Edukacja

W preambule europejskiej konwencji ochrony zwierząt towarzyszących, podpisanej w Strasburgu w listopadzie 1987 r., w kwestii rozpoznania moralnego obowiązku człowieka do respektowania wszystkich żywych stworzeń, określono znaczenie, a także warunki utrzymania, nabywania, hodowli zwierząt towarzyszących. Zaznaczono też, że „stosunek wobec zwierząt towarzyszących może ulegać znaczącej zmianie w zależności od posiadanej wiedzy”. Stąd prezentowana książka wychodzi naprzeciw tym oczekiwaniom. Zespół autorów z Wydziału Bioinżynierii Zwierząt UWM przedstawił podstawową wiedzę z zakresu hodowli zwierząt amatorskich i towarzyszących. Są tu omówieni nasi ulubieńcy i dobrze znani – psy i koty, ale także przedstawiono inne ciekawe zwierzęta, może jeszcze nie tak powszechnie hodowane czy towarzyszące człowiekowi na co dzień, m.in.: szynszyle, myszoskoczki, koszatniczki. Omówiono tu także mało znane gatunki, np. mysz kolczastą, wielkoszczura gambijskiego, pieska preriowego czy burunduka. Miłośnicy zwierząt znajdą tu zatem wiele ciekawych informacji. Do każdego rozdziału dołączona jest literatura, pozwalająca na pogłębienie wiedzy. Spośród wielu książek specjalistycznych, pracę tę wyróżnia wyraźne podkreślenie znaczenia kwestii oddziaływań zwierząt w sferze terapeutycznej i społecznej. Autorzy dotknęli też problemu wykorzystania zwierząt w badaniach naukowych. Publikację opatrzono kolorowymi fotografiami wybranych zwierząt.

Ciągniki kołowe mają zastosowanie w różnych działach gospodarki – rolnictwie, leśnictwie, budownictwie, transporcie itd. Złożoność konstrukcyjna ciągników wymaga na ich temat szerokiej wiedzy. Uszkodzenia złożonych układów najczęściej wpływają negatywnie na efektywność użytkowania, bezpieczeństwo i emisyjność spalin. Autorzy publikacji postawili sobie za cel wypracowanie modelu mechatronicznego systemu diagnostycznego ciągnika kołowego. Monitorowanie online stanu parametrów pracy ciągnika kołowego w odniesieniu do przedstawionych klas uszkodzeń w toku eksploatacji stwarza użytkownikom możliwość określenia przyczyn ewentualnych uszkodzeń i może zapobiec awariom ciągnika. Praca została wydana w pełnym kolorze, co podnosi jej walor poznawczy.

Ekologiczne żywienie zwierząt

Ryby, skorupiaki i mięczaki stanowią cenne źródło łatwo przyswajalnych białek, tłuszczu, składników mineralnych i witamin. Oprócz walorów odżywczych, żywność powinna bezwzględnie spełniać wymogi bezpieczeństwa zdrowotnego. Jakość zdrowotna mięsa i przetworów z ryb, skorupiaków i mięczaków zależy od wielu czynników, m.in. środowiska naturalnego, warunków hodowli oraz warunków transportu, poszczególnych etapów przetwórstwa, dystrybucji oraz kulinarnego przygotowania. W celu uzyskania produktów o właściwej jakości zdrowotnej konieczne jest wprowadzenie w całym łańcuchu przetwórstwa żywności systemów zapewniających bezpieczeństwo. Badania sanitarno-weterynaryjne zwierząt stanowią bardzo ważny, a wręcz podstawowy warunek w produkcji bezpiecznej żywności. W podręczniku opisano najważniejsze elementy związane z rybactwem śródlądowym i morskim, warunkami połowu, transportu i magazynowania ryb, mięczaków i skorupiaków, zagrożeniami natury biologicznej i chemicznej, badaniami i oceną sanitarno-weterynaryjną wraz z wykazem obowiązujących aktów prawnych, regulujących wszystkie wymienione zagadnienia. Jest to podręcznik dla studentów wydziałów medycyny weterynaryjnej, lekarzy weterynarii sprawujących nadzór nad przetwórstwem rybnym oraz służb sanitarnych odpowiedzialnych za dystrybucję surowców rybnych.

To wydawniczy hit! Od lat w Polsce zainteresowanie hodowlą ślimaków oraz ich przetwarzaniem nie słabnie. Publikacja Grzegorza Sowińskiego i Rafała Wąsowskiego jest odpowiedzią na to zapotrzebowanie. Autorzy podzielili pracę na dziewięć rozdziałów. Najpierw przedstawili podstawowe wiadomości na temat budowy i chowu ślimaków – w parku oraz w pomieszczeniach. Omówili także specyfikę chowu ślimaka winniczka. Dokonali przeglądu chorób dotykających te zwierzęta. Ostatni rozdział to opis obróbki wstępnej i parę przepisów, np. na pasztet ze ślimaków lub ślimaka zapiekanego na pieczarce.

Chów ślimaków – jak podają autorzy we wstępie – znany był już w czasach starożytnego Rzymu, gdzie ceniono je nie tylko za walory smakowe, ale także przypisywano im właściwości lecznicze oraz traktowano niemal jako afrodyzjak. Zawartość składników odżywczych w surowym mięsie ślimaków porównywalna jest z chudą cielęciną. O wysokiej wartości białka decyduje pełen zestaw aminokwasów egzogennych, a o tłuszczu – zawartość w nim aż 75% nienasyconych kwasów, co nadaje mięsu dietetyczne wartości odżywcze. Chów nie jest łatwy, ale informacje zawarte w publikacji pozwalają na podjęcie się tego zadania. Pracę opatrzono poglądowymi rysunkami, np. jak przygotować urządzenie do chowu ślimaków typu „ul”. W zamierzeniu autorów po książkę sięgną studenci kierunków zootechnicznego, weterynaryjnego, ale przede wszystkim zainteresowani chowem ślimaków.

Oto drugie wydanie Mleczarstwa, które ukaże się w trzech tomach. Podręcznik poszerzono o treści, uwzględniające aktualny stan wiedzy z zakresu pozyskiwania i przetwórstwa mleka. W pierwszym tomie zawarto podstawową wiedzę o mleku i procesach przetwórczych. Dodatkowo zamieszczono rozdział „Białka mleka jako źródło bioaktywnych peptydów”, mając na uwadze żywność funkcjonalną, która zapewne będzie niebawem produkowana na skalę¬ przemysłową. Rozwój wiedzy o żywności funkcjonalnej stanowi jeden z ważnych przyszłościowych kierunków badań podstawowych i aplikacyjnych z zakresu mleczarstwa. W tomie drugim przedstawiono zagadnienia technologiczne głównych grup produktów mleczarskich z uwzględnieniem podstawowej, aktualnej wiedzy. W tomie trzecim podjęto następujące zagadnienia: opakowalnictwo, zagospodarowanie produktów ubocznych, mycie i dezynfekcja, wyposażenie techniczne, gospodarka energią, opracowywanie nowych wyrobów, systemy zarządzania jakością, marketing. Podręcznik jest adresowany do studentów kierunków: technologia żywności, towaroznawstwo, medycyna weterynaryjna, a także do personelu inżynieryjno-technicznego zakładów mleczarskich, pracowników nadzoru weterynaryjnego, ośrodków doradztwa rolniczego itp. Studenci i wszyscy zainteresowani, pragnący specjalizować się w zakresie przetwórstwa mleka, powinni traktować informacje zawarte w niniejszym podręczniku akademickim jako punkt wyjścia do dalszego, bardziej dogłębnego studiowania szybko zmieniającej się wiedzy o mleku i mleczarstwie.

Badania prowadzone przez ośrodki naukowe na całym świecie oraz poszukiwania użytkowników i eksploatatorów systemów oczyszczania ścieków zmierzają do zidentyfikowania, scharakteryzowania, a następnie wdrożenia elementów wpływających na intensyfikację procesów usuwania zanieczyszczeń. Znalezienie skutecznych i ekonomicznie uzasadnionych rozwiązań jest niezmiernie istotne, gdyż liczba projektowanych, konstruowanych i eksploatowanych oczyszczalni ścieków systematycznie wzrasta, a jakość oczyszczonych ścieków odprowadzanych do odbiorników często nie odpowiada obowiązującym regulacjom prawnym. Alternatywą dla obecnie stosowanych metod mogą być nowatorskie techniki oparte na wykorzystaniu takich czynników fizycznych, jak elektromagnetyczne promieniowanie mikrofalowe oraz stałe pole magnetyczne. Wieloletnie badania i doświadczenie zdobyte przez zespół autorów oraz uważna analiza dokonań innych badaczy pozwoliły na podsumowanie dotychczasowej wiedzy z zakresu zastosowania tych dwóch czynników fizycznych w procesach oczyszczania ścieków.

Opracowanie może stanowić cenne źródło wiedzy dla administratorów i eksploatatorów oczyszczalni ścieków oraz może stać się inspiracją dla naukowców do prowadzenia bardziej zaawansowanych badań z wykorzystaniem promieniowania mikrofalowego oraz stałego pola magnetycznego w technologii oczyszczania wody, ścieków i przeróbki osadów ściekowych.

Ochrona środowiska jako interdyscyplinarna dziedzina wiedzy

Drobnoustroje (mikroorganizmy) występują powszechnie. Swoją aktywnością metaboliczną wpływają korzystnie lub negatywnie na środowisko. Wspierają również działalność człowieka. Mikroorganizmy są wykorzystywane w procesach biotechnologicznych, m.in.: w produkcji żywności, leków (w tym antybiotyków), szczepionek, środków ochrony roślin. Odrywają też znaczącą rolę w różnych dziedzinach nauki i techniki, np.: w farmacji, medycynie, chemii, inżynierii sanitarnej, w przemyśle paliwowym. Jednocześnie odpowiadają za psucie i rozkład środków spożywczych, materiałów technicznych oraz są powodem wielu chorób ludzi, zwierząt i roślin. 

W podręczniku przedstawiono charakterystykę i różne aspekty działalności drobnoustrojów oraz wykorzystanie bakterii, grzybów mikroskopowych i glonów w biotechnologii środowiskowej, rolnictwie, produkcji żywności, farmacji i medycynie. Prezentowane zagadnienia obejmują problematykę z zakresu mikrobiologii i biotechnologii z wielokierunkowym, ścisłym powiązaniem z naukami biologicznymi i przyrodniczymi - biologią molekularną, genetyką, genomiką, inżynierią genetyczną. Wiedzę przekazano na podstawie najnowszych osiągnięć nauki i najnowszych publikacji. Podręcznik jest przeznaczony dla uczniów i nauczycieli szkół profilowanych, studentów, doktorantów wszystkich wydziałów przyrodniczych, biologicznych i zainteresowanych tą problematyką.

Zainteresowani tym podręcznikiem znajdą w nim zagadnienia dotyczące występowania, roli drobnoustrojów w przyrodzie i biotechnologii oraz wiadomości z morfologii, fizjologii, procesów metabolicznych, aktywności biochemicznej, genetyki, genomiki, inżynierii genetycznej, wykorzystania mikroorganizmów w procesach przemysłowych. Omówiono także ewolucję mikroorganizmów, ich nową taksonomię, nazewnictwo i właściwe cytowanie. Przedstawiono też zagadnienia dotyczące identyfikacji, zmienności naturalnej mikroorganizmów w środowisku i selekcji szczepów cennych biotechnologicznie. Wskazano na korzyści i zagrożenia które niesie ze sobą stosowanie manipulacji genetycznych drobnoustrojów.

Celem monografii o charakterze interdyscyplinarnym jest analiza sytuacji mniejszości narodowych i etnicznych w różnych państwach europejskich. Rozpoczynają ją teksty historyczne na tematzaangażowania emigracji czeskiej i słowackiejw ruch niepodległościowy w latach 1914-1915, stosunków polsko-białoruskich na Łotwie przed II wojną światową,miejsca poloników w zbiorach archiwalnych Biblioteki Białoruskiej im. F.Skaryny w Londynie, sporu pomiędzy działaczami Stronnictwa Demokratyczno-Narodowego a ludnością żydowską podczas wyborów do samorządów miejskich w Królestwie Polskim na początku XX w.oraz polityki antyniemieckiej na Dolnym Śląsku w pierwszych latach po zakończeniu II wojny światowej.Kolejne rozważania odnoszą się do sytuacji współczesnej Ukrainy:położeniamniejszości polskiej w Donbasie w trakcie trwającego od 2014 r. konfliktu, a także postrzeganiapartii Hizb-atTahrirna Ukrainie i Krymie oraz stosunek do niego Tatarów Krymskich. W następnych tekstach autorzy podejmują problematykę mniejszości narodowych na Litwie oraz polityki migracyjnej tego państwa,opisują sytuacjęmniejszości polskiej w lwowskim okręgu konsularnym w drugiej połowie lat 80. XX w. na tle przemian społecznych i politycznych, status mniejszościowy polskich Tatarów czystosunek Polaków do mniejszości narodowych na podstawie ogólnopolskich sondaży przeprowadzonych przez CBOS w latach 1991-2015. Kolejne naukowe dociekania dotyczą roli diaspory Muridów w europejskim dialogu kultur, tożsamości mniejszości etnicznej i jej języka w kontekście historycznym na podstawie doświadczenia szwajcarskich Retoromanów, działań Unii Europejskiej w przestrzeni różnorodności etnicznej ze szczególnym uwzględnieniem walki z antysemityzmem. Monografię zamyka tekst na temat różnorodności kulturowej na Sejneńszczyźnie w kontekście historycznym i współczesnym.

Autorzy rozważań próbowali odpowiedzieć na pytanie: dialog kultur czy zarzewie konfliktów? Jak podkreślają redaktorzy we wstępie: „W kontekście problematyki mniejszości narodowych i etnicznych w Europie nie ma prostych rozwiązań zarówno w ujęciu historycznym, politologicznym, socjologicznym, jak i prawnym".

Zarys chemii ogólnej i analitycznej. Teoria i praktyka

Autorzy postrzegają proces uczenia chemii organicznej jako logiczny wywód przedstawiający właściwości poszczególnych grup związków. Ich celem nie jest zmuszenie studenta do pamięciowego opanowania licznych przykładów reakcji, lecz umożliwienie zrozumienia zależności, które powodują takie, a nie inne właściwości związków, ich wzajemne oddziaływania, reakcje itd. Podręcznik zawiera opis właściwości grup związków organicznych, przykłady reakcji, którym związki te ulegają, oraz metody ich otrzymywania. Nomenklatura związków oraz notacje zastosowane w zapisie wzorów są zgodne z najnowszymi zaleceniami IUPAC. Czytelnik może znaleźć interesujące z punktu widzenia przyrodnika przykłady występowania i zastosowania związków organicznych. Uwzględniono treści określone w ministerialnych minimach programowych dla kierunków rolnictwo, ochrona środowiska i pokrewnych. Integralną częścią nauczania przedmiotów przyrodniczych jest eksperymentowanie. W drugiej części podręcznika zawarto informacje niezbędne do przeprowadzenia prostych eksperymentów umożliwiających wykorzystanie nabytej wiedzy i utrwalenie jej w praktyce, podstawowe zasady bezpieczeństwa w laboratorium chemicznym, szczegółowy opis aparatury oraz wskazówki dotyczące jej montażu. Podręcznik jest przeznaczony przede wszystkim dla studentów tych kierunków, na których chemia organiczna jest dyscypliną uzupełniającą.

Duże wymagania stawiane przed zawodem optyka okularowego wymagają od adeptów sporych umiejętności praktycznych popartych wiedzą teoretyczną. W zdobyciu tej wiedzy pragniemy dopomóc przedstawiając niniejszy podręcznik. Jest on w pewnym sensie kontynuacją książki Optyka geometryczna i fizyczna dla techników optyków M. Zająca i W.A. Woźniaka, ale zawiera wiedzę bardziej praktyczną z zakresu technologii okularowej i materiałoznawstwa. Ze względu na duży zakres materiału podzieliliśmy go na dwie części, z których pierwsza, niniejsza, jest nieco bardziej teoretyczna, a druga zawiera więcej wiadomości praktycznych. W całym podręczniku staraliśmy się stosować poprawną terminologię zgodną z Polskimi Normami oraz Słownikiem języka polskiego PWN. W wielu przypadkach w nawiasie zamieściliśmy zwyczajowo używane terminy łacińskie bądź anglojęzyczne.
Autorzy niniejszej książki są od wielu lat związani z branżą optyczną, bądź to prowadząc pracę naukową i dydaktyczną (M.Z.), bądź zajmując różne stanowiska w przemyśle optycznym (M.C.). Liczymy na to, że połączenie naszych doświadczeń pozwoliło stworzyć nowoczesny podręcznik, który przyda się zarówno czynnym i doświadczonym już optykom, jak też i osobom przygotowującym się do tego zawodu.

Podręcznik przeznaczony dla studentów i absolwentów wydziałów chemii, inżynierii chemicznej i procesowej oraz innych, zajmujących się projektowaniem, badaniami i przemysłowym wdrażaniem proce­sów technologicznych oraz organizacją produkcji substancji chemicznych. Może być wykorzystywany na uczelniach, w biurach projektów, jednostkach badawczo-rozwojowych oraz przedsiębiorstwach prze­mysłu chemicznego i pokrewnych.
W opracowaniu przedstawiona została metodyka opracowywania technologii chemicznych. Omówiono zagadnienia, których znajomość jest potrzebna badaczowi technologowi, takie jak: ochrona własności przemysłowej, kontrola analityczna, zagrożenia, ekonomika i dojrzałość procesu do wdrożenia.