Podstawy rekonstrukcji wypadków drogowych. Wydanie 2.

Spis treści

1.1. Pojęcia i określenia 17

1.2. Klasyfikacja zderzeń 18 I

1.3. Statystyka wypadków drogowych i ich przyczyn 20

2.1. System człowiek-pojazd-otoczenie 22

2.2. Proces narastania zagrożenia w sytuacji krytycznej 24

2.3. Fazy wypadku drogowego 30

2.4. Przebieg typowych wypadków drogowych 32

2.4.1. Zderzenie samochodów 32

2.4.2. Potrącenie pieszego 33

2.4.3. Zderzenie pojazdu jednośladowego z samochodem 34

2.5. Kompatybilność pojazdów a przebieg zderzenia 35

3.1. Koło jezdne samochodu 39

3.1.1. Podstawowe informacje techniczne o oponach 39

3.1.2. Poślizg koła 42

3.1.3. Siły i momenty działające na koło samochodu 43

3.1.4. Opór toczenia 44

3.1.5. Ogólna charakterystyka przyczepności 46

3.1.6. Przyczepność na mokrej nawierzchni. Aquaplaning 50

3.2. Siły oporu ruchu pojazdów 52

3.3. Napędzanie 56

3.3.1. Wyznaczanie prędkości jazdy i siły napędowej. Przełożenie 56

3.3.2. Równanie ruchu samochodu 58

3.3.3. Bilans mocy podczas napędzania 59

3.4. Ruch swobodny samochodu 60

3.5. Nacisk kół na drogę. Reakcje normalne 63

3.6. Rozpędzanie i właściwości trakcyjne 66

3.6.1. Charakterystyka trakcyjna i zapas siły napędowej 66

3.6.2. Maksymalne przyspieszenie osiągane podczas rozpędzania 67

3.7. Hamowanie 70

3.7.1. Siły działające na pojazd podczas hamowania 70

3.7.2. Maksymalna siła hamowania. Hamowanie a przyczepność kół do drogi 71

3.7.3. Przebieg hamowania. Długość drogi hamowania i zatrzymania 72

3.8. Ruch krzywoliniowy 75

3.8.1. Promień skrętu 75

3.8.2. Boczne znoszenie ogumienia i jego wpływ na krzywoliniowy ruch pojazdu 77

3.8.3. Nadsterowność i podsterowność pojazdu 79

3.9. Zarzucenie samochodu i osi jezdnych 82

3.9.1. Wyznaczenie wartości prędkości granicznej 82

3.9.2. Wpływ nachylenia łuku drogi na prędkość graniczną 88

4.1. Oględziny i opis miejsca wypadku 90

4.1.1. Uwagi ogólne 90

4.1.2. Ślady na miejscu wypadku 91

4.1.3. Ślady kół 92

4.1.4. Zarysowania nawierzchni 99

4.1.5. Obszary rozrzutu odłamków 101

4.2. Pomiary na miejscu wypadku i wykonanie szkicu 101

4.2.1. Uwagi ogólne 101

4.2.2. Punkty i linie bazowe 102

4.2.3. Pozycja pojazdu 103

4.2.4. Pomiar śladów prostoliniowych 103

4.2.5. Pomiar śladów krzywoliniowych 105

4.2.6. Pomiar krzywizny jezdni 107

4.2.7. Pomiar kąta nachylenia jezdni 109

4.3. Uwagi końcowe 110

5.1. Optyka kamery fotograficznej 111

5.2. Dokumentacja fotograficzna 111

5.2.1. Uwagi ogólne 111

5.2.2. Czynności wstępne na miejscu wypadku przed przystąpieniem do fotografowania 112

5.2.3. Informacje na temat kamery oraz zdjęcia źródłowe 116

5.2.4. Widoki sytuacyjne z dalszej odległości 116

5.2.5. Widoki ogólne miejsca wypadku 117

5.2.6. Widoki szczegółowe 119

5.2.7. Położenia powypadkowe pojazdów i pozycje końcowe ofiar wypadku 119

5.2.8. Uszkodzenia i odkształcenia pojazdów 119

5.2.9. Widok z miejsca kierowcy 121

5.2.10. Zdjęcia nocne 121

5.3. Rzut środkowy i rzut równoległy prostokątny 122

5.4. Fotogrametria 123

5.4.1. Uwagi ogólne 123

5.4.2. Metoda siatki 123

5.4.3. Metoda restytucji koła głębokości 126

6.1. Wiadomości wstępne 133

6.2. Hamowanie w ruchu prostoliniowym 134

6.2.1. Zachowanie prostoliniowego toru podczas hamowania 134

6.2.2. Wyznaczanie długości śladów hamowania 135

6.3. Ocena prędkości początkowej na podstawie śladów hamowania 136

6.3.1. Nawierzchnia jednorodna 136

6.3.2. Nawierzchnia o zróżnicowanej przyczepności 139

6.4. Hamowanie w krzywoliniowym ruchu samochodu 141

6.4.1. Wyznaczanie toru ruchu 141

6.4.2. Obliczenie prędkości jazdy 143

6.4.3. Obliczenia z wykorzystaniem współczynników korekcyjnych 145

6.5. Hamowanie z niesprawnym układem hamulcowym 151

6.5.1. Hamowanie jednej osi kół w samochodzie dwuosiowym 151

6.5.2. Hamowanie z wykorzystaniem jednego obwodu układu krzyżowego (diagonalnego) 153

6.6. Hamowanie z układem ABS 154

6.7. Hamowanie silnikiem 157

7.1. Obliczenie prędkości maksymalnej na łuku drogi 159

7.2. Obliczenia z uwzględnieniem elastyczności zawieszenia 161

7.3. Stan równowagi nietrwałej przy wywracaniu. Prędkość krytyczna 164

7.4. Typowe odkształcenia nadwozia w procesie wywracania 166

8.1. Podstawowe pojęcia i równania mechaniki 168

8.2. Podstawowe pojęcia mechaniki zderzenia ciał 170

8.3. Zderzenie centralne i mimośrodkowe 172

8.4. Ciała gładkie i szorstkie 173

8.5. Zasada zachowania pędu i krętu 174

8.6. Współczynnik restytucji 176

8.7. Energia w układzie zderzających się ciał 177

9.1. Wiadomości wstępne 180

9.2. Model matematyczny zderzenia dwóch samochodów. Równania pędu i krętu 181

9.3. Oszacowanie masowego momentu bezwładności 185

9.4. Oszacowanie współczynnika restytucji 187

9.5. Model matematyczny zderzenia dwóch samochodów. Zapis macierzowy 192

9.6. Metody energetyczne analizy zderzeń samochodów 197

9.6.1. Uwagi ogólne 197

9.6.2. Charakterystyki sztywności nadwozia 197

9.6.3. Metoda Campbe11a 200

9.6.4. Rozwinięcie metody Campbe11a. Pojęcia pomocnicze 203

9.6.5. Siatki energetyczne 204

9.6.6. Metoda McHenry'ego 207

9.7. Korekta obliczonych prędkości w rekonstrukcji wypadku drogowego 210

9.8. Problem zmiany prędkości w analizie zderzenia samochodów 212

9.8.1. Uwagi ogólne 212

9.8.2. Definicje zmiany prędkości samochodów w fazie zderzenia 212

9.8.3. Zmiana prędkości samochodów w zderzeniu czołowym 214

10.1. Wpływ różnych czynników na bezpieczeństwo pieszego 216

10.2. Rekonstrukcja wypadku drogowego z udziałem pieszych 217

10.3. Fazy wypadku z udziałem pieszych 219

10.4. Konstrukcja przedniej części nadwozia 221

10.5. Klasyfikacja nadwozi 221

10.6. Trajektorie pieszego w fazie lotu 222

10.7. Rozwinięcie pieszego 223

10.8. Sunięcie pieszego 224

10.9. Prędkość kolizyjna samochodu a prędkość odrzutu pieszego 225

10.10. Modele matematyczne 226

10.10.1. Uwagi ogólne 226

10.10.2. Modele o postaci s= f(v) 226

10.10.3. Modele o postaci v = f(s) 229

11.1. Wiadomości wstępne 232

11.2. Charakterystyczne cechy ciała ludzkiego 232

11.3. Typologia i stopień natężenia obrażeń w niektórych rodzajach wypadków 234

11.4. Odporność ciała na urazy 240

11.5. Obrażenia szyjnego odcinka kręgosłupa "Whiplash" 244

11.6. Manekiny i komputerowe modelowanie ludzi 246

12.1. Wiadomości wstępne 249

12.2. Formy analizy czasowo-przestrzennej 249

12.2.1. Uwagi ogólne 249

12.2.2. Analiza czasowo-przestrzenna w formie analitycznej 250

12.2.3. Analiza czasowo-przestrzenna w formie graficznej 253

12.3. Uniknięcie potrącenia (najechania) 255

12.3.1. Uwagi ogólne 255

12.3.2. Uniknięcie potrącenia - ujęcie analityczne 256

12.3.3. Uniknięcie potrącenia - interpretacja geometryczna 257

12.4. Uniknięcie najechania poprzez omijanie 260

12.5. Czas reakcji kierowcy 263

12.6. Prędkość ruchu pieszych 266

13.1. Wiadomości wstępne 268

13.2. Tachografy mechaniczne 269

13.2.1. Uwagi ogólne 269

13.2.2. Tolerancje przy zapisie na karcie tachografu 270

13.2.3. Zapis z karty tachografu w sytuacji szczególnej 271

13.3. Tachografy cyfrowe 272

13.4. Inne urządzenia rejestrujące, "czarne skrzynki" 273

14.1. Wiadomości wstępne 276

14.2. Programy rysunkowe 276

14.3. Programy fotogrametryczne 277

14.3.1. PC-Rect 277

14.3.2. PhotoModeler 279

14.4. Programy kalkulacyjne 280

14.4.1. CRASH3280

14.4.2. Rec-Tec 282

14.4.3. Drive3 282

14.4.4. RWD 283

14.4.5. Programy do analizy widoczności w warunkach jazdy nocnej 285

14.5. Programy wspomagające analizę czasowo-przestrzenną 285

14.5.1. Titan 286

14.5.2. Slibar+ 287

14.6. Programy symulacyjne 287

14.6.1 Uwagi ogólne 287

14.6.2. SMAC 288

14.6.3. CARAT 289

14.6.4. V-SIM 290

14.6.5. Virtual CRASH 291

14.6.6. PC-Crash 291

14.6.7. HVE 297

15.1. Wiadomości wstępne 302

15.2. Część rekonstrukcyjna ekspertyzy 303

15.3. Część ocenna ekspertyzy 304

15.4. Opinie wersyjne 305

15.5 Rzetelność prac rekonstrukcyjnych 306

15.6. Taktyka rekonstrukcji zdarzenia 308

16.1. Podstawy widoczności i zauważania 309

16.2. Podstawowe jednostki i zależności świetlne, podstawy dostrzegania 314

16.3. Uproszczone sposoby wyznaczania zasięgu widoczności w światłach mijania 319

16.4. Zasady opiniowania wypadków drogowych w warunkach nocnych 322

16.5. Widoczność na łuku drogi 326

Podstawy oceny niepewności w obliczeniach związanych z rekonstrukcją wypadku drogowego 328

Błąd pomiaru bezpośredniego 328

Błąd a niepewność pomiaru 328

Parametry zmiennej losowej Xi 329

Niepewność pomiaru pośredniego 331

Szacowanie niepewności wielkości wejściowych 332

Protokół oględzin miejsca wypadku drogowego 336

Przykład akt z postępowania sądowego 342