Osoby odpowiedzialne za budynki wielorodzinne – ich eksploatację, dostosowanie do wymogów prawnych i bieżącej sytuacji ekonomicznej czy wreszcie modernizację zmierzającą do osiągnięcia komfortu i niezależności od zmieniających się cen energii – mają przed sobą trudne zadanie.

Ewoluujące przepisy prawne są nie tylko restrykcyjne, wymagają także sięgania po nowe czy mniej znane rozwiązania techniczne. Dotyczy to zarówno systemów ogrzewania czy opomiarowania mediów, jak i np. wyposażenia garaży podziemnych, choćby w aspekcie zapewnienia bezpieczeństwa pożarowego z uwzględnieniem stacji ładowania aut elektrycznych – ich obecność stawia przed instalacjami ochrony przeciwpożarowej nowe wymagania.

Galopująca inflacja i sytuacja geopolityczna wymuszają zwiększenie energooszczędności, radykalne zmniejszenie kosztów eksploatacji i szukanie najbardziej odpornych na zmiany cen źródeł energii czy mediów. Zarządcy budynków wielorodzinnych zwracają zatem szczególną uwagę na odnawialne źródła energii (np. energię słoneczną), które pomogą osiągnąć niezależność energetyczną przy zoptymalizowaniu kosztów codziennego życia.

Oczekiwania mieszkańców budynków nie maleją, co nie dziwi np. w aspekcie coraz bardziej upalnych sezonów letnich czy pracy zdalnej, która najwyraźniej wpisała się w naszą codzienność. Podążając za tymi trendami, zarządcy budynku wręcz nie mogą zaplanować innej termomodernizacji niż tzw. głęboka, czyli nie tylko zmieniająca parametry cieplne budynku, ale i prowadząca do poprawy jakości powietrza w pomieszczeniach dzięki świadomemu zastosowaniu systemów wentylacji. A jednocześnie standard energetyczny budynku po takim remoncie musi być odpowiednio wysoki, spełniający wymagania Warunków Technicznych (tzw. standard WT 2021), co nie jest wcale zadaniem trywialnym.

Z myślą o tych wszystkich wyzwaniach powstał poradnik „Instalacje w budynkach wielorodzinnych”. Ma on stanowić podpowiedź dla zarządców, ale także projektantów, instalatorów i deweloperów, jakie rozwiązania instalacyjne pomogą w największym stopniu sprostać istniejącym wyzwaniom. Tematy dobraliśmy zgodnie z perspektywą zarządców – zwracamy zatem uwagę nie tylko na stronę techniczną, ale też rozwiązania praktyczne (np. doświadczenia wspólnot i spółdzielni w zakresie wykorzystania fotowoltaiki czy wody deszczowej), a przede wszystkim na możliwości pozyskania środków na remonty budynków wielorodzinnych, obejmujące termomodernizację, instalację nowoczesnych źródeł ciepła czy rozliczanie mediów.

Dokumentowanie właściwości pożarowych wyrobów budowlanych, czyli jak sprawdzić, czy kupowany lub przewidziany do zastosowania wyrób posiada oczekiwane właściwości. Poradnik

Podręcznik instalatora systemów fotowoltaicznych

W książce przedstawiono metodykę prowadzenia obliczeń zwarciowych w sieciach oraz instalacjach elektrycznych niskiego napięcia, rozszerzoną o obliczanie zwarć w sieciach elektroenergetycznych średniego napięcia. Opisano wpływ silników na prądy zwarciowe, które mogą przyczyniać się do wzrostu prądu zwarciowego. Zjawisko te należy uwzględnić przy doborze odporności zwarciowej dobieranych aparatów i urządzeń elektrycznych. Pominięcie silników w obliczeniach prądów zwarciowych może skutkować doborem aparatów lub urządzeń o zbyt małej odporności zwarciowej. Uzupełnieniem publikacji jest opis metody składowych symetrycznych zawierający szczegółowe wytyczne zastosowania rachunku macierzowego będącego elementem algebry liniowej wykorzystywanej przy obliczaniu zwarć. Zawarte w książce liczne przykłady rachunkowe pozwalają na łatwe zrozumienie treści teoretycznych i stosowanie ich w praktyce projektowej.

Zgodnie z definicją, pożar stanowi szybkie spalanie materiałów palnych o niekontrolowanym rozprzestrzenianiu się w czasiei przestrzeni. Przyczyny wybuchu pożarów oraz porażenia prądem elektrycznym są bardzo różne, często zawinione przezludzi wskutek nieprzestrzegania podstawowych zasad ochrony przeciwpożarowej. Szczególną grupę stanowią pożary wzniecane przez niesprawne instalacje elektryczne. Stanowią one ponad 22% wszystkich pożarów występujących w ciągu roku w budynkach. Zdarzają się również pożary spowodowane przez przeciążenia prądowe w instalacjach pozornie sprawnych. Bezpieczeństwo eksploatowanych instalacji elektrycznych w dużej mierze zależy od poprawnego ich zaprojektowania. Do największych zagrożeń występujących w instalacjach elektrycznych należy zaliczyć zagrożenie porażenia prądem elektrycznym oraz zgorzenie pożarowe. Jako podstawę poprawnie zaprojektowanej instalacji elektrycznej należy przyjąć poprawny dobór przewodów i ich zabezpieczeń. Przewód elektryczny zabezpieczony urządzeniem przeciążeniowym o prądzie znamionowym nieskorelowanym z prądem przewodu dopuszczalnym długotrwale grozi przeciążeniem, które w przypadku długiego czasu trwania może spowodować zapalenie się izolacji. Niepoprawnie dobrane zabezpieczenia mogą z kolei skutkować porażeniem prądem elektrycznym w przypadku uszkodzenia izolacji zasilanych urządzeń. Często jako przyczynę pożaru podaje się zwarcie instalacji elektrycznej. W przypadku zwarcia w instalacji poprawnie zaprojektowanej i właściwie eksploatowanej, zabezpieczenia powinny w krótkim czasie przerwać przepływ prądu powodując neutralizację zjawiska. Jednak zabezpieczenia, jakie spotykamy na co dzień w instalacjach, posiadają znacznie większą wartość niż zabezpieczane przewody, co w eksploatacji skutkuje przeciążeniami doprowadzającymi do zapalenia się izolacji.

Duży wpływ na bezpieczeństwo pożarowe mają wyższe harmoniczne, które w dobie eksploatacji odbiorników nieliniowych występują w każdej instalacji elektrycznej. Powodują one przeciążenia przewodów oraz silne zakłócenia różnych urządzeń. Prowadzą do przedwczesnego wyeksploatowania łożysk w maszynach wirujących, co skutkuje ich nadmiernym nagrzewaniem, a w konsekwencji wskutek zwiększonych oporów powoduje grzanie się izolacji uzwojeń.

Wysoka temperatura pożarowa powoduje znaczny wzrost rezystancji przewodu, skutkujący zwiększonymi spadkami napięć, które mogą być przyczyną niewłaściwej pracy tych urządzeń oraz nieskutecznej ochrony przeciwporażeniowej realizowanej przez samoczynne wyłączenie.
Poprawny dobór przewodów do zasilania tych urządzeń wymaga uwzględnienia przewidywanego wzrostu rezystancji powodowanego działaniem wysokiej temperatury pożarowej.

W niniejszym miniporadniku prezentujemy zbiór opracowań wielu autorów, który stanowi próbę przybliżenia rozległej tematyki, jaką jest ochrona przeciwpożarowa oraz ściśle z nią związana ochrona przeciwporażeniowa. Należy zwrócić uwagę na przypadki śmiertelnego rażenia prądem elektrycznym podczas akcji ratowniczo-gaśniczej, której często przyczyną jest błędnie zaprojektowana instalacja elektryczna, w której nie uwzględniono specyficznych warunków występujących podczas pożaru. Zawarte w treści zagadnienia nie wyczerpują tej tematyki. Stanowią one podstawowe wskazania dla projektantów, wykonawców oraz inwestorów i mogą znacznie ułatwić pracę inspektorów ochrony ppoż. oraz strażaków biorących udział w akcji ratowniczo-gaśniczej.

Książka Krzysztofa Pawłowskiego „Projektowanie przegród zewnętrznych budynków o niskim zużyciu energii” jest aktualnym opracowaniem zmian, jakie wprowadzane są w ostatnich latach w przepisach budowlanych, dotyczących w dużej mierze aspektów racjonalizacji zużycia energii, poprawy efektywności energetycznej, a także ograniczenia emisji CO2. Zmiany te, formułowane w rozporządzeniach dotyczących warunków technicznych budowlanych, charakterystyki energetycznej i świadectw charakterystyki energetycznej, czy planach mających na celu zwiększenie liczby budynków o niskim zużyciu energii, w znacznej mierze dotyczą kwestii poszanowania energii, w tym ciepła podczas eksploatacji budynków. Ostatnia nowelizacja przepisów kolejny raz zaostrzyła wymagania energetyczne stawiane budynkom. Ich spełnienie wymaga szczególnie precyzyjnego podejścia do obliczeń parametrów cieplno-wilgotnościowych przegród zewnętrznych budynków, w tym poprawnego uwzględnienia wpływu liniowych mostków cieplnych na straty ciepła i kształtowanie się warunków wilgotnościowych na powierzchni przegród budowlanych.

Książka Krzysztofa Pawłowskiego, bardzo wartościowa pod kątem prezentowanych zasad, wytycznych i wskazówek co do właściwego obliczania, oceniania i projektowania przegród budowlanych w zakresie właściwości cieplno-wilgotnościowych, może stać się elementem procesu poprawy wiedzy w danym zakresie wśród projektantów, studentów i innych specjalistów zajmujących się problematyką właściwego funkcjonowania przegród budowlanych i całych budynków.

Książka jest pozycją przydatną dla architektów, projektantów, osób opracowujących świadectwa charakterystyki energetycznej budynków, audytorów energetycznych, audytorów efektywności energetycznej, studentów i innych specjalistów zajmujących się problematyką ochrony energii w budownictwie. Zawiera wiele przykładów obliczeniowych, co szczególnie może być przydatne w praktyce projektowej specjalistów.

Oddajemy w Państwa ręce wydanie specjalne, poświęcone kontrowersyjnym rozliczeniom kosztów ciepła. Informacje zawarte w tym wydaniu nie tylko wskazują na błędy popełniane przy tych rozliczeniach, ale także wyjaśniają, jak zgodnie z prawem i w zgodzie ze stanem rzeczywistym liczyć koszty, stanowiące najpoważniejszą pozycję w całości kosztów eksploatacji i zarządzania nieruchomościami, zarówno mieszkalnymi jak i komercyjnymi. Podział tych kosztów na poszczególne lokale lub odbiorców musi opierać się o konkretne zasady pomiaru i rozdziału ciepła w nieruchomości w sposób zrozumiały dla zdecydowanej większości lub wszystkich odbiorców. Doskonalenie sposobów rozliczeń na wszystkich etapach dostawy
i rozliczeń jest obowiązkiem każdego dostawcy i odbiorcy ciepła w taki sposób, aby każdy odbiorca otrzymał tyle ciepła, ile potrzebuje i zapłacił tyle za ciepło, ile ono faktycznie kosztowało.
Gospodarkę ciepłem w nieruchomościach od sposobu pomiaru do określenia całkowitego kosztu dla odbiorcy powinien określać „Regulamin rozliczeń kosztów ogrzewania i podgrzania wody”, który jest swoistą umową pomiędzy odbiorcami w nieruchomościach i dostawcą ciepła do budynku. Regulamin ten powinien uwzględniać zapisy wynikające z Dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2018/2002 z dnia 11 grudnia 2018 roku.
Wszystkie informacje na ten temat, opracowane przez ekspertów z branży, zebrane w niniejszym wydaniu, trafią do Ministerstwa Klimatu, jako głos przedstawicieli środowiska, związanego z gospodarką nieruchomościami, dostawą ciepła, jego dystrybucją oraz rozliczeniem.

Projektowanie tarasu i balkonu musi być poprzedzone: precyzyjnym określeniem funkcji, jaką konstrukcje te mają pełnić w przyszłości, analizą ich schematu konstrukcyjnego, określeniem obciążeń i czynników destrukcyjnych.

Najczęściej popełniane błędy na etapie projektowania:
- zastosowanie materiałów nieadekwatnych do warunków zewnętrznych (obciążeń, warunków eksploatacji),
- błędy w wymiarowaniu i zbrojeniu konstrukcji płyty (skutkujące potem np. nadmiernymi ugięciami czy zarysowaniami konstrukcji),
- błędne rozwiązanie zabezpieczenia wodochronnego i odwodnienia (wybór niewłaściwych materiałów),
- brak lub niewłaściwe zaprojektowanie obróbek blacharskich),
- błędne rozmieszczenie i/lub zaprojektowanie dylatacji,
- złe rozwiązania konstrukcyjne detali (np. uszczelnienie progów drzwiowych, styku płyta–ściana, niewłaściwe obsadzenie balustrad, dopuszczenie do powstawania mostków termicznych itp.),
- błędne zastosowanie materiałów, brak systemowości rozwiązań, nieuwzględnienie konieczności przestrzegania reżimów technologicznych,
- niedostosowanie warstw wierzchnich do warunków lub p

Projektowanie tarasu i balkonu musi być poprzedzone: precyzyjnym określeniem funkcji, jaką konstrukcje te mają pełnić w przyszłości, analizą ich schematu konstrukcyjnego, określeniem obciążeń i czynników destrukcyjnych.

Dopiero na tej podstawie możliwe jest przyjęcie poprawnych technicznie rozwiązań materiałowo-konstrukcyjnych, czyli systemowych izolacji przeciwwilgociowych, izolacji termicznych, urządzeń odwadniających czy systemowych rozwiązań materiałowych ochrony strukturalnej i powierzchniowej.
Drugim, równie ważnym warunkiem prawidłowego zaprojektowania omawianych konstrukcji jest wykonawstwo zgodne ze sztuką budowlaną. Te dwa procesy – projektowanie i wykonawstwo – muszą ze sobą współgrać.

Niestety, problemem dzisiejszych czasów jest minimalizm projektowy, zaczynający się od braku kompleksowej analizy zjawisk zachodzących w projektowanych elementach, a kończący się na pominięciu w projekcie rysunków detali i szczegółów konstrukcyjnych. Ze strony wykonawców nagminne jest samowolne modyfikowanie systemów, tzn. stosowanie tańszych materiałów spoza systemu.
W procesie budowlanym pojawiają się więc błędy: projektowe, wykonawcze, materiałowe oraz eksploatacyjne, jednak w każdym wypadku (poza błędami w eksploatacji) pierwotną przyczyną procesów degradacyjnych jest przyjęcie złego rozwiązania materiałowo-konstrukcyjnego, wynikające z nieprzeanalizowania rzeczywistych warunków pracy elementu konstrukcyjnego.

Za najważniejsze z warunków pracy należy uznać obciążenie czynnikami atmosferycznymi (temperaturą oraz wodą). Temperatura powierzchni płytek na tarasie czy balkonie, zwłaszcza ciemnych, choć nie jest to zalecany kolor do stosowania na tak narażonych na obciążenia termiczne powierzchniach, może dochodzić podczas letnich upałów nawet do 70–80°C, natomiast nagła burza z opadami deszczu potrafi w kilkanaście minut szokowo ostudzić powierzchnię do temperatury kilkunastu stopni. W zimie dochodzą do tego niemałe obciążenia wynikające z przejść przez temperaturę 0°C (może ich być w ciągu jednej zimy nawet sto kilkadziesiąt), a różnica skrajnych temperatur między okresem zimowym a letnim może dochodzić do 100°C. Natomiast współczynniki rozszerzalności liniowej materiałów do wykonania warstwy użytkowej przy

Poradnik projektanta elektryka tom 1 i tom 2, wydanie VI 
Podstawy zasilania budynków mieszkalnych, użyteczności publicznej i innych obiektów nieprzemysłowych w energię elektryczną

rok wydania: 2021, wydanie szóste uaktualnione i rozszerzone, dodruk 2023

ISBN: 978-83-64094-68-2 (tom 1) 978-83-64094-69-9 (tom 2), komplet 978-83-64094-70-5

Podobnie jak w poprzednich wydaniach, zamieściliśmy w nim podstawową wiedzę niezbędną do opracowania projektu zasilania osiedla mieszkaniowego, budynków jednorodzinnych, budynków użyteczności publicznej, tymczasowego zasilania imprezy masowej, terenu budowy oraz zasilania gwarantowanego. Naszym celem było stworzenie podręcznego poradnika, w którym zostałyby zamieszczone zasady projektowania zasilania obiektów mieszkalnych i użyteczności publicznej – zarówno z sieci elektroenergetycznej niskiego napięcia, jak i z zespołu prądotwórczego i innych dostępnych na rynku źródeł zasilania. Mamy nadzieję, że szóste wydanie książki okaże się równie interesujące jak wydania poprzednie. W tym wydaniu oprócz uaktualnienia treści, zamieściliśmy szereg wymagań w zakresie ochrony przeciwpożarowej, która stanowi jeden z najważniejszych elementów każdego budynku lub obiektu budowlanego.

W książce świadomie pominięto zagadnienia związane z technologią BIM (ang. Building Information Modeling) z uwagi na fakt, iż autorzy skupiają się na zagadnieniach fizycznych, prawnych i uniwersalnych rozwiązaniach stosowanych przy projektowaniu. Z punktu widzenia procesu projektowania technologia BIM (jak i inne) wspomaga ten proces, natomiast go nie zastępuje. Nadal to na projektancie spoczywa wykonanie wszystkich niezbędnych obliczeń oraz zaplanowanie instalacji w oparciu o wymagania opisane w niniejszym poradniku.

Rozwój budownictwa jednorodzinnego spowodował wiele zmian w podejściu do projektowania zasilania budynków mieszkalnych. Na terenach nowo powstających osiedli mieszkaniowych często projektuje się obiekty użyteczności publicznej, takie jak: banki, przychodnie lekarskie i inne. Większość z nich wymaga, poza zasilaniem podstawowym, zasilania rezerwowego, a niektóre – również zasilania awaryjnego (często zasilania gwarantowanego).

W publikacji zostały opisane podstawowe wymagania w zakresie jakości energii, niezawodności zasilania, funkcjonowania zasilaczy UPS, doboru i eksploatacji baterii akumulatorów oraz wymagania w zakresie wentylacji i klimatyzacji pomieszczeń przeznaczonych do instalowania źródeł zasilania gwarantowanego. SPIS TREŚCI: Wstęp 7 1. Jakość energii elektrycznej 9 1.1. Parametry oceny jakości elektrycznej wg PN-EN 50160 i innych dokumentów 9 1.2. Parametry jakościowe energii elektrycznej wg rozporządzenia Ministra Gospodarki z dnia 4 maja 2007 w sprawie szczegółowych warunków funkcjonowania systemu elektroenergetycznego [DzU Nr 93/2007 poz. 623] 14 1.3. Wpływ wahania napięcia na pracę niektórych odbiorników 18 1.4. Harmoniczne i ich wpływ na pracę urządzeń oraz instalacji 21 1.5. Interharmoniczne i subharmoniczne 34 1.6. Skutki wahania napięcia dla innych urządzeń elektrycznych 36 1.7. Zabezpieczenia odbiorników energii elektrycznej od skutków złej jakości energii elektrycznej 37 1.7.1. Zabezpieczenia wewnętrzne 37 1.7.2. Zabezpieczenia scentralizowane 38 2. Niezawodność zasilania 39 3. Koncepcja zasilania 47 4. Zasilacze bezprzerwowe (UPS) 49 4.1. Wymagania stawiane zasilaczom UPS 49 4.1.1. Wykaz danych technicznych UPS deklarowanych przez producenta 51 4.2. Podstawowe typy zasilaczy UPS 56 4.3. Układy redundantne UPS 59 4.4. Przykłady układów zasilania gwarantowanego o zwiększonej niezawodności 63 4.5. Nowoczesne technologie stosowane w zasilaczach UPS 67 4.5.1. HotSync™ – system pracy równoległej UPS Powerware 67 4.5.2. Technologia HotSync™ – zasada działania 69 4.5.3. ABM™ (Advanced Battery Management) system nieciągłego ładowania baterii 70 4.6. Zasady doboru zasilaczy UPS 72 4.6.1. Algorytm doboru zasilaczy UPS 72 4.6.2. Dobór mocy zasilacza UPS 78 4.6.2.1. Zasady obliczania wymaganej mocy dysponowanej 78 4.6.2.2. Zakres dopuszczalnego współczynnika mocy na wyjściu zasilacza UPS 81 4.6.3. Podstawy funkcjonalne zasilaczy UPS marki Powerware 83 4.6.3.1. Funkcje elektryczne 83 4.6.3.2. Opis pracy UPS w technologii beztransformatorowej 89 4.7. Zasilacze DC – siłownie telekomunikacyjne (STK) 101 5. Baterie stacjonarne – akumulatory 104 5.1. Baterie kwasowo-ołowiowe 106 5.1.1. Budowa akumulatora bezobsługowego VRLA 107 5.2. Porównanie baterii klasycznych VLA i baterii z regulowanym zaworem VRLA 108 5.2.1. Porównanie baterii VRLA w wykonaniu AGM i żelowych 109 5.2.2. Zastosowania akumulatorów VRLA 110 5.2.3. Ładowanie baterii 111 5.2.4. Rozładowanie baterii 111 5.2.5. Warunki pracy akumulatorów VRLA 113 5.2.6. Procesy cieplne w akumulatorach VRLA 113 5.2.7. Problemy występujące przy eksploatacji akumulatorów VRLA 114 5.2.8. Składowanie 114 5.3. Dobór baterii akumulatorów do zasilacza UPS 115 5.3.1. Elementy wpływające na dobór baterii akumulatorów 115 5.4. Wymagania techniczne wyboru baterii akumulatorów (diagram) 119 5.5. Dobór baterii do systemu UPS 120 5.6. Dobór wentylacji pomieszczenia systemu baterii VRLA 125 5.6.1. Lista kontrolna systemu wentylacji baterii VLRA 125 5.6.2. Obliczenia wentylacji pomieszczenia baterii VRLA 127 5.6.3. Wyznaczenie bezpiecznej odległości od źródeł inicjacji wybuchu 129 5.7. Pomiary i monitorowanie baterii akumulatorów 129 5.7.1. Pomiary akumulatorów AGM 131 5.7.2. Detekcja upływności doziemnej obwodów bateryjnych DC w zasilaczach UPS 132 5.7.3. Diagnostyka pomiędzy testami pojemności (monitoring) akumulatorów AGM 132 5.7.4. Kontrola okresowa akumulatorów AGM 133 5.7.5. Instalacja i przekazanie do ekspolatacji 133 5.7.6. Instrukcja obsługi baterii kwasowo-ołowiowych 134 5.8. Alternatywne magazyny energii 137 5.8.1. Ogniwa paliwowe 137 5.9. Ważniejsze definicje dotyczące baterii akumulatorów i zasobników energii 140 5.10. Akty prawne i regulacje dotyczące baterii akumulatorów 141 5.11. Badanie i pomiary baterii akumulatorów 142 5.11.1. Pomiar napięcia ogniw i monobloków akumulatorów 142 5.11.2. Pomiar rezystancji połączeń wewnątrz baterii akumulatorów 142 5.11.3. Pomiar pojemności baterii akumulatorów 142 5.11.4. Pomiar rezystancji izolacji baterii akumulatorów w stosunku do ziemi 142 Dodatki: Dodatek 1.: Projektowanie i badanie ochrony przeciwporażeniowej w instalacjach elektrycznych przez samoczynne wyłączenie zasilania o układzie TN, zasilanych przez UPS 145 Dodatek 2.: Ochrona przepięciowa w instalacjach napięcia awaryjnego i gwarantowanego 150 Dodatek 3.: Zasady instalowania przeciwpożarowego wyłącznika prądu oraz uzgadniania projektu budowlanego pod względem przeciwpożarowym 155 Dodatek 4.: Zagrożenie wybuchowe od wodoru wydzielanego podczas ładowania akumulatorów 161 Dodatek 5.: Dobór mocy zespołu prądotwórczego 167 Dodatek 6.: Rodzaje mocy zespołu prądotwórczego 175 Dodatek 7.: Obliczanie mocy zapotrzebowanej przez sprzęt komputerowy 178 Dodatek 8.: Konfiguracje układów zasilania lokalnych sieci komputerowych (LAN) 182 Dodatek 9.: Zmiany dotyczące wymagań w zakresie instalacji elektrycznych wynikające z projektu rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 9.05.2008, zmieniającego rozporządzenie w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie 185 Literatura 188 Projekt: Układ zasilania gwarantowanego ciągu technologicznego w zakładzie produkcyjnym 191

"Niniejsza monografia powstała z uwagi na brak literatury omawiającej problemy związane z wentylacją i klimatyzacją laboratoriów różnych rodzajów. Pomimo istnienia pewnych branżowych wytycznych dotyczących wymagań dla laboratoriów oraz pojedynczych opracowań i artykułów zwracających uwagę na problem wentylacji i klimatyzacji w obiektach tego typu, na rynku wydawniczym nie pojawiła się dotychczas monografia zawierająca zagregowaną, dostępną wiedzę w tym zakresie. Sytuacja ta stała się impulsem do powstania niniejszej publikacji. W rozdziale pierwszym omówiono zalecenia ogólne stawiane systemom wentylacyjnym i klimatyzacyjnym pomieszczeń laboratoryjnych. Należy zaznaczyć, że pojęcie laboratorium nie dotyczy wyłącznie pomieszczenia, w którym wykonywane są bezpośrednio badania i eksperymenty. Do strefy laboratorium zalicza się m.in. magazyny odczynników niezbędnych w laboratorium, pomieszczenia socjalne personelu czy pomieszczenia odzieży ochronnej. Sprawnie działająca wentylacja w pomieszczeniach laboratoryjnych jest jedną z podstawowych metod ochrony zdrowia personelu oraz ochrony obiektu przed pożarem lub eksplozją, natomiast zastosowanie klimatyzacji ma na celu przede wszystkim spełnienie wymagań dotyczących utrzymania odpowiednich warunków badawczych otoczenia oraz zapewnienia komfortu osobom lub zwierzętom – w przypadku laboratoriów zwierzęcych – przebywającym w laboratorium. W rozdziale drugim zaprezentowano systemy wentylacji i klimatyzacji wybranych rodzajów laboratoriów oraz omówiono stosowane rozwiązania techniczne. Można w nim znaleźć informacje na temat wentylacji np. laboratoriów medycznych, chemicznych, fizycznych. W większości spotykanych obiektów tego typu powstają szkodliwe gazy, pary, pyły, w tym pyły promieniotwórcze i aerozole radioaktywne, bioaerozole szkodliwe dla zdrowia, występuje zjonizowanie powietrza. Brak odpowiedniej wymiany powietrza w laboratorium jest przyczyną wzrostu stężenia zanieczyszczeń. Na ogół wentylacja naturalna jest ze względów bezpieczeństwa niewystarczająca i konieczna jest wentylacja mechaniczna. W laboratoriach, w których emitowane są szkodliwe zanieczyszczenia, zastosowanie znajduje wentylacja podciśnieniowa. Wentylacja mechaniczna o odpowiednio dużej wydajności, wyposażona w odpowiedni system filtracji i sposób rozdziału powietrza jest konieczna również w laboratoriach tzw. czystych, w których w zależności od stawianych wymagań powietrze powinno mieć odpowiednią klasę czystości pyłowej lub mikrobiologicznej. Doprowadzanie czystego, pozbawionego zanieczyszczeń powietrza i usuwanie zużytego, zanieczyszczonego zmniejsza ryzyko skażenia badanego materiału. W laboratoriach zaliczanych do clean rooms zastosowanie znajduje wentylacja nadciśnieniowa. W każdym laboratorium stosuje się pewne rozwiązania z zakresu wentylacji, umożliwiające usuwanie emitowanych do powietrza zanieczyszczeń i ograniczające ich rozprzestrzenianie się w pomieszczeniu. Zaliczyć do nich należy m.in. odciągi miejscowe, okapy, komory bezpiecznej pracy, digestoria. Urządzenia i rozwiązania techniczne spełniające te funkcje zaprezentowano w kolejnym, trzecim rozdziale. Rozdział trzeci (ostatni) natomiast zawiera krajowe wymagania prawne dotyczące stosowania wentylacji i klimatyzacji w laboratoriach z krótkim komentarzem autora opracowania. Książka ta, z uwagi na jej zakres tematyczny, może być podręcznikiem i poradnikiem dla wielu Czytelników zajmujących się projektowaniem i eksploatacją instalacji, dla studentów i słuchaczy kierunków związanych z wentylacją pomieszczeń, a także dla każdego Czytelnika zainteresowanego zagadnieniami wentylacji i klimatyzacji."

Opomiarowanie i rozliczanie mediów po nowe.Prawa energe.2017

Metodyka zasilania urządzeń przeciwpożarowych w energię elektryczną oraz dopuszczanie wyrobów budowlanych w ochronie przeciwpożarowej. Zagadnienia wybrane. Vademecum elektro.info

Zarządca – wspólnota mieszkaniowa – bank
Współpraca w praktyce