Historia

W pierwszych latach tego konfliktu elitarne niemieckie siły podwodne, Ubootwaffe, niemal uniemożliwiły przeciwnikowi korzystanie z wiodących do Wielkiej Brytanii szlaków transatlantyckich. Z perspektywy aliantów marynarze U-Bootów stanowili największe zagrożenie i wcielenie zła.

Niniejsza książka opisuje życie na pokładzie U-Bootów, odtworzone na podstawie różnych opublikowanych tekstów, listów, dzienników i wspomnień, prozy i poezji. Przedstawia obraz codziennej egzystencji załóg niemieckich okrętów podwodnych, a także dramatyczne wydarzenia, które były ich udziałem. Znajdziemy tu barwne opisy emocji, jakich doznawali marynarze z U-Bootów, począwszy od kapitana, a na mechaniku skończywszy.

Powszechnie uważano, że załogi U-Bootów składały się z samych ochotników; w istocie było inaczej. Mimo pewnego poczucia dumy z przynależności do Ubootwaffe, każdy marynarz wiedział, że czekały go rejsy bojowe w iście piekielnych, klaustrofobicznych, niehigienicznych warunkach, w cuchnącym wnętrzu U-Boota; rejsy będące ekstremalną próbą psychicznej i fizycznej wytrzymałości, a szansa ich przeżycia była mizerna. Z 39 000 ludzi, którzy wyszli w morze na pokładach U-Bootów, w walkach zginęło 27 491, a kolejnych 5000 dostało się do niewoli.

Między 1941 a 1944 rokiem na okupowanych przez nazistów terenach radzieckich (...) zgładzono półtora miliona Żydów. Tak wielka liczba i ogrom cierpienia towarzyszącego tej zbrodni są niemal niemożliwe do wyobrażenia. Być może na początku najlepiej pomyśleć o jednej osobie, jednym członku rodziny, jednym dziecku zamordowanym półtora miliona razy w miastach, miasteczkach i lasach Białorusi..."

Dzień 10 października 1941 roku okazał się ostatnim w życiu żydowskiej społeczności w białoruskiej wsi Krucza – wszyscy zostali rozstrzelani. Choć specjalne oddziały SS zwane Einsatzgruppen rutynowo przeprowadzały masowe egzekucje na froncie wschodnim, ta zbrodnia nie była ich dziełem. Popełniła ją z własnej inicjatywy regularna jednostka niemieckiej armii. Ta książka obala mit, że Wehrmacht nie odegrał żadnej znaczącej roli w Holokauście. Wydobywa z mroku mrożące krew w żyłach obrazy codziennego udziału zwykłych niemieckich żołnierzy w "ostatecznym rozwiązaniu kwestii żydowskiej". Opowiada, jak niemieccy żołnierze zaganiali Żydów, pilnowali ich, prowadzili do miejsc kaźni, a w niektórych przypadkach pociągali za spust. Gwałcili Żydówki. Przywłaszczali sobie żydowskie mienie i czasami wysyłali je do swoich rodzin. Książka oddaje sprawiedliwość również tym nielicznym z nich, którzy odmówili uczestnictwa w zbrodni na narodzie żydowskim.

Waitman Wade Beorn prowadzi badania nad Holokaustem na terenach dzisiejszej Białorusi i Ukrainy. Wykłada obecnie na wydziale historii University of Virginia.

To autentyczna relacja o okrucieństwach, rzezi i śmierci, przepojona nadzieją, że pewnego dnia życie ponownie będzie toczyło się tak jak dawniej – bez wojny.

Operacja Barbarossa przeobraziła się w największe i najbardziej krwawe zmagania II wojny światowej. Mimo że po obu stronach przez kilka lat walczyły miliony żołnierzy, zachowało się niewiele osobistych, prowadzonych na gorąco dzienników ze służby na froncie wschodnim. Opowieść Hansa Rotha rozpoczyna się późną wiosną 1941 roku i urywa w lipcu 1943 roku. Ten niemiecki żołnierz – w cywilu właściciel dobrze prosperującego biura projektowego we Frankfurcie – został wcielony w szeregi batalionu niszczycieli czołgów 299. Dywizji Pancernej. Szeregowiec, a później sierżant Roth opisuje swój udział w najbardziej zaciętych walkach na froncie wschodnim, w tym w bitwie o Stalingrad. Jego zapiski dają wgląd w codzienne życie żołnierzy Rzeszy toczących rozpaczliwe zmagania z wrogiem. Z wielką wrażliwością Roth opisuje też miejscowy krajobraz, wiele uwagi poświęca także sytuacji Ukraińców i Rosjan.

Dziennikom Rotha brakuje nieco literackiej ogłady. Ich wielkim atutem jest jednak to, że były pisane na bieżąco, a nie po wojnie, gdy pamięć o minionych wydarzeniach mogła się już zatrzeć, a późniejsze przeżycia wypaczyć wspomnienia. Jego myśli zostały utrwalone w postaci niezmienionej, a surowy opis wypadków nie uległ zniekształceniom ani nie został przykrojony do późniejszych oczekiwań. Dzienniki Hansa Rotha upamiętniają losy nie tylko ich autora, ale też milionów żołnierzy, którzy z dala od rodzinnych domów oddali życie w tej strasznej wojnie.

Książka przedstawia najczarniejszy scenariusz w dziejach medycyny – współudział lekarzy Trzeciej Rzeszy w zbrodniach nazistowskich. Stanowi wyczerpujący studium kluczowej roli, jaką odegrała znaczna część grona lekarskiego w polityce eksterminacji i tworzenia aryjskiej rasy nadludzi. W sposób szczegółowy analizuje, jak program eliminacji niepełnosprawnych i chorych psychicznie dzieci – wymyślony, koordynowany i wykonywany przez lekarzy – przerodził się ostatecznie w masowe zabójstwo w obozach zagłady i eksperymenty medyczne prowadzone przez uznanych specjalistów z dziedziny medycyny. Daje przegląd wszystkich aspektów biopolityki eksterminacyjnej Hitlera: od początków ruchu eugenicznego w Niemczech poprzez publikacje Mein Kampf, stworzenie programów przymusowej sterylizacji, akcję T4 wymierzoną w chorych psychicznie i upośledzonych, eksperymenty z bliźniętami niesławnego doktora Mengele aż do powojennych procesów prawnych, które potępiły tego typu praktyki. Pokazuje zarazem, jak przewrotnie nazizm korzystał w ówczesnej wiedzy medycznej i jak bardzo lekarze Hitlera złamali przysięgę Hipokratesa.  

Gladiatorzy to jedne z najlepiej zapamiętanych i najbardziej rozpoznawalnych postaci starożytnego Rzymu. Choć ich życie było krótkie i pełne okrucieństwa, często podziwiano ich za odwagę, wytrzymałość i gotowość do poświęcenia życia. Byli gwiazdorami swoich czasów. Jak walczyli? Jak zmieniały się ich uzbrojenie i techniki walki? Kim byli? Ta książka obala mit i w interesujący sposób przybliża historię gladiatorów. Przedstawiono w niej różne rodzaje walki i dobieranie wojowników w pary tak, aby ich atuty i słabości odpowiednio się równoważyły. Autor zdaje raport z najnowszego stanu wiedzy o gladiatorach i wyjaśnia, skąd czerpiemy o nich informacje – z zabytków starożytności, źródeł historycznych, ówczesnych malowideł ściennych i przede wszystkim ze znalezisk archeologicznych w barakach gladiatorów odkrytych w Pompejach.

Mike C. Bishop – pisarz i archeolog specjalizujący się w badaniach nad rzymską armią. Autor licznych publikacji, w tym cenioną i popularną książkę Roman Military Equipment (2006). Jest wydawcą „Journal of Roman Military Equipment Studies”.

Panzerjäger – niemieckie jednostki przeciwpancerne – należały do najbardziej nowatorskich, a przy tym stosunkowo mniej znanych formacji wojskowych z lat II wojny światowej.

Wkrótce po tym, jak podczas I wojny światowej Brytyjczycy użyli czołgów, armia niemiecka zrozumiała pilną potrzebę opracowania taktyki walki z tym nowym zagrożeniem. W latach międzywojennych przystąpiono do produkcji dział przeciwczołgowych (Panzerabwehrkanone) oraz szkolenia specjalnych oddziałów przeciwpancernych (Panzerjägertruppe). Jednostki te zazwyczaj wspierały piechotę, zwalczając nieprzyjacielskie czołgi i koncentrując na nich ogień, a holowane i samobieżne działa przeciwpancerne można było błyskawicznie przerzucać na zagrożone odcinki frontu.

W niniejszej książce, będącej pierwszą częścią dwutomowego cyklu, Thomas Anderson opisuje szereg typów niemieckiej broni przeciwpancernej, wskazując na ich zalety i niedostatki oraz przedstawiając proces doskonalenia taktyki i sprzętu jednostek Panzerjäger. Tom pierwszy obejmuje okres od chwili ich powstania, poprzez przedwojenne lata rozwoju, chrzest ogniowy w pierwszych latach II wojny światowej, sukcesy, gdy walnie przyczyniły się do podboju Polski, a następnie Francji, Belgii i Holandii oraz Jugosławii i Grecji w latach 1939–1941, po pierwsze starcia z czołgami sowieckimi w czasie operacji „Barbarossa”. Autor szczegółowo opisuje uzbrojenie, taktykę i organizację niemieckich sił przeciwpancernych. Tekst wzbogacają niepublikowane wcześniej zdjęcia z lat wojny, a także dokumenty historyczne – meldunki, raporty bojowe.  

Historia hitlerowskiego Wehrmachtu, bez wątpienia doskonałej organizacji militarnej, oraz powiązanych z nim formacji, Waffes-SS i spadochronowych jednostek Luftwaffe.

Wehrmacht narodził się w pozornie najbardziej niesprzyjających okolicznościach. Po zakończeniu pierwszej wojny światowej oraz rozwiązaniu towarzyszących wchodzeniu w okres pokojowy sporów zwycięscy alianci w czerwcu 1919 roku, na mocy traktatu wersalskiego, narzucili Niemcom wiele restrykcji. Niemieckie wojska, złożone z prawie ośmiu milionów żołnierzy, miały zostać zredukowane do bardzo niewielkich sił zbrojnych – postanowiono, że do 1920 roku stan liczebny armii niemieckiej winien nie przekraczać 100 tysięcy żołnierzy, w tym zaledwie 4000 oficerów, zabroniono również szkolenia rezerw wojskowych. Zwycięskie państwa Ententy spodziewały się, że tak okrojone niemieckie siły zbrojne już nigdy nie zdołają zagrozić pokojowi w Europie. Jednak w ciągu zaledwie dwudziestu lat kadłubowa armia zmieniła się w przerażającą i długi czas niepokonaną siłę, która rzuciła na kolana pół Europy.

Autor książki kreśli opis nazistowskiej machiny wojennej, od jej pierwszych, zdumiewających zwycięstw w kampaniach błyskawicznych w latach 1939–1941, przez trudne walki na pustyniach Afryki Północnej i skutych lodem pustkowiach Związku Radzieckiego, po ostateczny odwrót do samej Rzeszy. Przedstawia dzieje rozbudowy i zmagań sił zbrojnych Trzeciej Rzeszy, a na efektownych rycinach i zdjęciach prezentuje wyposażenie i uzbrojenie żołnierzy różnych formacji niemieckich wojsk lądowych. To doskonała publikacja dla każdego czytelnika zainteresowanego historią wojskowości.

Z perspektywy Himmlera jego osobistą tragedię stanowiło to, że choć tak bardzo pragnął sprawować rządy, to okazał się całkowicie niezdolny do przynoszącego jakiekolwiek pozytywne efekty wykorzystania posiadanej wiedzy. Choć wspomnienie jego nazwiska budziło przestrach w sercach milionów ludzi, to on sam pozostał nerwowy, wręcz bojaźliwy i nie mógł wydobyć z siebie ani słowa, kiedy Hitler go krytykował. A jednak to Himmler z końcem wojny trzymał w rękach wszystkie karty atutowe, które jeszcze pozostawały nazistowskim Niemcom, i przez wielu był uważany za pewnego sukcesora Hitlera”.

/Wprowadzenie, fragment/

Heinrich Himmler – szef SS i Gestapo oraz jeden z głównych realizatorów ludobójczego programu „ostatecznego rozwiązania” kwestii żydowskiej – należał do najpotężniejszych i budzących największą grozę ludzi w nazistowskich Niemczech. Autorzy tej klasycznej już biografii, wykorzystując między innymi zdobyte przez Amerykanów dokumenty przekazane po wojnie do Bundesarchiv (Niemieckich Archiwów Federalnych) oraz zapisy rozmów z krewnymi Himmlera i członkami jego personelu, pokusili się o wnikliwą analizę tego, jak z pozoru przeciętny młodzieniec wyrósł na ogarniętego obsesją i przesądnego człowieka, odpowiedzialnego za zgładzenie milionów ludzi. Książka ta, pełna intrygujących informacji na temat życia osobistego Himmlera, jego poczynań i przekonań, zasługuje na miano głębokiego studium historycznego poświęconego najbardziej mrocznej postaci spośród nazistowskich przywódców. ROGER MANVELL (1909–1987) i HEINRICH FRAENKEL (1897–1986) to uznani autorzy opracowań historycznych, którzy zasłynęli z publikacji książkowych poświęconych dziejom Trzeciej Rzeszy. Do ich najwybitniejszych dzieł należą klasyczne już biografie czołowych nazistów: Josepha Goebbelsa, Hermanna Göringa i Rudolfa Hessa.

Rycerzy – wojowników konnych –– zaczęto łączyć z pojęciem rycerskości, gdy zostało ono spopularyzowane przez średniowieczną literaturę. Oczekiwano od nich, że będą walczyć odważnie i honorowo oraz pozostaną lojalni wobec swego pana – w razie konieczności – aż do śmierci. W późniejszych czasach rycerskość utożsamiano z udziałem w turniejach i polowaniach oraz takimi zaletami charakteru jak sprawiedliwość, miłosierdzie i wiara. W czasach wypraw krzyżowych sformułowano kodeksy rycerskie, a niektóre zakony krzyżowców, między innymi templariusze, przeszły do legendy. Wraz z rozwojem sztuki wojennej w XV wieku rycerze stali się zbędni, ale określenie „rycerz” przetrwało jako honorowy tytuł nadawany za usługi oddane monarsze lub krajowi. Postać rycerza stała się też ikoną kultury popularnej. 

Rosie Serdiville – historyk społeczny, bierze udział w rekonstrukcjach historycznych, interesuje się zwłaszcza wpływem działań wojennych na ludność cywilną. John Sadler – historyk wojskowości, autor licznych książek. Wykłada w Centre for Lifelong Learning na Uniwersytecie Newcastle.  

Jedną z pierwszych ważnych decyzji narzuconego Polakom przez Józefa Stalina Polskiego Komitetu Wyzwolenia Narodowego było podpisanie 9 września 1944 r. z rządem Ukraińskiej Socjalistycznej Republiki Radzieckiej umowy o wymianie ludności. Początkowo miano ją zakończyć do lutego następnego roku, ale układ był wielokrotnie przedłużany i ostatecznie protokół kończący akcję wymiany podpisano dopiero 7 maja 1947 r. Przewidywał on możliwość dobrowolnego wyjazdu z Polski wszystkich osób narodowości ukraińskiej. Zdecydowana większość nie chciała jednak dobrowolnie opuszczać rodzinnych domostw i ruszać w nieznane, do czego terrorem zniechęcało też podziemie UPA. Od września 1945 r. trzy dywizje Wojska Polskiego zaczęły więc pod przymusem wysiedlać ludność ukraińską początkowo z czterech powiatów ówczesnego województwa rzeszowskiego, leskiego, lubaczowskiego, przemyskiego i sanockiego, gdzie podziemnie ukraińskie było najsilniejsze. Akcję tę przeprowadzono w brutalny sposób, strzelając do uciekających, bijąc opierających się i siłą zmuszając do podpisania deklaracji przesiedleńczych. Wiosną 1946 r. przesiedleniem objęto także Ukraińców z powiatu jarosławskiego oraz powiatów hrubieszowskiego, tomaszowskiego i włodawskiego w ówczesnym województwie lubelskim. Ogółem z 22 powiatów południowo-wschodniej Polski wyjechało prawie pół miliona osób narodowości ukraińskiej, z tego ćwierć miliona deportowano siłą.

Autorami są doktorzy doktoranci i redaktorzy Histmag.org z pięciu czołowych polskich ośrodków akademickich.

Na temat imperializmu rosyjskiego czy konsekwencji rozpadu ZSRR powstało dużo książek

ale nikt nie próbował wyjaśniać tła konfliktów widzianych w skali mikro może z wyjątkiem nielicznych publikacji poświęconych na przykład Czeczenii.

Skupiliśmy się na regionach narodach i konfliktach które w Polsce pozostają nieznane pomimo niedawnego medialnego zainteresowania ich obecną sytuacją.

Książka jest pierwszą publikacją na temat historii Abchazji czy Osetii Południowej

a zarazem jedną z pierwszych popularnonaukowych zwięzłych prac o historii mieszkańców Krymu czy o podłożu konfliktu w Kosowie.

Jaki był naprawdę?

Jak i kiedy ukształtował się jego mit?

Co było jego podstawą i komu był potrzebny?

Jaką spełnił rolę w polskim życiu społecznym, politycznym i kulturalnym?

Zdrajca i sowiecki szpieg czy pragmatyk i realista, którego aktywność przypadła na tak trudny dla Polski i Polaków czas?

Z kim rywalizował w łonie formacji komunistycznej?

Jakie były jego prawdziwe poglądy?

Doc. dr hab. Andrzej Jaszczuk jest historykiem myśli społecznej i politycznej, historykiem idei XIX i XX wieku. Przez wiele lat pracował w Instytucie Historii Polskiej Akademii Nauk.

Wspomnienia przyjaciela rtm. Witolda Pileckiego z pobytu i konspiracji w Auschwitz.

Są częścią pamiętnika, prowadzonego przez Wincentego Gawrona w okresie wojny

i w pierwszych latach po jej zakończeniu.

Autor starannie odnotowywał dramatyczne wydarzenia,

których był uczestnikiem.

Książka zawiera liczne historie opowiadające o łaskach i cudach,

które wydarzyły się zarówno za życia Jana Pawła II, jak i po Jego śmierci.

Są one znakami Jego wstawiennictwa, w sprawach wiernych,

którzy zwrócili się z swymi prośbami do Boga za pośrednictwem Jana Pawła II.

Dzięki swojej świętości,

mocy słowa i świadectwa oraz zawierzeniu Bogu zdołał uczynić to,

co przez dziesięciolecia nie powiodło się wielkim światowym mocarstwom

- przywrócił wolność wielu narodom uciemiężonym jarzmem komunizmu

– ożywił wiarę i rozbudził głos sumienia w milionach serc ludzkich

W przeciwieństwie do kontyngentów wojskowych na Bałkanach czy Bliskim Wschodzie,

misja Wojska Polskiego w Kambodży w ramach ONZ nie zapisała się w powszechnej pamięci.

Nie powstały o niej filmy fabularne, pisano o niej niewiele i z reguły źle.

Była to najtrudniejsza misja WP po '89 roku.

Mimo że była to jedna z najbardziej udanych misji zagranicznych WP.

Polscy żołnierze wypełniali  zadania, przeciwstawili się krwawym Czerwonym Khmerom,

gdy wyjeżdżali, Królestwo Kambodży dołączyło do najstabilniejszych państw rejonu.

Złote żniwa to esej historyczny Jana Tomasza Grossa i Ireny Grudzińskiej-Gross.

Wybitni polscy intelektualiści zajmują się przemilczanym aspektem stosunków polsko-żydowskich w czasie drugiej wojny światowej.

Zaskakuje odwaga, z jaką autorzy podchodzą do zasadniczego tematu książki: roli chciwości Polaków i innych narodowości wobec Żydów podczas Zagłady.
Esej porusza tematy drażliwe i bolesne: przejmowanie żydowskiego mienia przez Polaków, współudziału w tym procederze polskich środowisk prawniczych czy granatowej policji.

Autorzy opisują przerażającą sytuację Żydów na polskich wsiach, pytają o rolę Kościoła katolickiego w kształtowaniu zachowań wiernych.

Nie stronią od ostrych moralnych i historycznych ocen, wyrazistego, bezpośredniego języka i nie ukrywają swoich emocji.

Czyni to z lektury tej książki głębokie intelektualne i moralne przeżycie.