałowych, zadanych drobnokalibrowymi pociskami karabinowymi . . . 1

1. Ogólnie o pocisku . . . 1

2. O rodzajach ran postrzałowych . . . 8

3. Anatomia ran postrzałowych . . . 11

4. O postrzałach śmiertelnych . . . 13

5. Ze statystyki zranień . . . 16

6. O badaniu ran postrzałowych . . . 17

7. Ogólne objawy postrzałów
       a) O bólu . . . 21
       b) O wstrząsie nerwowym . . . 22
       c) O krwawieniu i tamowaniu krwotoków . . . 24

8. Nieco szczegółów o zranieniach postrzałowych rozmaitych tkanek i okolic ciała
       a) O postrzałach dużych naczyń krwionośnych (tętnic i żył) . . . 37
       b) O postrzałach nerwów obwodowych . . . 40
       c) O postrzałach kości kończyn . . . 41
       d) O postrzałach stawów kończyn . . . 49
       e) O drążących postrzałach czaszki . . . 52
       f) O postrzałach twarzy . . . 57
       g) O postrzałach kręgosłupa i rdzenia . . . 58
       h) O postrzałach szyi . . . 61
       i) O postrzałach klatki piersiowej . . . 62
       j) O postrzałach jamy brzusznej . . . 65
       k) O postrzałach części płciowych . . . 74

II. O ranach postrzałowych, zadanych pociskami armatnimi . . . 75
    a) O ranach postrzałowych szrapnelami . . . 76
    b) O ranach postrzałowych granatami . . . 77

III. O ranach ciętych i kłutych . . . 80

IV. O opatrywaniu ran postrzałowych . . . 81

V. O zakładaniu opasek i opatrunków ustalających
    a) Opaski . . . 92
    b) Opatrunki ustalające . . . 100

VI. Ogólny zarys taktyki chirurgicznej wojennej . . . 105