Materiały szkoleniowe dla osób dozoru i eksploatacji Grupa III Przepisy energetyczne

TBiU-5 Samolot bombowy PZL 37 ŁOŚ

w 1934 r. zapadła decyzja wyposażenia polskiego lotnictwa w nowoczesne dwusilnikowe samoloty bombowe. Używane od 1930 r. samoloty Fokker VIIIB/3m nadawały się tylko do szkolenia. Projekt dwupłatowego samolotu bombowego Lublin R-XVIII został odrzucony.
Jesienią 1934 r. inż. Jerzy Dąbrowski opracował w PZL projekt wstępny całkowicie metalowego dwusilnikowego bombowca PZL 37, o prędkości lotu 400 km/k, choć wojsko wymagało tylko 360 km/h.

Monografia została poświęcona przedstawieniu możliwości zastosowania eteru dwumetylowego (DME) do zasilania silnika ZI. Zaprezentowane w publikacji rozważania opisują nie tylko fizyczne wprowadzenie paliwa do silnika spalinowego, ale także modyfikację infrastruktury pojazdu (zbiornika i jego osprzętu) oraz infrastruktury zewnętrznej (stacje tankowania).

Jest to kolejne wydanie serii książek, które opublikowałem z dziedziny praktycz-
nego wykorzystania OZE. Starałem się przedstawić w niej w sposób kompleksowy,
zagadnienia związane z wykorzystaniem energii: słonecznej, geotermalnej, wodnej,
wiatrowej, biomasy, wodoru i sposobie jej magazynowania.
W opracowaniu tym szczególną uwagę zwróciłem na wpływ, jaki mają urządze-
nia zasilane z OZE na rozwój naszej gospodarki, ochronę środowiska oraz tworzenie
nowych miejsc pracy.
Treść książki dostosowałem do wymogów podstaw programowych dla zawodu
technik urządzeń i systemów energetyki odnawialnej.
Dokonałem aktualizacji danych, przedstawiłem najnowsze rozwiązania technicz-
ne urządzeń zasilanych z OZE.
W książce wykorzystałem szereg cząstkowych opracowań znajdujących się w in-
nych publikacjach, na stronach internetowych, w broszurach informacyjnych firm
produkujących i instalujących urządzenia OZE.
Dużą trudność sprawiło mi szacowanie kosztów urządzeń zasilanych z OZE,
omawianych w podręczniku, jak również określenie wartości nośników energii (dy-
namiczne zmiany).
Podręcznik ten powstał zgodnie z wymogami podstaw programu kształcenia
dla zawodu technik urządzeń i systemów energetyki odnawialnej (311930). Jest
on kompatybilny z wymogami stawianymi przez Dyrektywę Parlamentu Europej-
skiego i Radę w sprawie promowania stosowania energii ze źródeł odnawialnych –
2009/28/ WE, z dnia 23 kwietnia 2009 r. oraz Dyrektywę 2018/2001/WE RED II.
Wyrażam serdeczne podziękowania wszystkim, którzy przyczynili się do po-
wstania tej książki. Kieruję również słowa uznania do osób, które zajmują się: ba-
daniami naukowymi, edukacją, finansowaniem, produkcją oraz montażem urządzeń
wykorzystujących OZE.
Osobom, firmom, które zainstalowały urządzenia wykorzystujące OZE, gratuluję
wyboru, życzę im, aby urządzenia te pracowały niezawodnie oraz przynosiły wymier-
ne korzyści finansowe.
Książka ta ma również inspirować młodzież do zdobywania wiedzy z zakresu OZE,
aby w przyszłości zakładali własne firmy produkując i instalując urządzenia wyko-
rzystujące OZE lub podejmowali pracę w istniejących już firmach z branży OZE.
Mam nadzieję, że niniejsza publikacja przyczyni się do wzrostu popularności
OZE w naszym kraju oraz dynamicznego rozwoju firm produkujących i instalują-
cych urządzenia zasilane z OZE. Efektem popularyzacji OZE będzie czystsze powie-
trze w naszym kraju, wzrost zamożności społeczeństwa, oszczędzanie tradycyjnych
nośników energii oraz częściowe uniezależnienie się od dostaw surowców (ropa,
gaz) z zagranicy. Polska wywiąże się także z międzynarodowych umów dotyczących
wykorzystania OZE.
Oczekuję od Państwa uwag merytorycznych do treści zawartych w książce, które
w miarę możliwości uwzględnię w kolejnych wydaniach.
Testy i zadania egzaminacyjne wraz z odpowiedziami zamieściłem w książce
„Zbiór zadań z odnawialnych źródeł energii”.
dr inż. RyszardTytko

Powłoka ZrO2 na podłożu stopów kobaltowych jako czynnik minimalizujący stomatopatie protetyczne.

Modelarstwo lotnicze obejmuje budowę modeli latających i redukcyjnych.

W książce omówiono zasady ich konstrukcji i wykonania.

Niniejszy skrypt zawiera informacje dotyczące najczęściej stosowanych metod kontroli ciekłego metalu oraz powszechnie stosowanych metod odlewania.

Stosowane obecnie technologia i metody kontroli opisane w tym skrypcie są dogłębnie i atrakcyjnie przedstawione.

Obowiązek instalowania przeciwpożarowego wyłącznika prądu odcinającego dopływ energii elektrycznej do odbiorników powszechnego użytku w strefach pożarowych o kubaturze większej od 1000 m³ oraz strefach zagrożonych wybuchem nie wprowadził żadnych wytycznych w zakresie metodyki projektowania tego urządzenia. Wraz z upływem czasu urządzenie to zostało nazwane urządzeniem przeciwpożarowym, co spowodowało dużo zamieszania i brak zrozumienia w środowi­sku elektryków oraz pożarników. Próba wprowadzania zmiany nazwy tego urządzenia na Wyłącznik Bezpieczeństwa Elektrycznego nie spotkała się z akceptacją twórców kolejnych modyfikacji Roz­porządzenia Ministra Infrastruktury w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Mimo to Przeciwpożarowy Wyłącznik Prądu pozostaje, bez względu na różną interpretację, urządzeniem elektrycznym i tak powinien być traktowany. Jedyna jego funkcja ogranicza się do umożliwienia łatwego, a zarazem bezpiecznego wyłączenia zasilania w energię elek­tryczną budynku objętego pożarem na polecenie dowódcy akcji ratowniczo-gaśniczej po dokonanym rozpoznaniu i podjęciu decyzji o rozmieszczeniu dysponowanych sił w celu rozpoczęcia ewakuacji ludzi oraz gaszenia pożaru. Nazwanie tego urządzenia elektrycznego urządzeniem przeciwpożaro­wym spowodowało zakwalifikowanie zestawu tworzącego Przeciwpożarowy Wyłącznik Prądu przez Rozporządzenie Ministra Infrastruktury i Budownictwa z dnia 16 listopada 2016 roku, w sprawie sposobu deklarowania właściwości użytkowych wyrobów budowlanych oraz sposobu znakowania ich znakiem budowlanym (Dz.U. z 2016 roku poz. 1966) do grupy 10 (stałe urządzenia prze­ciwpożarowe) oraz objęcie krajowym systemem „1” oceny i weryfikacji oceny stałości właściwości użytkowych. Przez następne cztery lata termin obowiązywania tego rozporządzenia był zmieniany i ostatecznie wyznaczony na dzień 1 stycznia 2021 roku. Mimo to pierwsza firma uzyskała certyfikat stałości właściwości użytkowych dopiero 23 marca 2022 roku, wydany przez CNBOP-PIB w Józe­fowie k. Otwocka.

Należy podkreślić, że zgodnie z ustawą o wyrobach budowalnych wyroby budowlane mogą być stosowane w budownictwie, jeżeli spełniają wymogi formalne określone w art. 5 (w tym ujęte są wy­roby w systemie krajowym objęte krajowym certyfikatem stałości właściwości użytkowych). Jednak w przypadku wyrobu budowlanego, jakim jest PWP, nie jest to jedyna i wyłączna forma dopuszcze­nia. Z uwagi na to, że elementy PWP są projektowane każdorazowo pod konkretny obiekt, wówczas doskonałą alternatywą jest tryb dopuszczenia do jednostkowego zastosowania opisany w art. 10 ustawy o wyrobach budowlanych (Dz.U. z 2021 roku, poz. 1213).

Niezależnie od tego, którą drogą pójdzie projektant, to w obu przypadkach musi opracować doku­mentację projektową, w której zawrze wszystkie istotne parametry projektowanych urządzeń (tzn.: prądy znamionowe, odporność zwarciową projektowanych urządzeń, nastawy zabezpieczeń, wyma­gania w zakresie ochrony przeciwporażeniowej, sposób sterowania PWP itp.). Informacje zawarte w tej dokumentacji są niezwykle istotne, gdyż nierzadko stanowią one specyfikację techniczną do przetargu. Na podstawie tej dokumentacji będzie można:

1) wystawić dokument w trybie dopuszczenia do jednostkowego, co po spełnieniu wymogów określonych w art. 10, w związku z art. 5 ust. 1 Ustawy o wyrobach budowlanych (Dz.U. z 2021 roku poz. 1213) sprowadza się do wypełnienia podstawowymi danymi dokumentu, którego wzór prezentujemy w pkt 19 niniejszych wytycznych i jego zatwierdzenia przez projektanta instalacji elektrycznych obiektu budowlanego oraz dołączenia opracowanego projektu wraz z oświadczeniem prefabrykatora o zgodności wyrobu z dokumentacją techniczną i przepisami. Taka dokumentacja może posłużyć do wykonania PWP przez dowolną firmę zajmującą się prefabrykacją rozdzielnic elektrycznych;

2) wysłać do firmy (posiadającej certyfikat na zestaw) całą dokumentację na PWP, na podstawie której zostanie wykonany indywidualny zestaw PWP i przesłany Krajowy Certyfikat Stałości Wła­ściwości Użytkowych wraz z Krajową Deklaracją Właściwości Użytkowych – to rozwiązanie może dostarczyć tylko i wyłącznie firma posiadająca Krajowy Certyfikat Stałości Właściwości Użytkowych na zestaw tworzący PWP. Należy przy tym pamiętać, że na tym nie kończy się proces projektowania oraz odpowiedzialności projektanta w przeciwieństwie do odpowiedzialności producenta certyfiko­wanego wyrobu. Należy podkreślić, że w każdym momencie tworzenia dokumentacji projektowej lub etapu inwestycji, na którym dokonywany jest wybór rozwiązania, jest możliwe przejście z jednego rozwiązania na drugie i odwrotnie. Uzyskanie przez producenta Krajowej Oceny Technicznej oraz Krajowej Deklaracji Właściwości Użytkowych nie zwalnia projektanta z odpowiedzialności z uwagi na to, że PWP nie jest urządzeniem powtarzalnym, a zamówienie prefabrykowanego wyrobu nie kończy procesu projektowania.

Biorąc pod uwagę brak wiedzy oraz wytycznych dotyczących metodyki projektowania PWP, przy­gotowaliśmy publikację w formie miniporadnika, przeznaczoną dla projektantów, rzeczoznawców funkcjonariuszy pionu prewencji PSP oraz inspektorów nadzoru, a także inwestorów. Mamy nadzieję, że dzięki materiałowi zawartemu w publikacji projektowanie oraz dopuszczanie PWP do eksploatacji stanie się proste i znikną piętrzące się problemy.

W imieniu zespołu autorskiego

Julian Wiatr

Omawiane w opracowaniu pojęcia dotyczą statyki. Rozważono różne aspekty tworzenia i obciążania fragmentów konstrukcji budowlanych w środowisku wirtualnym. Do zagadnienia tego przystąpiono problemowo, czyli rozważono metody tworzenia konstrukcji lub jej elementów, umiejscowienie ich w przyjętym układzie współrzędnych i obciążenie, co w rezultacie pozwala na dokonanie obliczeń i analizę otrzymanych wyników. Całość ćwiczeń praktycznych przedstawionych w opracowaniu została zrealizowana w programie Robot Structural Analysis (RSA). Kolejne kroki omówiono w taki sposób, aby czytelnik wiedział, co należy wykonać na danym etapie ćwiczenia i dlaczego.

Przed zapoznaniem się z programem przypomniano kilka istotnych pojęć i podstawowych elementów pomocnych w analizie konstrukcji. Chcąc odnieść omawiane pojęcia i wielkości do środowiska wirtualnego przedstawiono je również w postaci graficznej występującej w programie. W dalszej części opracowania omówiono wybrane pojęcia, takie jak: układ wspołrzędnych , płaszczyzna, siła, moment siły, więzy konstrukcyjne (podpory), reakcje więzów, obciążenie, naprężenie, statyczna wyznaczalność. Przedstawiono także przykłady obliczeniowe układów statycznie niewyznaczalnych, przy czym pokazano, że dla programu Robot Structural Analysis obliczenia takie nie stanowią większych problemów.

Preskrypt – publikacja na prawach rękopisu

Laboratorium przedmiotu „Projektowanie komputerowe i systemy informacji przestrzennej” prowadzone na semestrze 7 Wydziału Elektrycznego jest praktycznym wprowadzeniem do zagadnień projektowania wspomaganego komputerowo oraz systemów informacji przestrzennej. Celem laboratorium jest zapoznanie studentów z podstawami systemów graficznych (edytorów - otwartych systemów CAD), z elementarnymi wiadomościami z zakresu baz danych i ich współpracy z edytorami graficznymi oraz z podstawowymi wiadomościami dotyczącymi Systemów Informacji Przestrzennej.
 
W laboratorium uwypuklone są zagadnienia informatyczne, gdyż szczegółową wiedzę z dziedziny energetyki studenci uzyskują w ramach innych przedmiotów. Niniejszy preskrypt może też być przydatny dla laboratorium z przedmiotu „Interakcja pojazdu elektrycznego z systemem elektroenergetycznym”.

Hybrydowe metody obróbki ubytkowej

Modelowanie i analiza numeryczna powierzchniowej obróbki plastycznej typu duplex metodą elementów skończonych.