KSIĘŻY MŁYN Dom Wydawniczy Michał Koliński

Słynie jako miasto mostów. Zachwyca architekturą. Uwodzi i obiecuje moc ekscytujących wrażeń. Wrocław od lat niczym niepokojąco piękna kobieta urzeka i skrywa sekrety…

To nie jest książka dla wszystkich, ale to może być książka dla każdego. Nie dla wszystkich – bo nie wszyscy znają Bieszczady i nie wszyscy chcą je poznać, ale dla każdego – bo każdy może w tych górach znaleźć dla siebie coś i stać się ich miłośnikiem.

Wrocław, młode miasto o niemiecko-polskiej historii, już po raz drugi odsłania swoje sekretne oblicze. Czyimi śladami podążymy tym razem? Dokąd poprowadzą nas ulice dawnej, a dokąd współczesnej stolicy Dolnego Śląska? Czy znów ulegniemy urokowi malowniczych zakątków i wzruszymy się losami bohaterów? Przekonajmy się!

Śladami I Brygady Legionów Polskich przez Beskidy, Podtatrze i Pieniny to przewodnik turystyczno-historyczny, w którym został omówiony przebieg tzw. kampanii podhalańskiej Legionów Polskich i 75 związanych z nią miejsc – miast, wsi, szczytów i przełęczy, w których od listopada 1914 r. do lutego 1915 r. przebywali Józef Piłsudski i jego żołnierze. Autor, historyk, etnolog i krajoznawca, członek m.in. Komitetu Opieki nad Kopcem Józefa Piłsudskiego i Polskiego Towarzystwa Tatrzańskiego, kreśli opowieść o górskich zakątkach, stanowiących scenerię mniej znanych epizodów legionowej epopei. Ukazuje ich historię, zabytki i inne atrakcje, znaczenie w dziejach Legionów Polskich oraz istniejące do dziś legionowe pamiątki.

Warszawa niezaistniała Jarosława Trybusia to fascynująca opowieść o niezrealizowanych projektach urbanistycznych i architektonicznych dwudziestolecia międzywojennego. Autor – historyk sztuki, krytyk architektury, w latach 2012-2019 wicedyrektor Muzeum Warszawy – zebrał nierozpoznane dotąd i rozproszone projekty tworzone z myślą o stolicy Polski na przełomie lat 30. i 40. XX wieku. 

W Warszawie przygotowywano się wówczas do Powszechnej Wystawy Krajowej, która miała odbyć się w 1944 roku na Saskiej Kępie. Tereny wystawowe miały zajmować miejsce dzisiejszego Stadionu Narodowego i parku Skaryszewskiego. Ponadto planowano przebudowę historycznego centrum miasta z placem Piłsudskiego, placem Zamkowym i Starym Miastem, budowę nowego Dworca Centralnego wraz z Centralnym Dworcem Pocztowym, lotniska na Gocławiu oraz dzielnicy reprezentacyjnej na Polu Mokotowskim – Dzielnicy Marszałka Józefa Piłsudskiego ze Świątynią Opatrzności Bożej. Wybuch II wojny światowej przerwał realizację tych planów. 

Publikacja jest efektem wieloletnich badań. Większość zawartych w książce ilustracji nie była dotąd publikowana. Fotografie i rysunki architektoniczne ze zbiorów m.in. Muzeum Narodowego i Narodowego Archiwum Cyfrowego składają się na najpełniejszy jak dotąd obraz Warszawy rysowanej pod okiem prezydenta Stefana Starzyńskiego. Zaprezentowana architektura i urbanistyka doskonale odzwierciedlają nastroje drugiej połowy lat 30. – epoki, w której modernizacyjne ambicje młodego państwa splotły się nierozerwalnie z duchem nacjonalizmu i militaryzmu. Autor stawia przewrotne pytanie: czy wizja Warszawy niezrealizowana z powodu wojny byłaby inna, gdyby nad Europą nie wisiało widmo konfliktu zbrojnego?

Współwydawcami książki są:

Muzeum Powstania Warszawskiego
Muzeum Narodowe w Warszawie
Fundacją Bęc Zmiana

Olbrzymia część zabudowy Łodzi w okresie najbardziej dynamicznego rozwoju miasta, do wybuchu pierwszej wojny światowej, wzniesiona została dzięki inwestorom reprezentującym stosunkowo wąską i zawodowo jednorodną grupę ludzi – łódzkich przedsiębiorców.

Zdzisław Kowalczyk zabiera nas w kolejną podróż po Azji. Tym razem pokazuje nam północne stany Indii i Dolinę Katmandu w Nepalu schyłku XX w. Zaprasza nas na spacer zatłoczonymi uliczkami Delhi i jazdę słoniem do pałacu-twierdzy Amber, oprowadza po stolicach Wielkich Mogołów – Fatehpur Sikri i Agrze – oraz mieście naukowców, pielgrzymów i żebraków, czyli Waranasi. Zabiera nas na wycieczkę po barwnym Katmandu, a także na obchody święta Bhajrawy w Bhaktapurze. Wspólnie zwiedzamy forty, pałace, świątynie, miejsca kultu, ghaty, a przy okazji poznajemy historię kraju i wierzenia jego mieszkańców. 

„Indie posiadają bombę atomową, programy kosmiczne, najlepszych informatyków, wielką gospodarkę i za moment największą populację świata. Z drugiej strony kraj ten wciąż przeraża ubóstwem, a prastary system społeczny niewiele zmienił się przez ostatnie kilka tysięcy lat. Indie są sprzeczne, jednocześnie fascynują i przerażają, przecudnie pachną i okropnie śmierdzą, rodzą się i umierają na ulicy, odurzają przybysza wielością wszystkiego: religii, wierzeń, sposobów myślenia, lecz także smaków, kolorów czy strojów. »Poznać się ich nie da, bo zwariujesz« – jak pisał klasyk. Ale spróbować można.

[…] Książka Pana Zdzisława Kowalczyka jest próbą uzupełnienia »indyjskiej luki« na polskim rynku wydawniczym. Jest to zapis podróży Autora do Indii, których już częściowo nie ma. Książka ma dwie twarze. Z jednej strony Autor barwnym językiem opowiada o swoich przygodach, doświadczeniach i przemyśleniach związanych z podróżowaniem po Republice Indii. Z drugiej, choć nie jest to książka naukowa, czytelnik znajdzie tu mnóstwo informacji faktograficznych dotyczących historii, architektury czy religii, podanych w sposób zwięzły i łatwy do przyswojenia. Jest to lektura »pierwszego kontaktu« dla wszystkich, którzy mają ochotę spróbować smaku curry, a także podróżników marzących o indyjskim oriencie. Serdecznie polecam opracowanie Pana Zdzisława Kowalczyka […]”.

We wrześniu 1939 r. do walki w obronie Łodzi stanęło ok. 50 polskich samolotów. Za ich sterami zasiadało wielu pilotów, którzy później odegrali wielką rolę w historii polskiego lotnictwa. Wśród nich można wymienić m.in. Franciszka Kornickiego i Czesława Główczyńskiego. Polacy przez kilka dni mężnie stawiali opór przeważającym siłom Luftwaffe. Pomimo upływu lat męstwo i poświęcenie pilotów lotnictwa Armii „Łódź” nie zostało do tej pory opisane przez historyków. Niektórzy badacze wręcz powątpiewają, czy w rejonie Łodzi znalazły się jakiekolwiek jednostki polskiego lotnictwa…

Autor odtworzył losy lotnictwa Armii „Łódź” na podstawie dokumentów archiwalnych i relacji ostatnich żyjących świadków, wśród nich – majora Franciszka Kornickiego, zmarłego w listopadzie 2017 r. Jest to pierwsza praca przedstawiająca działalność lotnictwa Armii „Łódź” podczas kampanii wrześniowej.

Książkę ilustrują unikalne fotografie.

O architekturze PRL pisze się coraz więcej. Odkrywa się przed czytelnikiem kolejne etapy budownictwa tamtych lat, które tylko na pozór wydają się ujednolicone, niezmienne i mało interesujące. Tym ważniejsze wydaje się, by pogłębiać wiedzę dotyczącą modernizmu socjalistycznego i tworzyć nową świadomość. Po 1945 r. budownictwo w Polsce zostało skierowane na nowe drogi rozwoju, zmieniając mecenat z prywatnego na państwowy, wykorzystując nowe technologie, a także dynamizując prace budowlane, wprowadzając pojęcia normatywów oraz mechanizacji. Łódzkie biuro projektów „Miastoprojekt-Łódź” łączyło w swojej działalności wszystkie te potrzeby i oczekiwania.

Autor tej książki pragnie zwrócić uwagę czytelnika na zagadnienia różnorodności budownictwa mieszkaniowego, reprezentacyjnych centrów miasta powstałych przy ul. Traugutta i wysokościowców w strefie biuro-handlowej przy ul. Głównej (ob. al. Piłsudskiego). Śródmiejska Dzielnica Mieszkaniowa, łódzki „Manhattan” góruje nad główną arterią miasta, al. Piłsudskiego, łączącą wschodnie i zachodnie osiedla miasta. Architekci „Miastoprojektu-Łódź” nadali Łodzi charakter miasta akademickiego, realizując plany urbanistyczne dzielnicy akademickiej, projektując pierwsze gmachy. Konkursy architektury mieszkaniowej („Złota Kielnia”) angażowały nie tylko projektantów, ale całe społeczeństwo, które wybierało najlepszy wizualnie i funkcjonalnie obiekt mieszkaniowy.

„Miastoprojekt-Łódź” swojemu miastu. Projekty, realizacje, konkursy to książka, która podejmuje niełatwą próbę ukazania architektury łódzkiej w innym, nowym, korzystnym świetle, uciekając od polityki historycznej. Jej zadaniem jest udowodnienie, że architektura Łodzi po 1945 r. oraz prace architektów czerpią wiele z estetyki i tradycji architektonicznej, a pojęcie modernizmu socjalistycznego nie jest wytworem sztucznym, pozbawionym sensu i wartości.

Modernizm w architekturze Łodzi XX wieku, autorstwa Błażeja Ciarkowskiego z Politechniki Łódzkiej i Krzysztofa Stefańskiego z Uniwersytetu Łódzkiego, jest pierwszym, nowatorskim opracowaniem ważnego dla dziejów miasta zagadnienia. W usystematyzowany, chronologiczny sposób prezentuje pojawienie się i rozwój w architekturze Łodzi modernizmu – nurtu, który odcisnął piętno na sztuce XX wieku, a szczególnie ważny był dla architektury.

Modernizm oznaczał zerwanie z formami historycznymi i przy wykorzystaniu nowych technologii: żelbetu, stali i szkła, wprowadzał estetykę prostych, kubicznych form i odejście od ornamentu. Był także swoistą rewolucją w budownictwie mieszkaniowym, mającą poprawić katastrofalną sytuację bytową niższych warstw ludności.

Publikacja podzielona jest na trzy części. Pierwsza opisuje początki łódzkiego modernizmu – pojawienie się secesji i nowych konstrukcji żelbetowych przed I wojną światową. Część druga ukazuje triumf modernizmu w latach międzywojennych, kiedy nowe formy zaczęły przekształcać architektoniczny obraz miasta. Część trzecia to modernizm czasów PRL-u, zwany też „socmodernizmem”, który zmienił istotnie obraz miasta, zarówno w centrum, jak i na obrzeżach, w formie wielkich osiedli mieszkaniowych („blokowisk”). Autorzy zwracają też uwagę na architektów związanych z tym nurtem, twórców o dużym i ważnym dorobku.

Książka przedstawia znaczenie modernizmu dla architektury Łodzi. Pozwala na zerwanie ze stereotypowym spojrzeniem na miasto przez pryzmat jedynie architektury XIX wieku: kamienic, fabryk i fabrykanckich rezydencji. Ukazuje inne oblicze Łodzi, która konsekwentnie w ciągu XX wieku zmieniała swój wizerunek.

Całość ilustrują liczne unikalne plany i zdjęcia.

Temat jakości przestrzeni publicznej jest w Polsce zagadnieniem, o którym coraz częściej się dyskutuje. Coraz więcej ludzi zaczyna dostrzegać potrzebę dostępu do dobrej, funkcjonalnej i estetycznej przestrzeni publicznej. Przestrzeń miejska w Polsce już zaczyna stopniowo zmieniać się na lepsze. Zanim jednak proces ten nabierze jeszcze większego rozpędu, warto dowiedzieć się nieco więcej o naturze, funkcjach i formach przestrzeni publicznych w miastach zachodnich.

Miastoprojektanci. Łódzcy architekci w czasach PRL-u to historia wybranych architektów, tytułowych „miastoprojektantów”. Po zakończeniu II wojny światowej przybywali do miasta z różnych stron kraju, aby budować „drugą Łódź”. Stanowili barwną mozaikę postaci, które ukształtowały różne okoliczności, ośrodki i uczelnie. Razem tworzyli nowoczesne oblicze „miasta włókniarzy”, które marzyło o tym, by zrzucić z siebie odium ośrodka przemysłowego i stać się pełnoprawną metropolią.

W kolejnych rozdziałach przedstawione zostały sylwetki projektantów i zespołów projektowych, które wywarły niezaprzeczalny wpływ na kształt łódzkiej architektury: Heleny i Jerzego Kurmanowiczów,  Janusza Wyżnikiewicza, Aleksandra Zwierko, Krystyny Krygier, Pracowni nr 3 (Krystyna Greger, Zdzisław Lipski, Andrzej Owczarek, Jakub Wujek), Bolesława Kardaszewskiego oraz Jerzego Samujłło.

Nie masz Polski bez morza i Pomorza… – te słynne słowa prezydenta Rzeczypospolitej Ignacego Mościckiego, zawarte w przemówieniu z 31 lipca 1932 roku, miały przekonać Polaków o ważnej roli tego regionu w dziejach Polski i jego znaczenia w przyszłości. „Straż nad Bałtykiem” powierzono większym miastom i mniejszym ośrodkom. Szczególnie zostały wyróżnione: Toruń – jako stolica Pomorza, Gdynia – jako prężnie rozwijający się port morski, Bydgoszcz – jako najważniejszy ośrodek przemysłowo-gospodarczy, Inowrocław i Ciechocinek – jako dwa kurorty oraz Włocławek – stolica Kujaw.

Reprint Monografii Wielkiego Pomorza i Gdyni, która ukazała się z okazji 20 rocznicy powrotu Pomorza do Macierzy, prezentuje ten region w szerokiej perspektywie. O wspaniałej przeszłości Pomorza świadczą wydarzenia historyczne, bogactwo zabytków i osiągnięcia kultury ludowej. Teraźniejszość widoczna jest w dokonaniach w dziedzinie rozwoju przemysłu, szkolnictwa i kultury. Uwagę zwracają również zagadnienia związane z rolnictwem i turystyką.

Szeroki zakres tematyczny opracowania oraz liczne ilustracje (ponad 250) miały dowodzić wyjątkowości i atrakcyjności tego obszaru tak pod względem historycznym, jak i gospodarczym oraz kulturalnym. Ideę tę udało się licznemu gronu Autorów wcielić w życie.

Jest takie miasto, do którego w 1945 roku przyjechała Triller, Eugenia Triller, i ocaliła je od zapomnienia. O godzinie 11.45 podają tam obiad składający się z błękitnego pstrąga górskiego i tzw. śląskiej bomby, a w eleganckich kieliszkach kołysze się wino Karkonoszy. Miłośnicy wycieczek wyruszają tramwajem z placu Zamkowego do Sobieszowa i dalej pieszo wędrują na zamek Chojnik. Kinomani szturmują salę teatralną „Apollo” ze szklanym świetlikiem na suficie. Wciąga ich zaczarowany świat sztukmistrzów, klaunów i zespołów akrobatycznych. Na ławce w jednym z jeleniogórskich liceów siedzi zaczytany Stanisław Bareja. Alina i Czesław Centkiewiczowie już stukają w maszynę do pisania, tworząc kolejną niezapomnianą polarną historię, a koreańskie dzieci wesoło biegają po fabryczce zabawek Zorka. Jednak o godzinie 12.55 dyżurny telefonu alarmowego Milicji Obywatelskiej odbiera zgłoszenie – przerażony głos informuje go o makabrycznym wydarzeniu… Czy ma to coś wspólnego z ciekawską kobietą wędrującą podziemnymi korytarzami? A może to już zupełnie inna historia?

Ivo Łaborewicz złamał wszystkie pieczęcie broniące tajemnic Jeleniej Góry. Nie czekaj, poznaj sekrety tego wyjątkowego miasta!

Krynica-Zdrój i okolice od ponad 150 lat przyciągają kuracjuszy i licznych gości leczniczymi wodami i kuracjami. A jak wyglądał dzień w uzdrowisku? Cóż to było za słodkie lenistwo. Czas tam płynął miło i spokojnie. Dni wypełniały wycieczki i spacery, kąpiele i zabiegi, koncerty i bale. Ekscytację budziły niewinne flirty i ogniste romanse, a nawet skandale obyczajowe. Każdy mógł tu znaleźć coś dla siebie. Tak jak w Sekretach Krynicy i okolic Bartłomieja Grzegorza Sali.

W ponad 30 bogato ilustrowanych rozdziałach autor zabiera nas w podróż w czasie. Ignacy Medwecki zaprasza nas do Żegiestowa na koncert cygańskiej kapeli, doktor Skowroński oferuje cudowną kąpiel słoneczno-powietrzną, Stefan Jaracz porywa publiczność wspaniałą grą na scenie, a Kiepura łamie niewieście serca. Holenderska para książęca szusuje po okolicznych stokach, rotmistrz Czacki okazuje się głównym bohaterem skandalu, a występujący w tajemniczych tylickich mofetach dwutlenek węgla robi kosmiczną karierę.

Krynica skrywa wiele tajemnic. Czas je odkryć!