Romuald Twardowski (1930-2024) urodzony w Wilnie polski kompozytor, który w swojej twórczości – operach i baletach, symfonice i kameralistyce, muzyce religijnej, w tym cerkiewnej, także w utworach dla dzieci – odnalazł klucz do połączenia tradycji z nowoczesnością, Zachodu ze Wschodem, świeżości z doświadczeniem. Tym kluczem jest mądrość i dążenie do piękna, które od siedmiu już dekad (!) dostrzegają słuchacze na całym świecie w kompozycjach Twardowskiego. Jego wspomnienia, publicystyka, fascynujące gawędy (nagrane przez PWM i dostępne w Internecie), a także długie godziny rozmów z twórcą pozwoliły autorowi monografii Mateuszowi Ciupce przedstawić losy artysty w całej złożoności kontekstów dziejowych. Książka, jak jej bohater, ma wileńskiego ducha – radość i pogoda ducha przezwyciężają dramaty, jasność myśli i wytężona praca pokonują wszelkie przeciwności. Opisując niezwykły, ponad 90-letni życiorys stale czynnego kompozytora, autor konstatuje z uznaniem, a i pewnym zadziwieniem: „od przedwojennego Wilna do Facebooka – to się nazywa przejść kawał drogi”… 

Georg Philipp Telemann (1681–1767) – niemiecki kompozytor o ogromnym dorobku, jeden z pierwszych propagatorów i menedżerów muzyki, rówieśnik i dobry znajomy Bacha i Händla, wybitny kapelmistrz swoich czasów, samouk. Swoją działalność związał z dworami w Lipsku, Eisenach, Frankfurcie nad Menem, Hamburgu, Bayreuth, a także… w Żarach i Pszczynie, co pozostawiło pewien ślad w muzyce. Z sympatią odnosił się do ludzi tam spotkanych oraz ich folkloru, toteż znajdujemy w jego kompozycjach jakże atrakcyjne dla nas polonica. Pozostawił spuściznę, której mało kto mógł dorównać – ok. 3000 (!) utworów. Pisał m.in. opery, oratoria, msze, pasje, kantaty, instrumentalne sonaty, koncerty i suity – wszystkie stosowane wówczas gatunki. Komponował szybko i atrakcyjnie. Dziś powiedzielibyśmy, że był „wziętym” twórcą. Trudu dogłębnego przestudiowania biografii i dzieł Telemanna podjął się Karol Bula, admirator jego muzyki, o której pisze, że jest nacechowana „niezwykłą elegancją i naturalnym wdziękiem”. Mała biografia jest zaledwie wycinkiem obszernych badań Autora.

Henryk Wieniawski (1835–1880) – polski kompozytor i światowej sławy skrzypek, nazywany „księciem skrzypków”, „królem struny G”, „czarodziejem skrzypiec”, „ostatnim wirtuozem romantyzmu” – artysta, o którym można by dziś powiedzieć, że był celebrytą w najlepszym tego słowa znaczeniu. Jego spuścizna twórcza nie należy do obfitych, ale jej ranga w światowej literaturze skrzypcowej jest fundamentalna. Barwną biografię i niezwykłe koleje losów tej fascynującej postaci opowiada Mateusz Borkowski, który prowadzi Czytelnika śladami licznych tournée wirtuoza, koncertującego z intensywnością porównywalną do dzisiejszych gwiazd muzyki pop i rocka. Wirtuoza zarówno obdarzonego ogromnym temperamentem, jak i głęboko lirycznego. Jego imieniem opatrzono słynny poznański Międzynarodowy Konkurs Skrzypcowy i choć niemal każdy o konkursie słyszał, to nie każdy zna sylwetkę jego patrona. Aż dziw, bo biografia ta jest niczym atrakcyjny scenariusz filmowy – wciąga bez reszty.

Henryk Mikołaj Górecki (1933–2010) – jeden z najważniejszych polskich kompozytorów. Odkrywca nowatorskich brzmień i jeden z liderów powojennej awangardy; zwrócił się następnie w kierunku słowa, melodii i najgłębszych ludzkich emocji. Międzynarodową sławę przyniosła mu III Symfonia „Symfonia pieśni żałosnych” – utwór na stałe już wpisany w światową kulturę, także tę popularną. Kompozytor przyjął ten sukces spokojnie. Nigdy nie zważał na muzyczne mody, komponował zawsze szczerze i z głębi serca. Bezkompromisowy w życiu i twórczości, ze strony kolegów i krytyków doświadczył zarówno uznania, jak i odrzucenia. Opowieść o życiu i muzyce Henryka Mikołaja Góreckiego to historia zmagań chłopca z przeciwnościami losu – śmiercią matki, własną chorobą, niezrozumieniem ze strony najbliższych. To opowieść o sile marzeń i wielkiej determinacji, które po latach zaprowadziły go na kompozytorski szczyt. Górecki był wyrazisty, zmienny w nastrojach i pełen kontrastów. Burzliwy i liryczny zarazem, rozmodlony i zadzierzysty, wręcz dosadny. Taka jest też jego muzyka. Bardzo polska w wyrazie, a jednocześnie uniwersalna, swoją autentycznością trafia do serc ludzi na całym świecie.

O autorce

Beata Bolesławska-Lewandowska– muzykolog, profesor Instytutu Sztuki Polskiej Akademii Nauk w Warszawie. Autorka książek: Panufnik (2001), Górecki. Portret w pamięci (2013), Panufnik. Architekt emocji (2014), The Life and Works of Andrzej Panufnik (1914–1991) (2015), Mycielski. Szlachectwo zobowiązuje (2017), The Symphony and Symphonic Thinking in Polish Music since 1956 (2019), Zygmunt Mycielski. Między muzyką a polityką (w przygotowaniu), a także edytorka korespondencji Zygmunta Mycielskiego i Andrzeja Panufnika (t. 1: 2016, t. 2: 2018, t. 3: 2021) oraz tomów pism Zygmunta Mycielskiego Znaki zapytania (2022) i Pawła Hertza O muzyce (2022). Wraz z Jolantą Guzy-Pasiak jest inicjatorką i redaktor naczelną serii wydawniczej „Muzyka polska za granicą”, wydawanej przez Instytut Sztuki PAN (t. 1: 2017, t. 2: 2019, t. 3: 2020).Autorka artykułów na tematy związane z polską muzyką współczesną publikowanych w kraju i za granicą, a także tekstów na portalach internetowych, w programach koncertowych i książeczkach płytowych. Uczestniczka i organizatorka polskich i międzynarodowych konferencji muzykologicznych. Uhonorowana odznaką „Zasłużony dla kultury polskiej” (2007) oraz Nagrodą Honorową Związku Kompozytorów Polskich (2015). Od 2015 przewodnicząca Zarządu Sekcji Muzykologów oraz członkini Zarządu Głównego Związku Kompozytorów Polskich.

Tadeusz Baird (1928-1981) – polski kompozytor działający w II połowie XX wieku. Baird był erudytą, osobą niezwykle zaangażowaną w sztukę, twórcą świadomym zagrożeń i problemów współczesnego świata, działającym w poczuciu swoistej misji. Traumatyczne przeżycia z czasów II wojny światowej oraz przełomu lat czterdziestych i pięćdziesiątych XX wieku uformowały jego osobowość – niezwykle wymagającą od siebie i innych. Nagła śmierć zamknęła jego trzydziestodwuletni okres powojennej aktywności, której efektem jest zbiór 54 kompozycji, muzyka do 63 sztuk teatralnych oraz 40 filmów, liczne wypowiedzi na łamach prasy i radia. Biografia wydane w serii Małe Monografie przybliża tego wybitnego artystę szerokiemu gronu czytelników.

Pojęcie nowoczesności jest wieloznaczne i zmienne - a zwłaszcza w odniesieniu do stylów w sztuce - każde pokolenie rozumie pod tym słowem coś innego. ''Podstawy harmoniki nowoczesnej'' nie są jednak pracą o stylach. Są jedynie próbą teoretycznego i syntetycznego spojrzenia na problematykę harmoniczną od chwili rozerwania przez muzykę więzów systemu tonalnego dur-moll i przewartościowania tradycyjnego podziału wspólbrzmień na konsonanse i dysonanse, tzn. od przełomu w muzyce u progu XX stulecia (przede wszystkim w twórczości C.Debussy'ego). (...) Książka niniejsza wyrosła z przekonania, że wszystkie nowoczesne drogi, na których może rozwijać się wyobraźnia harmoniczna twórców, mieszczą się w pewnych wspólnych, możliwych do określenia ramach, obejmujących szeroki zakres nowych,naturalnych prawidłowości harmonicznych - prawidłowości autonomicznych, a nie rozumianych jedynie w odniesieniu do starego systemu jako jego deformacja czy negacja. Teoria ta wyrosła również z przekonania, że ujęcie owych autonomicznych prawidłowości (a więc tego, co słyszymy w muzyce) możliwe jest jedynie w wyniku gruntownej rewizji podstaw dotychczasowej teorii harmonii. Wymaga to nowego spojrzenia na harmonike w ogóle, zwłaszcza na tradycyjny system tonalny, i rozpoznania względnego charakteru jego podstawowych dogmatów, które teoretycy narzucili nam dotąd jako absolutne. (...)

Kolorowo ilustrowany zbiór zawiera krótkie utwory na skrzypce i fortepian, przeznaczone dla uczniów pierwszych klas skrzypiec. Zamiarem autora było nie tylko spełnienie celów dydaktycznych (zmiana strun, początki zmiany pozycji, zmiany dynamiki, efekty wyrazowe), ale i zapewnienie młodym muzykom czerpania przyjemności z gry. Partia fortepianu jest na tyle prosta, aby mógł wykonać ją drugi uczeń. 

Wznowienie wielce poszukiwanej publikacji Włodzimierza Kotońskiego. II zmienione wydanie ''Muzyki elektronicznej'' ukazuje się 14 lat od pierwszej edycji. Książka miała być przede wszystkim podręcznikiem ''instrumentacji'' elektronicznej, miała uczyć posługiwania się ''instrumentami'' oraz łączenia ich w grupy i w ''orkiestrę''. Jako uboczne cele stawiałem sobie zorientowanie czytelnika w historii, rozwoju i zmieniających się modach w tej dziedzinie, a także umożliwienie mu przyswojenia pewnej dawki wiedzy technicznej, nieodzownej do swobodnego poruszania się w tym terenie. [Włodzimierz Kotoński]

Monografia podejmuje temat bezpieczeństwa w budynkach użyteczności publicznej ze szczególnym uwzględnieniem ewakuacji w placówkach medycznych. Autorzy analizują proces ewakuacyjny w ujęciu technicznym, organizacyjnym i psychologicznym, zwracając uwagę na specyfikę szpitali oraz trudności wynikające z opieki nad pacjentami o ograniczonej mobilności. Publikacja prezentuje wyniki badań i symulacji rzeczywistych ćwiczeń ewakuacyjnych, omawia aspekty prawne oraz wykorzystanie nowoczesnych technologii – m.in. sztucznej inteligencji, cyfrowych bliźniaków i wirtualnej rzeczywistości – w zarządzaniu kryzysowym. To kompleksowe opracowanie stanowi cenne źródło wiedzy dla osób odpowiedzialnych za bezpieczeństwo, zarządzanie budynkami i organizację ewakuacji w warunkach rzeczywistych.

Monografia

Monografia poświęcona jest współczesnym przejawom ekspresjonizmu w architekturze, a jej punktem wyjścia jest analiza Filharmonii w Paryżu, zaprojektowanej przez Jeana Nouvela. Autor bada rozwój nurtu ekspresjonistycznego od początku XX wieku, wskazując na wpływ różnych czynników historycznych i technologicznych. Książka omawia również współczesne kontrowersje wokół ekstrawaganckich form architektonicznych oraz ich rolę w kontekście „płynnej nowoczesności” Zygmunta Baumana. Publikacja skierowana jest do naukowców, studentów architektury i pasjonatów projektowania.

Utwory w publikacji:

Bolero
Le Tombeau de Couperin / Menuet
Menuet antique
Miroirs / La Vallee des cloches
Pavane pour une infante defunte
Prelude
Valses nobles et sentimentales I-VIII

„Muzyczna myśl” to fascynująca podróż po świecie, w którym muzyka staje się sposobem myślenia i poznawania kultury.
Lawrence Kramer, jeden z czołowych przedstawicieli postawy badawczej, która w latach 90. ubiegłego wieku zyskała miano  „Nowej Muzykologii”, a dziś nazywana bywa chętniej muzykologią krytyczną bądź kulturową,  zaprasza do refleksji nad tym, jak dźwięki mogą mówić – jak wyrażają to, czego nie sposób ująć słowami. Autor pokazuje, że muzyka nie jest zamkniętym dziełem, lecz żywym dialogiem między kompozytorem, wykonawcą i słuchaczem. Zachęca, by słuchać jej uważnie, mówić o niej odważnie i traktować ją jako partnera w myśleniu o świecie.
To książka o przekraczaniu granic języka, o zmysłowym i intelektualnym doświadczeniu dźwięku, o etyce wsłuchiwania się w to, co niewyrażalne. „Muzyczna myśl” inspiruje, by myśleć z muzyką – głęboko, twórczo i z pasją.

Moszkowski Żonglerka i inne utwory fantastyczne op.52. Rorat