Śląsk Sp.z o.o.Wydawnictwo Naukowe

To coś więcej niż zwykły poradnik
Książka obejmuje swym zakresem najistotniejsze zjawiska leksykalno-gramatyczne współczesnej polszczyzny, a ponadto naświetla je z perspektywy historycznojęzykowej oraz odsłania mechanizmy ogólnojęzykowe, generujące określone problemy poprawnościowe. Z pewnością będzie ona nie tylko pełnić funkcję jednego z najważniejszych poradników językowych ostatnich lat, ale stanie się też źródłem wiedzy o międzyludzkiej komunikacji, służącym zarazem pogłębianiu świadomości językowej użytkowników polszczyzny. Epistemologia nazywa takie procesy poznawcze przejściem od wiedzy jasnej do wiedzy wyraźnej, czyli od wiedzy życiowej, doświadczanej codziennie, do wiedzy teoretycznej, unaukowionej. Tym się różni kultura języka jako dyscyplina naukowa od językowego poradnictwa działalności ważnej, szlachetnej, ale owego pierwiastka scjentycznego pozbawionej. Dlatego z pełnym przekonaniem mogę powiedzieć, że książka Macieja Malinowskiego, będąca popularnym ujęciem poradnikowym, bardzo atrakcyjnym i przystępnym w odbiorze, jest również pracą spełniającą wszystkie kryteria naukowości, taki bowiem charakter mają wszystkie zamieszczone w niej analizy gramatyczno-stylistyczne, obudowane zapleczem teoretycznym, literaturą przedmiotu, przypisami, bibliografią i indeksem wyrazów, wyrażeń i zwrotów.

Z dziejów miasta 1948-1956

(Wydanie drugie poszerzone i uzupełnione)

Katowice są stosunkowo młodym miastem, niemniej jednak ich historia jest burzliwa i skomplikowana, ale zarazem ciekawa tak jak dzieje Górnego Śląska w minionym wieku.

Od początków XIX wieku, w oparciu o miejscowe zasoby węgla kamiennego i galmanu, na terenie Katowic zaczął rozwijać się przemysł, czemu towarzyszyła rozbudowa linii kolejowych. Spowodowało to, że osada stała się ważnym nadgranicznym węzłem komunikacji kolejowej i drogowej, a następnie ośrodkiem handlu między Niemcami, Rosją i Austro-Węgrami. Już od lat pięćdziesiątych trwały starania Wilhelma Grundmanna, a także jego zięcia – Richarda Holtze, o nadanie Katowicom praw miejskich, co ostatecznie nastąpiło 11 września 1865 roku, a 28 grudnia następnego roku wprowadzono zarząd miejski. W 1866 roku nowe miasto liczyło 4815 mieszkańców (w tym 3354 katolików, 888 ewangelików i 573 Żydów) i zajmowało powierzchnię 465 hektarów. Z głębi Niemiec przybywały masy osadników, miasto rozrastało się tak szybko, że uznano je za „junge deutsche Schopfung” – najnowszy cud we wschodniej części Niemiec.

Książka jest próbą całościowego ujęcia stanu prawnego, wyróżniającego polską część Górnego Śląska od pozostałych województw kraju.Na temat bogatych dziejów Śląska ukazało się wiele opracowań popularnych i naukowych. Oddzielne miejsce w historii regionu zajmuje walka o przyłączenie Górnego Śląska do odrodzonego państwa polskiego po zakończeniu pierwszej wojny światowej. […] Wszystkie kwestie: statut województwa, działalność Sejmu Śląskiego, konwencja genewska w tej sprawie i prawne oraz ekonomiczne konsekwencje tych aktów, a także trudne zabiegi negocjacyjne polskich dyplomatów ze zwycięskimi mocarstwami, są współcześnie rzadko poruszane w publikacjach o kształtowaniu granic niepodległego państwa polskiego po pierwszej wojnie światowej. Niniejsza książka powstała głównie na podstawie dokumentów, sprawozdań i publicystyki ówczesnej prasy krajowej. Jest próbą całościowego ujęcia zagadnień stanowiących fundament odmiennego i wymuszonego przez okoliczności stanu prawnego, wyróżniającego polską część Górnego Śląska od pozostałych województw kraju.

Ciesząca się nieustannym zainteresowaniem czytelników książka pióra Zygmunta Woźniczki Represje na górnym Śląsku po 1945 roku doczekała się drugiego wydania. Autor porusza w publikacji pięć fundamentalnych dla tematu kwestii: złożoność problemu „wyzwolenia Górnego Śląska”, zarówno w kontekście militarnym, jak i wyzwolenia od represji; rządy sowieckich komendantur wojennych współpracujące z Niemcami i nadzorujące obozy NKWD, deportacje ludzi do łagrów i metodyczne wywózki całych fabryk; powstanie i działalność polskiego aparatu represji, zwalczanie PSL, SP, podziemia niepodległościowego, Kościoła katolickiego oraz niezależnych środowisk opiniotwórczych; obozy i więzienia, ich organizacja, a także zadania i zbrodnicze efekty ich działań; represje a życie codzienne, ich wpływ na losy mieszkańców, kwestie między innymi takie, jak wyrzucenie z mieszkania, zakaz mówienia w rodzimym języku, głód, choroby, strach o mienie i życie czy przymus pracy. Integralną częścią pracy są aneksy. Składają się na nie relacje uczestników wydarzeń oraz listy ofiar, a także materiały powstałe w strukturach administracji, urzędów bezpieczeństwa itp., tj. szeroko rozumianego aparatu represji.

Prezentowana tu galeria miejsc pamięci nie jest rodzajem przewodnika turystycznego po Górnym Śląsku, refleksji na temat historii regionu, czy przypadkowym zbiorem wydarzeń. Stanowi próbę rekonstrukcji kulturowych artefaktów leżących u podstaw tożsamości społeczności autochtonicznej. Twórcą pojęcia miejsc pamięci (lieux de mémoire) jest francuski historyk Pierre Nora. To on jako pierwszy podjął się próby rozszyfrowania znaczenia obiektów, które spełniają w pamięci rolę symboli. Przy czym miejsc pamięci nie rozumiemy tutaj tylko w kategoriach geograficznych. Mogą nimi być również ludzie, wydarzenia, czy nawet przedmioty. Miejsca pamięci wchodzą ze sobą w skomplikowane relacje i w różny sposób wzajemnie się rekonfigurują. Występują w różnych kontekstach i nabierają w nich odmiennych znaczeń.

Oddajemy w ręce Czytelnika napisaną pełnym autentyzmu językiem sagę trzech pokoleń zwykłej śląskiej rodziny. Gańba to opowieść rozpięta w czasie pomiędzy dwudziestoleciem międzywojennym a końcem XX wieku, z zawikłaną historią Górnego Śląska w tle. To nie tylko historia ludzi, próbujących sobie radzić w skomplikowanych czasach, to także obraz odchodzącego świata śląskiej obyczajowości i języka.

Nie zrozumie Śląska ten, kto nie widział rozpadających się fabryk, nie przespacerował się między kamienicami zwanymi familokami, nie poczuł zapachu węgla, palonego w piecach, nie widział huty pracującej w centrum miasta, w centrum Chorzowa. Huty już nieistniejącej. To Śląsk, który nie woła o pomoc, ale umiera w poczuciu swojej wyższości. Jak zwykle bywa w takich wypadkach, nawiedzają go różne demony. Jeden z nich jest jak zjawa z dalekiej przeszłości: to duch germański. Nie przyniesie wskrzeszenia, a przyspieszy unicestwienie. A co robi Polska? Patrzy bezradnie na tę zjawę, która pożera resztki śląskiej duszy, ubiera się w wielokulturowość, niezależność, a tak naprawdę chce ją pożreć, zawładnąć dla swoich bezsensownych celów. Wielu na Śląsku zaprzedało mu swe życie, za garść przysłowiowych srebrników, a może raczej za miskę ryżu? Uwierzyło tak bardzo w obiecywane miraże, że pewnie już nie potrafią zrozumieć, gdzie prawda, a gdzie fałsz.

Wielobarwny, bogato ilustrowany, w twardej oprawie z obwolutą, ponad dwustustronicowy album napisany przez górnika, ratownika górnicze

Na inaugurację III powstania śląskiego, w nocy z 2 na 3 maja 1921 roku, wyleciały w powietrze najważniejsze mosty kolejowe łączące obszar plebiscytowy z Niemcami.

"Od lat namawiam ludzi wybitnych, ludzi niezwykłych, ludzi pozostawiających wyrazisty ślad na współczesności Śląska do pisania o ludziach, wydarzeniach, swoich doświadczeniach. To ślad, który dla naszych następców stanie się źródłem refleksji, zastanowienia, konfrontacji za i przeciw, by w końcu nobilitować myślenie w historii. Cieszę się niezmiernie, że właśnie Pani Maria podjęła trud opisania swoich doświadczeń. Są one niezwykle ważne dla poznania Śląska" (z recenzji prof. zw. dr. hab. Jana Malickiego)

"Czekałem na tę książkę. (...) Chciałoby się metaforycznie powiedzieć, że czuje ona Śląsk i tak nim żyje, że nawet śni po śląsku! Tą wiedzą o regionie i miłością do niego dzieli się z nami w książce, na którą – powtórzę – tak czekałem. A jest to wiedza ogromna i gruntowna, zdobyta w trudzie codziennych obowiązków rodzinnych i zawodowych, zrodzona z niezliczonej ilości spotkań z ludźmi różnych środowisk, osadzona w śląskiej codzienności, a i wygenerowana z tradycji rodzinnych, miłość zaś do małej śląskiej ojczyzny jest uczuciem mądrym, wyważonym, niezaślepiającym, owszem – dostrzegającym wszystko to, co w niej dobre i piękne, ale i to, co boli, i to boli czasem bardzo" (z recenzji prof. zw. dr. hab. Jana Miodka)

Maria Pańczyk-Pozdziej urodziła się 10 lipca 1942 roku w Tarnowskich Górach, gdzie w 1961 roku ukończyła Liceum Pedagogiczne. Jest absolwentką filologii polskiej Wyższej Szkoły Pedagogicznej w Opolu. W latach 70. pracowała jako nauczycielka w szkołach powiatu tarnogórskiego. W 1969 roku, wygrywając konkurs na reporterów radiowych, została dziennikarką. Pracę w Radiu Katowice podjęła 1 września 1971 roku. W latach 2002–2005 była radną Sejmiku Województwa Śląskiego. Obecnie po raz czwarty z listy Platformy Obywatelskiej sprawuje mandat Senatora 

Skąd się wzięła nazwa The Yardbirds? Jakie były kulisy powstania Led Zeppelin? Jak doszło do wspólnych nagrań supergrupy Jeff Beck, Jimmy Page, Nicky Hopkins, John Paul Jones, Keith Moon? Koneksje Dreji z grupą The Doors. Śniadaniowe jajka na bekonie smażone przez tatę Chrisa Erikowi Claptonowi. Co było powodem napisania nowego tekstu bluesa Five Long Years? Jakie były kulisy udziału The Yardbirds w festiwalu piosenki w San Remo i w słynnym filmie Antonioniego Powiększenie? Jaki związek mieli ze sobą: rosyjski fizyk i wynalazca Lew Termen, przedwojenny rybnicki hotel Świerklaniec i… Jimmy Page?

To tylko niektóre historie, o których wiedza dotrze do polskiego czytelnika.

Warto zagłębić się w lekturę tej zajmującej opowieści, a przy okazji sięgnąć po którąś z płyt Yardbirdsów, by podróż w tamte muzyczne czasy uczynić jak najpełniejszą.

Rozmowy o operze, ludziach i życiu

Kiedy ćwierć wieku temu udało mi się namówić na zwierzenia Bogdana Paprockiego, wspomniał w rozmowie o propozycji z New York City Opera, którą otrzymał w latach pięćdziesiątych, gdy polscy artyści pojechali z Halką do USA. — Postawiono mi warunek — dodał — że jeśli wrócę do kraju, propozycja przestanie być aktualna. Odpowiedziałem bez zastanowienia, że nawet boso i o suchym chlebie, ale wolę zostać w domu. To Opera Śląska nas tak ukształtowała, tam czuliśmy się najszczęśliwsi.

Książka Alana Misiewicza pozwala zrozumieć ów fenomen Opery Śląskiej, która dla wielu najwybitniejszych polskich artystów była najważniejszym miejscem na ziemi. Z rozmów zebranych w tej książce wyłania się obraz 

  „Takiego albumu jeszcze nie widziałem. Ten jest genialny w swojej odkrywczej prostocie i zaborczym komizmie świata ludzi ubogich. Odnosi się wrażenie, jakby Bogdanowi Kułakowskiemu, świetnemu fotoreporterowi z Katowic, z jego ponad stutysięcznego zbioru negatywów wysypały się obrazki niezwykłych farfocli (!), które insynuują, że aparat fotograficzny od czasu do czasu wyzwalał się spod jego kontroli, pstrykał na własną rękę, by odkryć dla nas świat czystego absurdu, tragicznego komizmu i zabawnej niedorzeczności. Roman Lipczyński, niewątpliwie poeta, objaśnia fotografie lapidarnymi komentarzami. Wizualność Kułakowskiego zderzona z literackością Lipczyńskiego wyzwalają iskrę, wprowadzając nas w przestrzenie nadprzyrodzone. Brawo!”

Kazimierz Kutz

Praca jest bardzo interesująca, hasła napisane inteligentnie i w sposób, który łamie pełne powagi naukowe standardy pisania o sztuce”. (Z recenzji Olgi Tokarczuk)

„Zastanawiałem się zawsze, co bardziej fascynuje mnie w artystach XX wieku: ich buntownicze i łamiące wszelkie konwenanse dzieła czy ich ekscentryczne, ekscytujące i często dramatyczne życie.
Jeśli więc ktoś zapyta: dlaczego wybrałem do Alfabetu sztuki XX wieku takie, a nie inne nazwiska, te, a nie inne hasła – to odpowiadam: na pewno wybrałem wspaniałych artystów, ale zaraz potem – ekscentrycznych ludzi, najbardziej malownicze postacie artystycznej bohemy, największych oryginałów epoki.
Na szczęście przeważnie jedno idzie w parze z drugim. Przykłady to choćby Witkacy, Dali, Modigliani. Ale zapewne jest i trochę tak – że sztuka to nie tylko dzieło artysty, ale przecież także i jego życie. Jestem tego pewien”. (Fragment wstępu)