Paul Jackisch. Śląski architekt neogotyku.

Paul Jackisch oraz jego architektura

Paul Jackisch (1825-1912), budowniczy kościołów i obiektów komunalnych na Górnym Śląsku. Urodzony w Opolu 17.07.1825 rok, syn Augusta i Marianny z d.Schwarz. Na chrzcie w miejscowym kościele św. Krzyża otrzymał imiona: Paul Adelbert Emil. Pochodził z rodziny znanej wśród budowniczych i artystów. Jego ojciec był bowiem mistrzem budowniczym, a wuj Joseph (którego grób zachował się do dziś na starym cmentarzu w Opolu) malarzem, tworzącym głównie w Opolu i jego okolicy. Paul nie używał nigdy tytułu architekta, co zdaje się świadczyć, iż nie miał wykształcenia akademickiego. Przeszedł najpewniej jedynie cechową drogę do tytułu mistrza budowlanego (Baumeister). W późniejszych latach nadano mu tytuł królewskiego radcy budowlanego (Kiiniglicher Baurat). Nie wiadomo kiedy osiedlił się w Bytomiu, jednak większą część swego życia związał z tym miastem. Tutaj też stoi do dziś najwięcej budowli, których był projektantem. Do jego dzieł zaliczyć można neorenesansowy ratusz (1877 — 1878), gmach gimnazjum (dziś szkoła muzyczna przy ul. Moniuszki z 1870), męski konwikt (internat biskupi na początki obecnej Al. Legionów z 1900 roku obydwa w stylu neogotyckim), budynek sądu przy dzisiejszej ul. Piekarskiej (jego tylna część od strony więzienia), szpital żydowski (później koncern „Schlesag") przy obecnej ulicy Moniuszki. Ponadto zaprojektował w Bytomiu budynki: szpitala miejskiego przy obecnej ul. Żeromskiego, rzeźni miejskiej przy dzisiejszej ul. Chrzanowskiego, budynek wodociągów przy ul. Wrocławskiej (budynek rozebrany w 1934 roku), rzeźni w Tarnowskich Górach przy ulicy Nakielskiej, skład win znanej firmy „Sedlaczek" (w tym samym miejscu dziś dyskoteka). Jego talent odsłaniają jednak najlepiej liczne obiekty sakralne, których był twórcą: kościół ewangelicki w Mikołowie (1861), kościół ewangelicki w Mysłowicach (1877), świątynia w Dąbrówce Wielkiej (1882), która jednak została rozbudowana przez Ludwiga Schneidera, kościółek św. Józefa na tzw. Otylii w obecnej Rudzie Śląskiej, pomiędzy Zgodą i Nowym Bytomiem (został rozebrany w 1932 roku z powodu szkód górniczych), kościół Marii Magdaleny w Lubomii k. Raciborza (1886), kościół Piotra i Pawła w Świętochłowicach (1891), kościół św. Szczepana w Katowicach — Bogucicach (1891), kościół w Ornontowicach k. Orzesza (1893), kościół św. Wawrzyńca w Zabrzu — Mikulczycach (1894), Kościół Trójcy Świętej w Wieszowej (1896), kościół św. Jana Nepomucena w Bytomiu — Lagiewnikach (1896). Do najokazalszych i zdecydowanie najlepszych świątyń jego autorstwa zaliczyć można: kościół św. Krzyża w Siemianowicach Śl. (1884), Trójcy Św. W Bytomiu (1884), Najświętszego Serca Pana Jezusa w Mysłowicach (1892). To wszystko przyniosło mu zasłużone miano „górnośląskiego budowniczego Kościołów" (Oberschlesicher Kirchenbauer). Posiadał znaczące odznaczenia państwowe i kościelne: Order Korony (Kronenorden IV klasy), Order Czerwonego Orła (Roter Adlerorden IV klasy) oraz papieski Order św. Grzegorza III klasy. Był kierownikiem komisji budowlanej (Baudeputation), jemu podlegały sprawy budownictwa z ramienia magistratu. W 1895 został honorowym obywatelem Miasta Bytomia. Nie pozostawił po sobie potomstwa. U schyłku życia mieszkał w kamienicy przy Dyngosstrase 39 (dziś Katowicka 4 — siedziba kina „Bałtyk" w Bytomiu). Zmarł 27.11.1912 roku w wieku 87 lat.