Uniwersytet Warmińsko-Mazurski w Olsztynie

W preambule europejskiej konwencji ochrony zwierząt towarzyszących, podpisanej w Strasburgu w listopadzie 1987 r., w kwestii rozpoznania moralnego obowiązku człowieka do respektowania wszystkich żywych stworzeń, określono znaczenie, a także warunki utrzymania, nabywania, hodowli zwierząt towarzyszących. Zaznaczono też, że „stosunek wobec zwierząt towarzyszących może ulegać znaczącej zmianie w zależności od posiadanej wiedzy”. Stąd prezentowana książka wychodzi naprzeciw tym oczekiwaniom. Zespół autorów z Wydziału Bioinżynierii Zwierząt UWM przedstawił podstawową wiedzę z zakresu hodowli zwierząt amatorskich i towarzyszących. Są tu omówieni nasi ulubieńcy i dobrze znani – psy i koty, ale także przedstawiono inne ciekawe zwierzęta, może jeszcze nie tak powszechnie hodowane czy towarzyszące człowiekowi na co dzień, m.in.: szynszyle, myszoskoczki, koszatniczki. Omówiono tu także mało znane gatunki, np. mysz kolczastą, wielkoszczura gambijskiego, pieska preriowego czy burunduka. Miłośnicy zwierząt znajdą tu zatem wiele ciekawych informacji. Do każdego rozdziału dołączona jest literatura, pozwalająca na pogłębienie wiedzy. Spośród wielu książek specjalistycznych, pracę tę wyróżnia wyraźne podkreślenie znaczenia kwestii oddziaływań zwierząt w sferze terapeutycznej i społecznej. Autorzy dotknęli też problemu wykorzystania zwierząt w badaniach naukowych. Publikację opatrzono kolorowymi fotografiami wybranych zwierząt.

Ryby, skorupiaki i mięczaki stanowią cenne źródło łatwo przyswajalnych białek, tłuszczu, składników mineralnych i witamin. Oprócz walorów odżywczych, żywność powinna bezwzględnie spełniać wymogi bezpieczeństwa zdrowotnego. Jakość zdrowotna mięsa i przetworów z ryb, skorupiaków i mięczaków zależy od wielu czynników, m.in. środowiska naturalnego, warunków hodowli oraz warunków transportu, poszczególnych etapów przetwórstwa, dystrybucji oraz kulinarnego przygotowania. W celu uzyskania produktów o właściwej jakości zdrowotnej konieczne jest wprowadzenie w całym łańcuchu przetwórstwa żywności systemów zapewniających bezpieczeństwo. Badania sanitarno-weterynaryjne zwierząt stanowią bardzo ważny, a wręcz podstawowy warunek w produkcji bezpiecznej żywności. W podręczniku opisano najważniejsze elementy związane z rybactwem śródlądowym i morskim, warunkami połowu, transportu i magazynowania ryb, mięczaków i skorupiaków, zagrożeniami natury biologicznej i chemicznej, badaniami i oceną sanitarno-weterynaryjną wraz z wykazem obowiązujących aktów prawnych, regulujących wszystkie wymienione zagadnienia. Jest to podręcznik dla studentów wydziałów medycyny weterynaryjnej, lekarzy weterynarii sprawujących nadzór nad przetwórstwem rybnym oraz służb sanitarnych odpowiedzialnych za dystrybucję surowców rybnych.

Ekologiczne żywienie zwierząt

To wydawniczy hit! Od lat w Polsce zainteresowanie hodowlą ślimaków oraz ich przetwarzaniem nie słabnie. Publikacja Grzegorza Sowińskiego i Rafała Wąsowskiego jest odpowiedzią na to zapotrzebowanie. Autorzy podzielili pracę na dziewięć rozdziałów. Najpierw przedstawili podstawowe wiadomości na temat budowy i chowu ślimaków – w parku oraz w pomieszczeniach. Omówili także specyfikę chowu ślimaka winniczka. Dokonali przeglądu chorób dotykających te zwierzęta. Ostatni rozdział to opis obróbki wstępnej i parę przepisów, np. na pasztet ze ślimaków lub ślimaka zapiekanego na pieczarce.

Chów ślimaków – jak podają autorzy we wstępie – znany był już w czasach starożytnego Rzymu, gdzie ceniono je nie tylko za walory smakowe, ale także przypisywano im właściwości lecznicze oraz traktowano niemal jako afrodyzjak. Zawartość składników odżywczych w surowym mięsie ślimaków porównywalna jest z chudą cielęciną. O wysokiej wartości białka decyduje pełen zestaw aminokwasów egzogennych, a o tłuszczu – zawartość w nim aż 75% nienasyconych kwasów, co nadaje mięsu dietetyczne wartości odżywcze. Chów nie jest łatwy, ale informacje zawarte w publikacji pozwalają na podjęcie się tego zadania. Pracę opatrzono poglądowymi rysunkami, np. jak przygotować urządzenie do chowu ślimaków typu „ul”. W zamierzeniu autorów po książkę sięgną studenci kierunków zootechnicznego, weterynaryjnego, ale przede wszystkim zainteresowani chowem ślimaków.

Oto drugie wydanie Mleczarstwa, które ukaże się w trzech tomach. Podręcznik poszerzono o treści, uwzględniające aktualny stan wiedzy z zakresu pozyskiwania i przetwórstwa mleka. W pierwszym tomie zawarto podstawową wiedzę o mleku i procesach przetwórczych. Dodatkowo zamieszczono rozdział „Białka mleka jako źródło bioaktywnych peptydów”, mając na uwadze żywność funkcjonalną, która zapewne będzie niebawem produkowana na skalę¬ przemysłową. Rozwój wiedzy o żywności funkcjonalnej stanowi jeden z ważnych przyszłościowych kierunków badań podstawowych i aplikacyjnych z zakresu mleczarstwa. W tomie drugim przedstawiono zagadnienia technologiczne głównych grup produktów mleczarskich z uwzględnieniem podstawowej, aktualnej wiedzy. W tomie trzecim podjęto następujące zagadnienia: opakowalnictwo, zagospodarowanie produktów ubocznych, mycie i dezynfekcja, wyposażenie techniczne, gospodarka energią, opracowywanie nowych wyrobów, systemy zarządzania jakością, marketing. Podręcznik jest adresowany do studentów kierunków: technologia żywności, towaroznawstwo, medycyna weterynaryjna, a także do personelu inżynieryjno-technicznego zakładów mleczarskich, pracowników nadzoru weterynaryjnego, ośrodków doradztwa rolniczego itp. Studenci i wszyscy zainteresowani, pragnący specjalizować się w zakresie przetwórstwa mleka, powinni traktować informacje zawarte w niniejszym podręczniku akademickim jako punkt wyjścia do dalszego, bardziej dogłębnego studiowania szybko zmieniającej się wiedzy o mleku i mleczarstwie.

Ochrona środowiska jako interdyscyplinarna dziedzina wiedzy

Badania prowadzone przez ośrodki naukowe na całym świecie oraz poszukiwania użytkowników i eksploatatorów systemów oczyszczania ścieków zmierzają do zidentyfikowania, scharakteryzowania, a następnie wdrożenia elementów wpływających na intensyfikację procesów usuwania zanieczyszczeń. Znalezienie skutecznych i ekonomicznie uzasadnionych rozwiązań jest niezmiernie istotne, gdyż liczba projektowanych, konstruowanych i eksploatowanych oczyszczalni ścieków systematycznie wzrasta, a jakość oczyszczonych ścieków odprowadzanych do odbiorników często nie odpowiada obowiązującym regulacjom prawnym. Alternatywą dla obecnie stosowanych metod mogą być nowatorskie techniki oparte na wykorzystaniu takich czynników fizycznych, jak elektromagnetyczne promieniowanie mikrofalowe oraz stałe pole magnetyczne. Wieloletnie badania i doświadczenie zdobyte przez zespół autorów oraz uważna analiza dokonań innych badaczy pozwoliły na podsumowanie dotychczasowej wiedzy z zakresu zastosowania tych dwóch czynników fizycznych w procesach oczyszczania ścieków.

Opracowanie może stanowić cenne źródło wiedzy dla administratorów i eksploatatorów oczyszczalni ścieków oraz może stać się inspiracją dla naukowców do prowadzenia bardziej zaawansowanych badań z wykorzystaniem promieniowania mikrofalowego oraz stałego pola magnetycznego w technologii oczyszczania wody, ścieków i przeróbki osadów ściekowych.

Drobnoustroje (mikroorganizmy) występują powszechnie. Swoją aktywnością metaboliczną wpływają korzystnie lub negatywnie na środowisko. Wspierają również działalność człowieka. Mikroorganizmy są wykorzystywane w procesach biotechnologicznych, m.in.: w produkcji żywności, leków (w tym antybiotyków), szczepionek, środków ochrony roślin. Odrywają też znaczącą rolę w różnych dziedzinach nauki i techniki, np.: w farmacji, medycynie, chemii, inżynierii sanitarnej, w przemyśle paliwowym. Jednocześnie odpowiadają za psucie i rozkład środków spożywczych, materiałów technicznych oraz są powodem wielu chorób ludzi, zwierząt i roślin. 

W podręczniku przedstawiono charakterystykę i różne aspekty działalności drobnoustrojów oraz wykorzystanie bakterii, grzybów mikroskopowych i glonów w biotechnologii środowiskowej, rolnictwie, produkcji żywności, farmacji i medycynie. Prezentowane zagadnienia obejmują problematykę z zakresu mikrobiologii i biotechnologii z wielokierunkowym, ścisłym powiązaniem z naukami biologicznymi i przyrodniczymi - biologią molekularną, genetyką, genomiką, inżynierią genetyczną. Wiedzę przekazano na podstawie najnowszych osiągnięć nauki i najnowszych publikacji. Podręcznik jest przeznaczony dla uczniów i nauczycieli szkół profilowanych, studentów, doktorantów wszystkich wydziałów przyrodniczych, biologicznych i zainteresowanych tą problematyką.

Zainteresowani tym podręcznikiem znajdą w nim zagadnienia dotyczące występowania, roli drobnoustrojów w przyrodzie i biotechnologii oraz wiadomości z morfologii, fizjologii, procesów metabolicznych, aktywności biochemicznej, genetyki, genomiki, inżynierii genetycznej, wykorzystania mikroorganizmów w procesach przemysłowych. Omówiono także ewolucję mikroorganizmów, ich nową taksonomię, nazewnictwo i właściwe cytowanie. Przedstawiono też zagadnienia dotyczące identyfikacji, zmienności naturalnej mikroorganizmów w środowisku i selekcji szczepów cennych biotechnologicznie. Wskazano na korzyści i zagrożenia które niesie ze sobą stosowanie manipulacji genetycznych drobnoustrojów.

Podręcznik obejmuje tematykę związaną z podstawowym sprzętem geodezyjnym. Przedstawiono w nim opisy konstrukcji tego rodzaju instrumentów geodezyjnych, a także sposoby ich sprawdzania i rektyfikacji. Omówiono podstawowe elementy optyczne przyrządu geodezyjnego oraz przyrządy optyczne, jakie występują w tych instrumentach. Ponadto, przedstawiono wiadomości dotyczące elektronicznych metod pomiaru odległości, kątów oraz różnic wysokości. Zawarto też informacje o półprzewodnikach, systemach liczbowych i kodach oraz funkcjach logicznych. W związku z tym, że w nowoczesnych instrumentach geodezyjnych wykorzystuje się technikę laserową, jeden z rozdziałów poświęcono tej tematyce. Zaprezentowano również ścienne znaki geodezyjne stosowane w praktyce, a także omówiono pochyłomierze mechaniczne i elektroniczne. W aneksie zawarto informacje dotyczące pomiarów odległości z wykorzystaniem dalmierzy interferencyjnych, omówiono światłowody, a także wskaźniki z ciekłymi kryształami. Podręcznik przeznaczony jest dla studentów kierunku geodezja i kartografia.

Celem monografii o charakterze interdyscyplinarnym jest analiza sytuacji mniejszości narodowych i etnicznych w różnych państwach europejskich. Rozpoczynają ją teksty historyczne na tematzaangażowania emigracji czeskiej i słowackiejw ruch niepodległościowy w latach 1914-1915, stosunków polsko-białoruskich na Łotwie przed II wojną światową,miejsca poloników w zbiorach archiwalnych Biblioteki Białoruskiej im. F.Skaryny w Londynie, sporu pomiędzy działaczami Stronnictwa Demokratyczno-Narodowego a ludnością żydowską podczas wyborów do samorządów miejskich w Królestwie Polskim na początku XX w.oraz polityki antyniemieckiej na Dolnym Śląsku w pierwszych latach po zakończeniu II wojny światowej.Kolejne rozważania odnoszą się do sytuacji współczesnej Ukrainy:położeniamniejszości polskiej w Donbasie w trakcie trwającego od 2014 r. konfliktu, a także postrzeganiapartii Hizb-atTahrirna Ukrainie i Krymie oraz stosunek do niego Tatarów Krymskich. W następnych tekstach autorzy podejmują problematykę mniejszości narodowych na Litwie oraz polityki migracyjnej tego państwa,opisują sytuacjęmniejszości polskiej w lwowskim okręgu konsularnym w drugiej połowie lat 80. XX w. na tle przemian społecznych i politycznych, status mniejszościowy polskich Tatarów czystosunek Polaków do mniejszości narodowych na podstawie ogólnopolskich sondaży przeprowadzonych przez CBOS w latach 1991-2015. Kolejne naukowe dociekania dotyczą roli diaspory Muridów w europejskim dialogu kultur, tożsamości mniejszości etnicznej i jej języka w kontekście historycznym na podstawie doświadczenia szwajcarskich Retoromanów, działań Unii Europejskiej w przestrzeni różnorodności etnicznej ze szczególnym uwzględnieniem walki z antysemityzmem. Monografię zamyka tekst na temat różnorodności kulturowej na Sejneńszczyźnie w kontekście historycznym i współczesnym.

Autorzy rozważań próbowali odpowiedzieć na pytanie: dialog kultur czy zarzewie konfliktów? Jak podkreślają redaktorzy we wstępie: „W kontekście problematyki mniejszości narodowych i etnicznych w Europie nie ma prostych rozwiązań zarówno w ujęciu historycznym, politologicznym, socjologicznym, jak i prawnym".

Jak podkreślają we Wstępie autorzy, jąkanie jest nadal tematem tabu - „wprawdzie istnieje, ale jest bardzo niechętnie ujawniane". Niepłynność mówienia pojawia się najczęściej między 2. a 3. rokiem życia. Na podstawie badań można stwierdzić, że niepłynność mówienia u małego dziecka może ujawnić się nagle albo stopniowo. Jeśli proces ten ma charakter stopniowy, występują pewne pierwsze symptomy, które mogą być uchwycone przez rodziców. Autorzy zwracają uwagę, że owa niepłynność mówienia jest jedynie objawem, który generalnie ma podłoże biopsychospołeczne.

Prezentowana książka jest niezwykle cenna, przydatna tak rodzicom, jak i wszystkim, którzy mają wpływ na rozwój małego dziecka. Omówiono wiele szczegółowych zagadnień, które zilustrowano konkretnymi przykładami, a także przedstawiono wyniki badań opisu zaburzeń płynności mówienia u polskich dzieci w wieku przedszkolnym. Co warte podkreślenia, ich wyniki są efektem przeprowadzenia badań własnych. Pracę zamyka aneks, w którym pomieszczono schemat wywiadu z matką dziecka niepłynnie mówiącego. Dopełnieniem pracy jest obszerna bibliografia.

Hortiterapia (łac. hortus – ogród) polega na wykorzystaniu ogrodu i roślin do terapii. Można ją podzielić na bierną (spacerowanie po ogrodzie, aktywność fizyczna, doznania zmysłowe i estetyczne) oraz czynną (uprawa i pielęgnacja roślin, np. sianie, sadzenie, zbieranie owoców). Celem terapii jest ograniczenie stresu przez przebywanie wśród zieleni oraz zadowolenie z pielęgnowania roślin. Specjaliści dobierają rodzaje prac ogrodowych do schorzeń oraz wieku pacjentów, tak aby osiągnąć optymalne efekty terapeutyczne.

Hortiterapia swe początki ma w starożytnym Egipcie, gdzie kapłani i lekarze zalecali spacery po ogrodach jako środek na choroby umysłowe. Obecnie jest metodą leczenia i rehabilitacji pacjentów szeroko stosowaną w USA, Kanadzie, Europie Zachodniej (Wielkiej Brytanii, Niemczech, Holandii, Belgii, krajach skandynawskich) i Japonii. W Polsce hortiterapia nie jest oficjalnie uznaną formą terapii i rehabilitacji, chociaż zajęcia ogrodnicze są włączane do programów terapii zajęciowej w ośrodkach dysponujących zapleczem ogrodniczym.

Do rąk czytelników oddajemy monografię  Hortiterapia – terapia wspomagająca rehabilitację dzieci i dorosłych zawierającą dziesięć oryginalnych prac. Tematy tu poruszone dotyczą wykorzystania możliwości roślin, a także pracy w ogrodzie i przebywania w nim, w rehabilitacji niepełnosprawnych dzieci i dorosłych z różnymi typami niepełnosprawności. Autorami prac są osoby zajmujące się zagadnieniami związanymi z hortiterapią, reprezentujące ośrodki naukowe i terapeutyczne. Opracowanie powstało z myślą o rodzicach, opiekunach, terapeutach, hortiterapeutach. Mogą z niego także korzystać edukatorzy i nauczyciele przyrody oraz osoby interesujące się projektowaniem ogrodów sensorycznych i terapeutycznych. W takich ogrodach myślą przewodnią jest odpowiedni dobór elementów małej architektury oraz gatunków roślin z różnych grup, jak: ozdobne, sadownicze, warzywne. Przedstawiono także rolę zieleni oraz wody w procesie terapeutycznym, ich wpływ na kuracjuszy lub podopiecznych o różnym typie niepełnosprawności. Przebywanie w ogrodzie bardzo korzystnie oddziałuje również na pracowników i opiekunów oraz rodziny pacjentów zaangażowanych w opiekę i terapię.

Proces adaptacji szkolnej pierwszoklasisty, jak pisze autorka, ma znaczący wpływ na całe życie dziecka, przebiega bowiem w niezbyt korzystnych warunkach osobniczych i środowiskowych. Dziecko dysponuje jeszcze niewielkim zasobem umiejętności i strategii przystosowawczych, jego układ nerwowy cechuje niska odporność, ale duża wrażliwość. Z kolei środowisko, do którego ma się przystosować, jest dla niego całkowicie nowe, jeśli chodzi o role społeczne, normy, zasady postępowania, rytuały i wartości. Sukces lub porażka tego procesu wpływa na dalsze funkcjonowanie dziecka w szkole. Prezentowane w książce ustalenia są jedną z propozycji badania tego problemu. Oparte zostały na ilościowych badaniach empirycznych i na analizie istotnych sytuacji i fenomenów szkolnych. Te ostatnie czynniki uważa autorka za zawierające większy ładunek prawd i wiedzy o szkole niż badania za pomocą standaryzowanego testu.

Mikroświaty dziecięcych niepowodzeń szkolnych - studium socjopedagogiczne