Podwozia i nadwozia pojazdów samochodowych. Budowa, obsługa, diagnostyka i naprawa cz. 1/2 Podstawa programowa 2019 Kwalifikacja MG.18/ MOT.05

Spis treści

Część 1

Słowo wstępne  7

1 Klasyfikacja, identyfikacja i własności trakcyjne pojazdów samochodowych  9

1.1 Podstawowe definicje i podział pojazdów samochodowych   9

1.2 Zadania i ogólna budowa układów konstrukcyjnych podwozia 15

1.3 Identyfikacja pojazdów – tabliczki znamionowe i numer VIN 19

1.4 Charakterystyka techniczna pojazdów samochodowych 23

1.5 Własności trakcyjne pojazdów samochodowych 26

1.5.1 Obciążenia statyczne i dynamiczne pojazdu 26

1.5.2 Siły działające na pojazd podczas hamowania 33

1.5.3 Siły działające na pojazd poruszający się po łuku 34

1.6 Sprawdzenie wiadomości 36

2 Podstawy eksploatacji, obsługi i naprawy pojazdów samochodowych 38

2.1 Wymagania eksploatacyjne stawiane pojazdom samochodowym 38

2.2 Ogólne wiadomości o procesie zużywania się pojazdów i ich elementów 42

2.2.1 Rodzaje tarcia 42

2.2.2 Smarowanie elementów współpracujących 43

2.2.3 Rodzaje i przebieg zużywania się części 46

2.3 Czynniki wpływające na stan techniczny i trwałość pojazdu 50

2.4 Obsługa techniczna 51

2.4.1 Cel technicznej obsługi okresowej 52

2.4.2 Podstawowe zasady obowiązujące podczas wykonywania obsługi i napraw pojazdów 54

2.4.3 Zakres czynności obsługowych 57

2.4.4 Zagrożenia dla środowiska związane z obsługą, naprawą i użytkowaniem pojazdu 61

2.5 Badania diagnostyczne 64

2.5.1 Podstawowe pojęcia diagnostyki technicznej 64

2.5.2 Metody rozpoznawania i oceny stanu technicznego pojazdu i jego zespołów 65

2.5.3 Zakres badań diagnostycznych pojazdów 72

2.6 Naprawy zespołów i części pojazdów 73

2.6.1 Mycie pojazdów, ich zespołów i części 74

2.6.2 Demontaż i montaż 75

2.6.3 Narzędzia i przyrządy stosowane podczas demontażu i montażu 77

2.6.4 Metody weryfikacji części 83

2.6.5 Metody regeneracji części 84

2.7 Sprawdzenie wiadomości 89

3 Układ przeniesienia napędu 92

3.1 Źródła napędu pojazdów samochodowych i ich charakterystyka 92

3.2 Rodzaje układów przeniesienia napędu 94

3.3 Sprzęgła samochodowe 101

3.3.1 Zadania i rodzaje sprzęgieł 101

3.3.2 Sprzęgła cierne tarczowe 105

3.3.3 Obsługa i naprawa sprzęgieł 120

3.4 Skrzynki biegów 130

3.4.1 Zadania, rodzaje i zasada działania skrzynek biegów 130

3.4.2 Mechaniczne stopniowe skrzynki biegów o osiach stałych, stosowane w samochodach osobowych 136

3.4.3 Mechaniczne stopniowe skrzynki biegów o osiach stałych, stosowane w samochodach ciężarowych 160

3.4.4 Obsługa i naprawa mechanicznych skrzynek biegów 164

3.4.5 Hydromechaniczne, stopniowe, automatyczne skrzynki biegów o osiach obracających się 174

3.4.6 Mechaniczne, bezstopniowe, sterowane automatycznie skrzynki biegów 200

3.4.7 Hydromechaniczne, stopniowe skrzynki biegów o osiach stałych, stosowane w pojazdach specjalnych 203

3.4.8 Obsługa i naprawa automatycznych skrzynek biegów 204

3.5 Wały napędowe i przeguby 216

3.5.1 Budowa i zadania wałów napędowych 216

3.5.2 Rodzaje i zadania przegubów 220

3.5.3 Obsługa i naprawa wałów napędowych oraz przegubów 225

3.6 Przekładnie główne i mechanizmy różnicowe 230

3.6.1 Budowa i zadania przekładni głównej 231

3.6.2 Budowa i zadania mechanizmu różnicowego 241

3.6.3 Budowa i zadania obudowy mostu napędowego 248

3.6.4 Obsługa i naprawa przekładni głównej, mechanizmu różnicowego oraz mostu napędowego 250

3.7 Półosie i piasty kół napędowych 258

3.7.1 Budowa i zadania półosi i piast kół 258

3.7.2 Obsługa i naprawa półosi i piast kół 267

3.8 Napęd na więcej niż jedną oś 270

3.8.1 Napęd na wszystkie koła w samochodach osobowych 270

3.8.2 Napęd na więcej niż jedną oś w samochodach ciężarowych 285

3.8.3 Obsługa i naprawa skrzynek rozdzielczych 287

3.9 Materiały eksploatacyjne stosowane w układach przeniesienia napędu 287

3.10 Sprawdzenie wiadomości 291

4 Układ hamulcowy 302

4.1 Wiadomości wstępne 302

4.2 Rodzaje układów hamulcowych 304

4.3 Ogólna budowa i zasada działania układu hamulcowego 306

4.4 Hamulce bębnowe 309

4.5 Hamulce tarczowe 320

4.6 Hamulce taśmowe 332

4.7 Mechanizmy uruchamiające hamulce 333

4.7.1 Mechanizm hydraulicznego uruchamiania hamulca zasadniczego 334

4.7.2 Mechanizm elektrohydraulicznego (EHB) i elektromechanicznego (EMB) uruchamiania hamulców 348

4.7.3 Mechanizm pneumatycznego uruchamiania hamulców w samochodach ciężarowych i autobusach 350

4.7.4 Hydropneumatyczny mechanizm uruchamiający hamulce 353

4.7.5 Elektropneumatyczne mechanizmy uruchamiające hamulce 353

4.7.6 Mechanizmy uruchamiające hamulec postojowy 356

4.8 Układy rozdzielające siły hamowania 361

4.9 Układy zapobiegające blokowaniu kół samochodu 364

4.10 Hamulce ciągłego działania 372

4.11 Badania kontrolne układu hamulcowego 375

4.11.1 Badania diagnostyczne układu hamulcowego sterowanego hydraulicznie 376

4.11.2 Badania diagnostyczne układu hamulcowego sterowanego pneumatycznie 386

4.12 Obsługa i naprawa układu hamulcowego 390

4.13 Materiały konstrukcyjne i eksploatacyjne stosowane w układach hamulcowych  415

4.14 Sprawdzenie wiadomości 417

Rozwiązania testów i ćwiczeń kontrolnych 424

Część 2

5 Układ kierowniczy 5

5.1 Wiadomości wstępne 5

5.2 Stateczność ruchu samochodu  6

5.3 Rodzaje układów kierowniczych  9

5.4 Budowa układu kierowniczego 10

5.4.1 Mechanizm kierowniczy 11

5.4.2 Mechanizm zwrotniczy 26

5.4.3 Mechanizmy wspomagania układu kierowniczego 36

5.5 Parametry diagnostyczne określające ustawienie kół i osi pojazdu 42

5.5.1 Zbieżność kół 43

5.5.2 Kąt pochylenia koła 46

5.5.3 Kąt pochylenia osi sworznia (obrotu) zwrotnicy 49

5.5.4 Kąt wyprzedzenia osi sworznia (obrotu) zwrotnicy 51

5.5.5 Kąty skrętu kół kierowanych (kontrolne i maksymalne) 53

5.5.6 Ustawienie osi pojazdu 54

5.5.7 Sumaryczny luz układu kierowniczego 57

5.5.8 Opory skrętu kół kierowanych 57

5.6 Specjalne układy kierownicze 57

5.7 Aktywne układy kierownicze 60

5.8 Obsługa i naprawa układu kierowniczego 64

5.9 Materiały konstrukcyjne i eksploatacyjne stosowane w układach kierowniczych  97

5.10 Sprawdzenie wiadomości 100

6 Układ jezdny 104

6.1 Drgania pojazdu oraz ich wpływ na komfort i bezpieczeństwo jazdy   104

6.2 Układ zawieszenia 109

6.2.1 Rodzaje zawieszeń pojazdów 109

6.2.2 Zawieszenia ze stalowymi elementami sprężystymi 122

6.2.3 Zawieszenia z elementami sprężystymi z gumy i tworzyw sztucznych  149

6.2.4 Zawieszenia hydroelastyczne 150

6.2.5 Zawieszenia z pneumatycznymi elementami sprężystymi 151

6.2.6 Zawieszenia hydropneumatyczne 165

6.2.7 Aktywne zawieszenia elektromagnetyczne 174

6.2.8 Zawieszenia półaktywne z regulacją tłumienia 175

6.2.9 Obsługa i naprawa układu zawieszenia 176

6.3 Koła 189

6.3.1 Budowa i rodzaje ogumienia 191

6.3.2 Oznaczenia opon 203

6.3.3 Wymagania w stosunku do ogumienia 208

6.3.4 Obręcze 216

6.3.5 Układ kontroli ciśnienia i centralnego pompowania kół 221

6.3.6 Obsługa i naprawa kół 224

6.4 Materiały konstrukcyjne i eksploatacyjne stosowane w układzie jezdnym 240

6.5 Sprawdzenie wiadomości 242

7 Ramy 246

7.1 Budowa i zadania ram 246

7.2 Sprawdzanie i naprawa ram 252

7.3 Sprawdzenie wiadomości 254

8 Nadwozia pojazdów samochodowych 256

8.1 Wiadomości wstępne 256

8.2 Nadwozia samochodów osobowych i pochodnych 257

8.2.1 Podział nadwozi 257

8.2.2 Budowa nadwozi 265

8.3 Nadwozia autobusów 275

8.3.1 Podział nadwozi autobusów 275

8.3.2 Budowa nadwozi autobusów 278

8.4 Nadwozia samochodów ciężarowych 279

8.4.1 Kabiny 280

8.4.2 Nadwozia użytkowe uniwersalne 283

8.4.3 Nadwozia użytkowe specjalizowane 285

8.4.4 Nadwozia użytkowe wymienne 286

8.5 Nadwozia samochodów ciężarowych specjalnych 288

8.6 Sprawdzanie, naprawa i konserwacja nadwozi 288

8.7 Materiały konstrukcyjne i eksploatacyjne stosowane w nadwoziach 296

8.8 Sprawdzenie wiadomości 298

9 Przyczepy i naczepy 299

9.1 Przyczepy 299

9.2 Naczepy 304

9.3 Sprawdzenie wiadomości 306

10 Motocykle 308

10.1 Rodzaje motocykli 308

10.2 Ogólna budowa motocykla 312

10.3 Obsługa i naprawa motocykla 325

10.4 Sprawdzenie wiadomości 328

11 Układy bezpieczeństwa i komfortu jazdy 330

11.1 Układy bezpieczeństwa czynnego i komfortu jazdy 330

11.2 Układy bezpieczeństwa biernego 353

11.3 Diagnostyka, obsługa i naprawa układów bezpieczeństwa i komfortu jazdy 372

11.4 Sprawdzenie wiadomości 378

Bibliografia 380

Rozwiązania testów i ćwiczeń kontrolnych 388