Edukacja

Antonio Vivaldi (1678–1741) – nazywany „rudym księdzem”, należy do największych i najpłodniejszych kompozytorów w historii muzyki, który na zawsze odmienił oblicze koncertu instrumentalnego epoki baroku. Kompozytor, wirtuoz skrzypiec, mistrz odpowiedzialny za edukację muzyczną dziesiątek utalentowanych kobiet, Wenecjanin i tajemniczy duchowny, którego dzieła rozbrzmiewały w całej Europie. Autor blisko 800 utworów – oper, motetów, kantat, sonat i oczywiście koncertów, wśród których zaszczytne miejsce zajmują Cztery pory roku. Nie zawsze jednak tak było, gdyż po śmierci kompozytora jego twórczość została niemal całkowicie zapomniana i długo czekała na należne miejsce w historii muzyki. Po blisko dwustu latach muzyka rudego księdza – na nowo odkryta i w pełni doceniona – zachwyca swą oryginalnością, świeżością, żarem i nieprawdopodobną wyobraźnią. Odrodzony niczym feniks z popiołów Vivaldi nie tylko powrócił na estrady i sceny całego świata, lecz także nieustannie inspiruje coraz to nowe pokolenia twórców z różnych środowisk, niezależnie od istniejących w muzyce podziałów i szufladek gatunkowych.

Głównym zadaniem niniejszej publikacji jest przybliżenie zagadnień analizy żywności studentom z kierunku „żywienie człowieka” oraz „dietetyka”, w którego programach nauczania istnieje ten przedmiot.
Mając na względzie potrzeby dydaktyki w tej dziedzinie, starano się w publikacji zebrać stosunkowo najprostsze, najczęściej stosowane w rutynowej analizie żywności metody, głównie chemiczne, możliwe do zrealizowania w przeciętnie wyposażonym laboratorium. Metody te nie obejmują wszystkich składników pokarmowych, a jedynie podstawowe, bez wnikania na przykład, w skład amino-kwasowy białka czy kwasów tłuszczowych w tłuszczu. Niemniej jednak zawarte w tej publikacji wiadomości powinny pozwolić studentom na opanowanie technik stosowanych w ocenie składu chemicznego pożywienia i zmniejszyć brak pomocy dydaktycznych z tego zakresu dla kierunku „żywienie człowieka”.

Publikacja zawiera czternaście ćwiczeń, których tematyka obejmuje biał­ka, tłuszcze i węglowodany oraz wybrane witaminy i składniki mineralne. Przy wyborze tych ostatnich kierowano się głównie ich niedoborem w pożywieniu, natomiast w przypadku witamin - ich podatnością na straty w procesach techno­logicznych, transporcie i przechowywaniu produktów spożywczych.

Od Instytutu Agronomicznego w Marymoncie do SGGW w Warszawie.

Książka zawiera ciekawie i przystępnie przedstawione informacje z zakresu biologii zwierzyny łownej występującej w Polsce oraz zasad jej pozyskiwania, z uwzględnieniem obowiązujących przepisów prawa. Poza opisami gatunków zwierzyny grubej i drobnej, omówieniem metod i zasad polowania, a także rodzajów broni i amunicji myśliwskiej, znalazły się w niej cenne praktyczne porady dotyczące postępowania ze zwierzyną - od momentu jej wytropienia po postępowanie w łowisku z pozyskaną tuszą. Porady te są szczególnym walorem publikacji, wynikającym z wieloletniej praktyki autorów, pracowników naukowych Uniwersytetu Warmińsko-Mazurskiego w Olsztynie, ich pasji łowieckiej i wieloletnich badań. Całość wzbogacają liczne fotografie oraz słownik terminologii łowieckiej.

Niniejsze opracowanie ma charakter poradnika metodycznego przeznaczonego dla studentów wykonujących inżynierskie i magisterskie prace dyplomowe. Ma ono konkretnego adresata. Są nim studenci Wydziału Nauk Technicznych Uniwersytetu Warmińsko-Mazurskiego w Olsztynie kierunków: edukacja techniczno-informatyczna, budownictwo, inżynieria środowiska, mechanika i budowa maszyn oraz technika rolnicza i leśna, studiujący zarówno w systemie studiów stacjonarnych, jak i niestacjonarnych.

Poradnik, oprócz wskazówek specyficznych dla technicznych kierunków studiów, zawiera przede wszystkim wskazówki natury ogólnej, które mogą być przydatne także studentom innych kierunków studiów prowadzonych w Uniwersytecie Warmińsko-Mazurskim w Olsztynie, a także w innych różnego typu uczelniach.

Oddawany do rąk studentów poradnik stanowi swoistą próbę podpowiedzi, jak wykonywać prace dyplomowe. Celem było napisanie czegoś w rodzaju poradnika „pierwszej pomocy", który powinien pozwolić studentom na ogólne zapoznanie się z zagadnieniami niezbędnymi do realizacji pracy dyplomowej, bez konieczności zwracania się do promotora z każdym drobiazgiem. W tak krótkim opracowaniu nie sposób przedstawić szczegółowo wszystkich spraw, z jakimi zetkną się studenci przy realizacji konkretnej pracy dyplomowej.

W każdym przypadku zajdzie konieczność sięgnięcia do innej literatury, która w sposób bardziej szczegółowy będzie przedstawiać interesujące studenta zagadnienie. Poradnik ma przede wszystkim wskazać sposób korzystania z odpowiedniej literatury, zmusić do własnych przemyśleń i ułatwić poszukiwanie właściwych rozwiązań. Treść poradnika obejmuje osiem rozdziałów, podzielonych na podrozdziały i punkty.

W preambule europejskiej konwencji ochrony zwierząt towarzyszących, podpisanej w Strasburgu w listopadzie 1987 r., w kwestii rozpoznania moralnego obowiązku człowieka do respektowania wszystkich żywych stworzeń, określono znaczenie, a także warunki utrzymania, nabywania, hodowli zwierząt towarzyszących. Zaznaczono też, że „stosunek wobec zwierząt towarzyszących może ulegać znaczącej zmianie w zależności od posiadanej wiedzy”. Stąd prezentowana książka wychodzi naprzeciw tym oczekiwaniom. Zespół autorów z Wydziału Bioinżynierii Zwierząt UWM przedstawił podstawową wiedzę z zakresu hodowli zwierząt amatorskich i towarzyszących. Są tu omówieni nasi ulubieńcy i dobrze znani – psy i koty, ale także przedstawiono inne ciekawe zwierzęta, może jeszcze nie tak powszechnie hodowane czy towarzyszące człowiekowi na co dzień, m.in.: szynszyle, myszoskoczki, koszatniczki. Omówiono tu także mało znane gatunki, np. mysz kolczastą, wielkoszczura gambijskiego, pieska preriowego czy burunduka. Miłośnicy zwierząt znajdą tu zatem wiele ciekawych informacji. Do każdego rozdziału dołączona jest literatura, pozwalająca na pogłębienie wiedzy. Spośród wielu książek specjalistycznych, pracę tę wyróżnia wyraźne podkreślenie znaczenia kwestii oddziaływań zwierząt w sferze terapeutycznej i społecznej. Autorzy dotknęli też problemu wykorzystania zwierząt w badaniach naukowych. Publikację opatrzono kolorowymi fotografiami wybranych zwierząt.

Ciągniki kołowe mają zastosowanie w różnych działach gospodarki – rolnictwie, leśnictwie, budownictwie, transporcie itd. Złożoność konstrukcyjna ciągników wymaga na ich temat szerokiej wiedzy. Uszkodzenia złożonych układów najczęściej wpływają negatywnie na efektywność użytkowania, bezpieczeństwo i emisyjność spalin. Autorzy publikacji postawili sobie za cel wypracowanie modelu mechatronicznego systemu diagnostycznego ciągnika kołowego. Monitorowanie online stanu parametrów pracy ciągnika kołowego w odniesieniu do przedstawionych klas uszkodzeń w toku eksploatacji stwarza użytkownikom możliwość określenia przyczyn ewentualnych uszkodzeń i może zapobiec awariom ciągnika. Praca została wydana w pełnym kolorze, co podnosi jej walor poznawczy.

Ekologiczne żywienie zwierząt

Ryby, skorupiaki i mięczaki stanowią cenne źródło łatwo przyswajalnych białek, tłuszczu, składników mineralnych i witamin. Oprócz walorów odżywczych, żywność powinna bezwzględnie spełniać wymogi bezpieczeństwa zdrowotnego. Jakość zdrowotna mięsa i przetworów z ryb, skorupiaków i mięczaków zależy od wielu czynników, m.in. środowiska naturalnego, warunków hodowli oraz warunków transportu, poszczególnych etapów przetwórstwa, dystrybucji oraz kulinarnego przygotowania. W celu uzyskania produktów o właściwej jakości zdrowotnej konieczne jest wprowadzenie w całym łańcuchu przetwórstwa żywności systemów zapewniających bezpieczeństwo. Badania sanitarno-weterynaryjne zwierząt stanowią bardzo ważny, a wręcz podstawowy warunek w produkcji bezpiecznej żywności. W podręczniku opisano najważniejsze elementy związane z rybactwem śródlądowym i morskim, warunkami połowu, transportu i magazynowania ryb, mięczaków i skorupiaków, zagrożeniami natury biologicznej i chemicznej, badaniami i oceną sanitarno-weterynaryjną wraz z wykazem obowiązujących aktów prawnych, regulujących wszystkie wymienione zagadnienia. Jest to podręcznik dla studentów wydziałów medycyny weterynaryjnej, lekarzy weterynarii sprawujących nadzór nad przetwórstwem rybnym oraz służb sanitarnych odpowiedzialnych za dystrybucję surowców rybnych.

To wydawniczy hit! Od lat w Polsce zainteresowanie hodowlą ślimaków oraz ich przetwarzaniem nie słabnie. Publikacja Grzegorza Sowińskiego i Rafała Wąsowskiego jest odpowiedzią na to zapotrzebowanie. Autorzy podzielili pracę na dziewięć rozdziałów. Najpierw przedstawili podstawowe wiadomości na temat budowy i chowu ślimaków – w parku oraz w pomieszczeniach. Omówili także specyfikę chowu ślimaka winniczka. Dokonali przeglądu chorób dotykających te zwierzęta. Ostatni rozdział to opis obróbki wstępnej i parę przepisów, np. na pasztet ze ślimaków lub ślimaka zapiekanego na pieczarce.

Chów ślimaków – jak podają autorzy we wstępie – znany był już w czasach starożytnego Rzymu, gdzie ceniono je nie tylko za walory smakowe, ale także przypisywano im właściwości lecznicze oraz traktowano niemal jako afrodyzjak. Zawartość składników odżywczych w surowym mięsie ślimaków porównywalna jest z chudą cielęciną. O wysokiej wartości białka decyduje pełen zestaw aminokwasów egzogennych, a o tłuszczu – zawartość w nim aż 75% nienasyconych kwasów, co nadaje mięsu dietetyczne wartości odżywcze. Chów nie jest łatwy, ale informacje zawarte w publikacji pozwalają na podjęcie się tego zadania. Pracę opatrzono poglądowymi rysunkami, np. jak przygotować urządzenie do chowu ślimaków typu „ul”. W zamierzeniu autorów po książkę sięgną studenci kierunków zootechnicznego, weterynaryjnego, ale przede wszystkim zainteresowani chowem ślimaków.

Oto drugie wydanie Mleczarstwa, które ukaże się w trzech tomach. Podręcznik poszerzono o treści, uwzględniające aktualny stan wiedzy z zakresu pozyskiwania i przetwórstwa mleka. W pierwszym tomie zawarto podstawową wiedzę o mleku i procesach przetwórczych. Dodatkowo zamieszczono rozdział „Białka mleka jako źródło bioaktywnych peptydów”, mając na uwadze żywność funkcjonalną, która zapewne będzie niebawem produkowana na skalę¬ przemysłową. Rozwój wiedzy o żywności funkcjonalnej stanowi jeden z ważnych przyszłościowych kierunków badań podstawowych i aplikacyjnych z zakresu mleczarstwa. W tomie drugim przedstawiono zagadnienia technologiczne głównych grup produktów mleczarskich z uwzględnieniem podstawowej, aktualnej wiedzy. W tomie trzecim podjęto następujące zagadnienia: opakowalnictwo, zagospodarowanie produktów ubocznych, mycie i dezynfekcja, wyposażenie techniczne, gospodarka energią, opracowywanie nowych wyrobów, systemy zarządzania jakością, marketing. Podręcznik jest adresowany do studentów kierunków: technologia żywności, towaroznawstwo, medycyna weterynaryjna, a także do personelu inżynieryjno-technicznego zakładów mleczarskich, pracowników nadzoru weterynaryjnego, ośrodków doradztwa rolniczego itp. Studenci i wszyscy zainteresowani, pragnący specjalizować się w zakresie przetwórstwa mleka, powinni traktować informacje zawarte w niniejszym podręczniku akademickim jako punkt wyjścia do dalszego, bardziej dogłębnego studiowania szybko zmieniającej się wiedzy o mleku i mleczarstwie.

Badania prowadzone przez ośrodki naukowe na całym świecie oraz poszukiwania użytkowników i eksploatatorów systemów oczyszczania ścieków zmierzają do zidentyfikowania, scharakteryzowania, a następnie wdrożenia elementów wpływających na intensyfikację procesów usuwania zanieczyszczeń. Znalezienie skutecznych i ekonomicznie uzasadnionych rozwiązań jest niezmiernie istotne, gdyż liczba projektowanych, konstruowanych i eksploatowanych oczyszczalni ścieków systematycznie wzrasta, a jakość oczyszczonych ścieków odprowadzanych do odbiorników często nie odpowiada obowiązującym regulacjom prawnym. Alternatywą dla obecnie stosowanych metod mogą być nowatorskie techniki oparte na wykorzystaniu takich czynników fizycznych, jak elektromagnetyczne promieniowanie mikrofalowe oraz stałe pole magnetyczne. Wieloletnie badania i doświadczenie zdobyte przez zespół autorów oraz uważna analiza dokonań innych badaczy pozwoliły na podsumowanie dotychczasowej wiedzy z zakresu zastosowania tych dwóch czynników fizycznych w procesach oczyszczania ścieków.

Opracowanie może stanowić cenne źródło wiedzy dla administratorów i eksploatatorów oczyszczalni ścieków oraz może stać się inspiracją dla naukowców do prowadzenia bardziej zaawansowanych badań z wykorzystaniem promieniowania mikrofalowego oraz stałego pola magnetycznego w technologii oczyszczania wody, ścieków i przeróbki osadów ściekowych.

Ochrona środowiska jako interdyscyplinarna dziedzina wiedzy

Drobnoustroje (mikroorganizmy) występują powszechnie. Swoją aktywnością metaboliczną wpływają korzystnie lub negatywnie na środowisko. Wspierają również działalność człowieka. Mikroorganizmy są wykorzystywane w procesach biotechnologicznych, m.in.: w produkcji żywności, leków (w tym antybiotyków), szczepionek, środków ochrony roślin. Odrywają też znaczącą rolę w różnych dziedzinach nauki i techniki, np.: w farmacji, medycynie, chemii, inżynierii sanitarnej, w przemyśle paliwowym. Jednocześnie odpowiadają za psucie i rozkład środków spożywczych, materiałów technicznych oraz są powodem wielu chorób ludzi, zwierząt i roślin. 

W podręczniku przedstawiono charakterystykę i różne aspekty działalności drobnoustrojów oraz wykorzystanie bakterii, grzybów mikroskopowych i glonów w biotechnologii środowiskowej, rolnictwie, produkcji żywności, farmacji i medycynie. Prezentowane zagadnienia obejmują problematykę z zakresu mikrobiologii i biotechnologii z wielokierunkowym, ścisłym powiązaniem z naukami biologicznymi i przyrodniczymi - biologią molekularną, genetyką, genomiką, inżynierią genetyczną. Wiedzę przekazano na podstawie najnowszych osiągnięć nauki i najnowszych publikacji. Podręcznik jest przeznaczony dla uczniów i nauczycieli szkół profilowanych, studentów, doktorantów wszystkich wydziałów przyrodniczych, biologicznych i zainteresowanych tą problematyką.

Zainteresowani tym podręcznikiem znajdą w nim zagadnienia dotyczące występowania, roli drobnoustrojów w przyrodzie i biotechnologii oraz wiadomości z morfologii, fizjologii, procesów metabolicznych, aktywności biochemicznej, genetyki, genomiki, inżynierii genetycznej, wykorzystania mikroorganizmów w procesach przemysłowych. Omówiono także ewolucję mikroorganizmów, ich nową taksonomię, nazewnictwo i właściwe cytowanie. Przedstawiono też zagadnienia dotyczące identyfikacji, zmienności naturalnej mikroorganizmów w środowisku i selekcji szczepów cennych biotechnologicznie. Wskazano na korzyści i zagrożenia które niesie ze sobą stosowanie manipulacji genetycznych drobnoustrojów.