Stężenia i ładunki zanieczyszczeń w ściekach dopływających do oczyszczalni komunalnych w Polsce. Dane z lat 2001-2002.

Organizmy osadu czynnego. Badania mikroskopowe.

W komunalnych oczyszczalniach ścieków, pracujących metodą osadu czynnego w wyniku nadmiernego rozwój mikroorganizmów nitkowatych często powstaje piana biologiczna, która powoduje wiele problemów eksploatacyjnych. Choć problem powstawania piany jest znany i badany od wielu lat, wciąż pozostaje

W Instytucie Ochrony Środowiska – PIB pod kierunkiem autorki niniejszego opracowania przez wiele lat były prowadzone badania dotyczące piany, w szczególności występowania tego zjawiska w krajowych oczyszczalniach ścieków, określenie przyczyn występowania mikroorganizmów nitkowych oraz rozpoznania metod i środków zmierzających do ograniczania lub likwidacji pienienia, w tym możliwości odwadniania piany na poletkach i wykorzystania uzyskanego produktu.

Monografia stanowi cenne kompendium wiedzy poparte wynikami badań podanych powyżej zagadnień dotyczących piany i jej występowania w komunalnych oczyszczalniach ścieków, pracujących metodą osadu czynnego.

Odcieki ze składowisk odpadów komunalnych.

Klasyfikacja odpadów niebezpiecznych.

Procedura oceny ryzyka w zarządzaniu gruntami zanieczyszczonymi metalami ciężkimi.

Substancje niebezpieczne w ściekach z wybranych branż przemysłu chemicznego.

Degradacja i rekultywacja powierzchni ziemi w Polsce.

Rekultywacja gruntów polega na przywracaniu ekologicznych i użytkowych (w tym kulturowych) wartości środowiska przyrodniczego gruntom zdegradowanym przez działalność przemysłową (w tym górniczą), rolną, komunalną i bytową oraz przez żywioły natury.

Autorzy monografii dokonali przeglądu zmian i spójności uregulowań prawnych w zakresie ochrony, rekultywacji i zagospodarowania pogórniczych gruntów. W opracowaniu przedstawiono dorobek naukowo-techniczny i wdrożeniowy polskiego górnictwa, stanowiący podstawę opracowania i ustanowienia prawa dotyczącego ochrony, rekultywacji i zagospodarowania pogórniczych gruntów. Oprócz danych statystycznych o przekazywaniu gruntów rolnych i leśnych na potrzeby górnictwa oraz o wykonywaniu zadań rekultywacyjnych i porekultywacyjnego zagospodarowania gruntów, w opracowaniu zawarto wiele istotnych treści z określonych opracowań Wyższego Urzędu Górniczego oraz z raportu Najwyższej Izby Kontroli o analityczno-problemowym charakterze.

Stan lasów na świecie, w tym w Europie, powinien być ciągle kontrolowany, ze względu na pogarszającą się jakość środowiska przyrodniczego.

Lasy stanowią ekosystemy kimaksowe, tj. takie, w których zbiorowiska roślinne osiągają w naszym regionie fizyczno-geograficznym najwyższy stopień zgodności z glebą – podstawowym elementem siedliska.

Pogorszenie stanu lasów, obserwowane co najmniej od półwiecza, wskazuje, że w różnych miejscach i w różnym czasie buforowość, czyli odporność siedlisk na różnego rodzaje stresy nie tylko się zmniejszyła, ale nierzadko została zniszczona.

W ocenie problemów dotyczących środowiska przyrodniczego funkcjonuje wiele wskaźników, które są wykorzystywane w sposób bezpośredni lub pośredni  do oceny negatywnych (lub pozytywnych) zjawisk występujących w poszczególnych elementach środowiska.

Opracowywanie jednak syntetycznych wskaźników, obejmujących wiele cech środowiska oraz tzw. odnośników (standardów) porównawczych jest podstawowym problemem monitoringu środowiska, w tym monitoringu lasów. Wskaźniki stanowią o szczegółowości oceny zmian (zjawisk) zachodzących w środowisku leśnym. Szczegółowe badania właściwości gleb i roślin oraz wzajemnych relacji były podstawą opracowania wskaźników przydatnych w monitoringu siedlisk borowych.

W monografii przedstawiono ogólną charakterystykę siedlisk borowych, właściwości gleb tych siedlisk, fitoindykacyjną waloryzację siedlisk borowych, skład chemiczny igliwia sosny, wskaźniki roślinne w monitoringu lasów oraz wykorzystanie właściwości  gleb i roślin w ocenie stanu środowiska leśnego.

Leksykon Ochrony Wód zawiera skondensowaną w formie zbioru definicji pojęć i określeń wiedzę w zakresie odprowadzania i oczyszczania ścieków oraz zagospodarowania wód opadowych.

Pojęcia i określenia dotyczące ochrony wód, zawarte w wydanych wiele lat temu słownikach z pokrewnych dziedzin zdecydowanie nie wyczerpuje przedmiotowych zagadnień oraz nie obejmuje obecnej wiedzy w zakresie systemów ochrony wód. Ponadto hasła te nie są zgromadzone tylko w jednej publikacji, spotyka się także różnorodność w ich definiowaniu oraz zapisie jednostek i symboli często niezgodnym z przepisami prawnymi i normatywnymi. W tej sytuacji  wskazane było zgromadzenie, aktualizowanie i ujednolicenie pojęć.

Leksykon zawiera 1537 zdefiniowanych pojęć i określeń ujętych w porządku alfabetycznym, a ich uzupełnienie wartościami liczbowymi, wzorami, rycinami i fotografiami wzbogaca definicje.

Materiały źródłowe zbioru haseł i przypisanych im definicji stanowiły przepisy prawne (ustawy, rozporządzenia), dyrektywa Rady EWG, normy, słowniki, leksykony, publikacje (monografie, poradniki, podręczniki) oraz strony internetowe. Przy definicjach podano ich źródło.

Leksykon przeznaczony jest dla specjalistów z dziedziny inżynierii oraz ochrony i kształtowania środowiska, projektantów, środowisk akademickich, dla pracowników administracji – wydziałów ochrony środowiska, a także dla pracowników zajmujących się budową i eksploatacją systemów kanalizacyjnych.

Technologie rekultywacji gleb.

Wskaźnikowa rola roślinności leśnej w diagnozie stanu siedlisk.

Kompostowanie mas roślinnych, stanowiących różnego rodzaju odpady, jest najlepszym sposobem wykorzystania ich do produkcji próchnicy, niezbędnej do zachowania lub przywrócenia żyzności gleby.

W Polsce biomasa z pielęgnacji zieleni miejskiej to wciąż uciążliwe odpady. Szacuje się, że stanową one aż ponad 18% wszystkich odpadów komunalnych.

Istnieją jednak ekologiczne i ekonomiczne przesłanki, a także możliwości techniczne wykorzystania tej masy roślinnej jako surowca do produkcji nawozu organicznego – kompostu. Zastosowanie kompostu do nawożenia gleby w miastach może zapewnić zachowanie jej żyzności i co się z tym wiąże – dobrej kondycji ekosystemów miejskich.

W krajach rozwiniętych powyższe praktyki są powszechnie stosowane. Należy dołożyć starań, aby w polskich miastach również tak się działo. W tym celu konieczne jest m.in. oszacowanie wielkość poszczególnych rodzajów biomasy usuwanej z zieleni miejskiej, a także opracowanie koncepcji odbioru biomasy oraz technik jej kompostowania i następnie sposobu użytkowania kompostu.

Niniejsza monografia stanowi wyjątkowy zbiór szczegółowych danych i informacji na powyższe zagadnienie – poczynając od szacunków zasobów odpadów organicznych mogących stanowić surowiec do  kompostowania, przez analizę składu chemicznego różnych rodzajów odpadów, a kończąc na metodach kompostowania i wartości użytkowej kompostu.

Znaczenie roślin w krążeniu składników mineralnych w przyrodzie trudno przecenić, rośliny bowiem wiążą składniki będące w stanie wolnym (w glebie, wodzie, powietrzu) w substancje organiczne, rozpoczynając ich obieg biologiczny. Interpretacja składu chemicznego roślin może być wykorzystana w diagnostyce środowiska, m.in. określeniu oddziaływanie nawożenia czy zanieczyszczeń otoczenia na ich skład mineralny.

Przedmiotem książki Skład chemiczny roślin, jego interpretacja i wykorzystanie w ochronie środowiska jest interpretacja składu chemicznego (mineralnego) różnych gatunków roślin w aspekcie oceny związku między jakością środowiska a jakością produkowanej biomasy. Szczególną uwagę zwrócono na metody interpretacji zawartości składników w roślinach, potrzeby pokarmowe roślin i warunki konieczne do zabezpieczenia tych potrzeb, a przede wszystkim na zaburzenia relacji między składnikami wskutek oddziaływania różnych czynników.

Zastosowanie metody ANE (Accumulation Nutrient Elements) pozwoliło na poszerzenie możliwości wykorzystania składu chemicznego roślin w ocenie ilościowo-jakościowego przepływu składników w środowisku i zaburzeń tego przepływu w skutek dopływu poszczególnych składników do środowiska, m.in. wskutek nawożenia czy zanieczyszczenia gleby, wody czy powietrza.

Rekultywacja oznacza przywracanie użyteczności zdegradowanemu środowisku wskutek działalności gospodarczej i bytowej człowieka oraz przez powodzie, erozje wodną i wietrzną, masowe ruchy ziemi i pożary.

Rekultywacja ma na celu dostosowanie jakości gruntu, rzeźby terenu, warunków wodnych i tlenowych, chemizmu oraz odczynu środowiska do pełnienia określonych funkcji ekologicznych i gospodarczych. W poradniku szczegółowo omówiono zagadnienia związane z rekultywacją – począwszy od opisu właściwości gleby, przez formy degradacji gleby i środowiska, po rekultywację gruntów, w tym rekultywację gruntów w górnictwie, rekultywację terenów składowania odpadów chemicznych, odpadów komunalnych, osadów ściekowych, odpadów paleniskowych, rekultywację gruntów zaolejonych, erodowanych, wylewiskowych, popowodziowych, zanieczyszczonych chemicznie. W książce zawarto także opis materiałów stosowanych w rekultywacji gruntów.

Książka stanowi wyjątkowe kompendium wiedzy na temat ochrony i rekultywacji gruntów.